Zaufanie konsumentów w USA na dnie. Gorzej niż po 9/11 i kryzysie 2008

Najgorszy odczyt w historii. Nie w 2008, kiedy Wall Street dosłownie się sypało. Nie po 11 września 2001, kiedy Ameryka była w szoku. Teraz - w kwietniu 2026 - indeks nastrojów konsumenckich University of Michigan zaliczył rekordowe dno w niemal półwieczu pomiarów.

Winowajca? Eskalacja konfliktu amerykańsko-irańskiego, która rozlała się na ceny energii, łańcuchy dostaw i - przede wszystkim - na psychikę przeciętnego Amerykanina. I powiedzmy sobie szczerze: jeśli konsument w USA się boi, to powinno to obchodzić każdego, kto ma jakiekolwiek aktywa.

Dlaczego ten odczyt jest gorszy niż po 9/11?

Indeks University of Michigan mierzy nastroje amerykańskich konsumentów od 1978 roku - to jeden z najdłużej prowadzonych barometrów tego typu na świecie. Po zamachach z 11 września 2001 roku spadł gwałtownie, ale odbił w ciągu kilku miesięcy. Podobnie w 2008 - kryzys Lehman Brothers zepchnął wskaźnik poniżej 60 pkt (wg danych University of Michigan), ale rynek wiedział, że Fed i Departament Skarbu robią wszystko, żeby gasić pożar.

Teraz jest inaczej. Konflikt z Iranem to nie jednorazowy szok, tylko przedłużająca się niepewność. Ceny ropy naftowej biją kolejne rekordy, a amerykański konsument - przyzwyczajony do relatywnie taniej benzyny - czuje to przy każdym tankowaniu. Do tego dochodzą obawy o eskalację militarną i jej konsekwencje dla globalnego handlu.

„Konsument reaguje najsilniej nie na sam kryzys, lecz na brak widocznego końca kryzysu" - ekonomiści powtarzają to od lat. Trudno o lepszy komentarz do tego, co dzieje się teraz.

Widmo recesji - realne zagrożenie czy medialna panika?

Spadek nastrojów konsumenckich nie oznacza automatycznie recesji, ale historycznie te dwa zjawiska szły w parze. Wg danych NBER, każda recesja w USA od lat 70. była poprzedzona wyraźnym spadkiem indeksu Michigan. Konsumpcja prywatna stanowi ok. 70% amerykańskiego PKB - kiedy Amerykanie zaciskają pasa, gospodarka to czuje.

Czy tym razem będzie recesja? Moim zdaniem ryzyka nie można lekceważyć. Rynek pracy w USA wciąż wygląda przyzwoicie, ale rosnące ceny energii działają jak podatek od wszystkiego. A Fed ma związane ręce - obniżki stóp przy rosnącej inflacji surowcowej to scenariusz, którego bankierzy centralni chcą uniknąć za wszelką cenę.

Co to oznacza dla polskiego inwestora?

Polska gospodarka nie funkcjonuje w próżni. Recesja w USA oznacza spadek popytu globalnego, co uderza w europejski eksport - a Niemcy, nasz główny partner handlowy, są na to szczególnie wrażliwe.

Konkretnie: posiadacze ETF-ów na S&P 500 czy MSCI World powinni przygotować się na zwiększoną zmienność. To nie jest moment na panikę i wyprzedaż, ale na sprawdzenie, czy alokacja portfela odpowiada aktualnemu poziomowi ryzyka. Złoto - tradycyjna bezpieczna przystań - już reaguje wzrostami.

Dla obserwatorów rynku walutowego: eskalacja konfliktu irańskiego to czynnik proinflacyjny globalnie. Jeśli ceny ropy utrzymają się na podwyższonych poziomach, RPP będzie miała mniejszą przestrzeń do obniżek stóp w Polsce - a to z kolei wpływa na raty kredytów i wyceny obligacji.

I tu zaczyna się problem dla tych, którzy myśleli, że 2026 będzie rokiem powrotu do normalności na rynkach. Najgorszy odczyt nastrojów konsumenckich w historii to nie jest statystyczna ciekawostka - to sygnał, że zwykli Amerykanie boją się o przyszłość bardziej niż kiedykolwiek. A kiedy 330 milionów konsumentów zamyka portfele, czuje to cały świat.

Przeczytaj też

• MFW obniża prognozę dla Polski do 3,3% – co stoi za rewizją i co to znaczy dla Twojego portfela
• Cła na stal spoza UE podwoją się. Polska zyska czy straci?
• Inflacja w marcu bez efektu domina. Droższe paliwa nie pociągnęły za sobą reszty cen