Przejdź do treści

Słowniczek pojęć kredytu hipotecznego

LTV, DSTI, RRSO, marża, WIBOR - za chwilę zrozumiesz co te skróty oznaczają dla Twojej raty. Pojęcia, które spotkasz w ofercie banku, umowie albo rozmowie z doradcą - po ludzku, z przykładami.

Podstawy kredytu

Kredyt hipoteczny

Długoterminowe zobowiązanie finansowe zabezpieczone hipoteką na nieruchomości.

Kredyt hipoteczny: pełna definicja

Hipoteka

Ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości jako zabezpieczenie kredytu.

Hipoteka: pełna definicja

Wkład własny

Część wartości nieruchomości finansowana z własnych środków kredytobiorcy.

Wkład własny: pełna definicja

LTV (Loan to Value)

Stosunek kwoty kredytu do wartości nieruchomości, wyrażony w procentach.

LTV (Loan to Value): pełna definicja

Zdolność kredytowa

Ocena maksymalnej kwoty kredytu na podstawie dochodów i wydatków.

Zdolność kredytowa: pełna definicja

BIK - Biuro Informacji Kredytowej

Instytucja zbierająca dane o historii kredytowej Polaków i wystawiająca scoring kredytowy.

BIK - Biuro Informacji Kredytowej: pełna definicja

Wskaźnik DTI (Debt-to-Income)

Stosunek miesięcznych zobowiązań do miesięcznego dochodu netto - kluczowy miernik zdolności kredytowej.

Wskaźnik DTI (Debt-to-Income): pełna definicja

Promesa kredytowa

Wstępna deklaracja banku gotowości do udzielenia kredytu - nie jest jeszcze umową.

Promesa kredytowa: pełna definicja

Konsolidacja kredytów

Połączenie kilku zobowiązań finansowych w jeden kredyt, zazwyczaj z niższą ratą i dłuższym terminem spłaty.

Konsolidacja kredytów: pełna definicja

Bufor stopy procentowej (KNF)

Dodatkowe punkty procentowe doliczane przez bank do oprocentowania przy obliczaniu zdolności kredytowej, wymagane przez Rekomendację S KNF. Przy stopie zmiennej: MAX(5 pp - stopa referencyjna NBP; 2,5 pp) + 1,5 pp przy szybkim wzroście stóp NBP.

Bufor stopy procentowej (KNF): pełna definicja

Wskaźnik DSTI (Debt Service to Income)

Udział miesięcznych rat wszystkich kredytów w dochodzie netto - limit z Rekomendacji S KNF przy ocenie zdolności.

Wskaźnik DSTI (Debt Service to Income): pełna definicja

Oprocentowanie

WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate)

Stopa procentowa rynku międzybankowego - podstawa oprocentowania kredytów.

WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate): pełna definicja

POLSTR

Wskaźnik referencyjny oparty na realnych transakcjach overnight - następca WIBOR, administrowany przez GPW Benchmark.

POLSTR: pełna definicja

WIRON

Porzucony w 2024 kandydat na następcę WIBOR - zastąpiony przez POLSTR.

WIRON: pełna definicja

Marża banku

Stały składnik oprocentowania kredytu, ustalany indywidualnie przez bank - zwykle 1,5-3,0%, zależnie od wkładu własnego i kwoty kredytu.

Marża banku: pełna definicja

Oprocentowanie nominalne

Roczna stopa procentowa: WIBOR plus marża banku, razem zwykle 5-7% w 2026 roku - to ona wyznacza wysokość raty kredytu hipotecznego.

Oprocentowanie nominalne: pełna definicja

Oprocentowanie stałe

Stopa procentowa kredytu niezmieniana przez ustalony okres (zazwyczaj 5-10 lat) niezależnie od ruchów rynkowych.

Oprocentowanie stałe: pełna definicja

Oprocentowanie zmienne

Stopa procentowa kredytu aktualizowana periodycznie w ślad za zmianami wskaźnika referencyjnego (WIBOR lub POLSTR).

Oprocentowanie zmienne: pełna definicja

LIBOR (London Interbank Offered Rate)

Historyczna londyńska stopa referencyjna, na której oparte były kredyty we frankach szwajcarskich (CHF) w Polsce.

LIBOR (London Interbank Offered Rate): pełna definicja

Raty i spłata

Rata równa (annuitetowa)

Rata stała przez cały okres kredytowania - najpopularniejszy typ w Polsce.

Rata równa (annuitetowa): pełna definicja

Rata malejąca

Rata spadająca w czasie - niższy koszt, ale wyższe raty na początku.

Rata malejąca: pełna definicja

Nadpłata kredytu

Wpłata ponad wymaganą ratę - skraca okres lub zmniejsza ratę.

Nadpłata kredytu: pełna definicja

Harmonogram spłat

Szczegółowy plan spłaty z rozkładem każdej raty na kapitał i odsetki.

Harmonogram spłat: pełna definicja

Karencja

Okres spłaty samych odsetek, bez części kapitałowej.

Karencja: pełna definicja

Wcześniejsza spłata kredytu

Uregulowanie całości lub części kredytu przed terminem wynikającym z harmonogramu - może wiązać się z prowizją.

Wcześniejsza spłata kredytu: pełna definicja

Transza kredytu

Część kredytu wypłacana etapami, np. przy budowie domu lub zakupie mieszkania w budowie.

Transza kredytu: pełna definicja

Saldo zadłużenia (kapitał pozostały do spłaty)

Aktualna kwota kapitału kredytu, którą nadal jesteś winien bankowi - maleje z każdą spłaconą ratą.

Saldo zadłużenia (kapitał pozostały do spłaty): pełna definicja

Amortyzacja kredytu

Stopniowe zmniejszanie salda kredytu przez kolejne spłaty kapitału, opisywane harmonogramem amortyzacyjnym.

Amortyzacja kredytu: pełna definicja

Koszty i ubezpieczenia

Prowizja za udzielenie kredytu

Jednorazowa opłata bankowa, zwykle 0-3% kwoty kredytu.

Prowizja za udzielenie kredytu: pełna definicja

Cross-selling

Dodatkowe produkty bankowe w zamian za lepsze warunki kredytu.

Cross-selling: pełna definicja

Refinansowanie

Przeniesienie kredytu do innego banku na korzystniejszych warunkach.

Refinansowanie: pełna definicja

Spread walutowy

Różnica między kursem kupna a sprzedaży waluty stosowanym przez bank.

Spread walutowy: pełna definicja

Ubezpieczenie pomostowe

Tymczasowe podwyższenie oprocentowania kredytu obowiązujące do czasu wpisu hipoteki do księgi wieczystej.

Ubezpieczenie pomostowe: pełna definicja

Podatek PCC (podatek od czynności cywilnoprawnych)

2% podatek od wartości rynkowej nieruchomości płacony przy zakupie na rynku wtórnym.

Podatek PCC (podatek od czynności cywilnoprawnych): pełna definicja

Taksa notarialna

Wynagrodzenie notariusza za sporządzenie aktu notarialnego, regulowane rozporządzeniem ministra sprawiedliwości.

Taksa notarialna: pełna definicja

Ubezpieczenie nieruchomości

Polisa chroniąca nieruchomość od zdarzeń losowych - obowiązkowa przy kredycie hipotecznym.

Ubezpieczenie nieruchomości: pełna definicja

Ubezpieczenie na życie (przy kredycie)

Polisa zapewniająca spłatę kredytu w przypadku śmierci lub trwałej niezdolności do pracy kredytobiorcy.

Ubezpieczenie na życie (przy kredycie): pełna definicja

Stopy procentowe NBP

Stopa referencyjna NBP

Główna stopa procentowa Narodowego Banku Polskiego, wyznaczająca koszt pieniądza w całej gospodarce.

Stopa referencyjna NBP: pełna definicja

Stopa lombardowa NBP

Górny pułap stóp procentowych - maksymalny koszt pożyczenia pieniędzy od NBP pod zastaw papierów wartościowych.

Stopa lombardowa NBP: pełna definicja

Stopa depozytowa NBP

Dolny pułap stóp procentowych - oprocentowanie jednodniowych depozytów banków w NBP.

Stopa depozytowa NBP: pełna definicja

Nieruchomość

Księga wieczysta

Urzędowy rejestr stanu prawnego nieruchomości prowadzony przez sądy wieczystoksięgowe.

Księga wieczysta: pełna definicja

Wycena nieruchomości (operat szacunkowy)

Profesjonalna ocena wartości rynkowej nieruchomości sporządzana przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego.

Wycena nieruchomości (operat szacunkowy): pełna definicja

Rzeczoznawca majątkowy

Uprawniony specjalista wyceniający nieruchomości na podstawie licencji nadanej przez ministra właściwego ds. budownictwa.

Rzeczoznawca majątkowy: pełna definicja

Dokumenty i procedury

Decyzja kredytowa

Formalna odpowiedź banku na wniosek kredytowy - pozytywna (z warunkami) lub negatywna.

Decyzja kredytowa: pełna definicja

Umowa kredytowa

Wiążący kontrakt między bankiem a kredytobiorcą określający wszystkie warunki finansowania.

Umowa kredytowa: pełna definicja

Umowa przedwstępna

Kontrakt zobowiązujący obie strony do zawarcia w przyszłości umowy przyrzeczonej (sprzedaży nieruchomości).

Umowa przedwstępna: pełna definicja

Cesja (przelew wierzytelności)

Przeniesienie prawa do świadczeń z jednego podmiotu na drugi - w kredycie hipotecznym dotyczy głównie praw z polis ubezpieczeniowych.

Cesja (przelew wierzytelności): pełna definicja

Historia kredytowa

Scoring kredytowy

Punktowa ocena wiarygodności kredytowej klienta obliczana przez bank lub BIK na podstawie historii finansowej.

Scoring kredytowy: pełna definicja

KRD (Krajowy Rejestr Długów)

Największe w Polsce biuro informacji gospodarczej z bazą danych o zaległych zobowiązaniach dłużników.

KRD (Krajowy Rejestr Długów): pełna definicja

Wskaźniki makroekonomiczne

Inflacja (CPI)

Wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych mierzący zmianę poziomu cen w gospodarce.

Inflacja (CPI): pełna definicja

PKB (Produkt Krajowy Brutto)

Łączna wartość dóbr i usług wytworzonych w gospodarce w danym okresie - główna miara wzrostu gospodarczego.

PKB (Produkt Krajowy Brutto): pełna definicja

Produkcja przemysłowa

Wolumen produkcji sprzedanej przemysłu - barometr kondycji sektora wytwórczego.

Produkcja przemysłowa: pełna definicja

Wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw

Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w firmach zatrudniających powyżej 9 osób.

Wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw: pełna definicja

Sprzedaż detaliczna

Wartość sprzedaży towarów konsumentom - główny wskaźnik kondycji konsumpcji w gospodarce.

Sprzedaż detaliczna: pełna definicja

Produkcja budowlano-montażowa

Wartość robót budowlanych i montażowych - wskaźnik kondycji sektora budowlanego i rynku nieruchomości.

Produkcja budowlano-montażowa: pełna definicja

Stopa bezrobocia

Odsetek osób zarejestrowanych jako bezrobotne w stosunku do aktywnych zawodowo.

Stopa bezrobocia: pełna definicja

Handel zagraniczny (bilans handlowy)

Różnica między eksportem a importem towarów - pokazuje konkurencyjność gospodarki na rynkach międzynarodowych.

Handel zagraniczny (bilans handlowy): pełna definicja

RPP (Rada Polityki Pieniężnej)

Organ NBP decydujący o stopach procentowych w Polsce - kluczowy dla rat kredytów hipotecznych.

RPP (Rada Polityki Pieniężnej): pełna definicja

Wynagrodzenie i podatki

PIT-2 (oświadczenie o kwocie zmniejszającej)

Oświadczenie dla pracodawcy, dzięki któremu zaliczka na PIT jest co miesiąc niższa o 300 zł.

PIT-2 (oświadczenie o kwocie zmniejszającej): pełna definicja

Klin podatkowy

Różnica między całkowitym kosztem pracodawcy a wynagrodzeniem netto pracownika, wyrażona jako procent kosztu pracy.

Klin podatkowy: pełna definicja
Pierwszy kredyt hipoteczny?

Przeczytaj nasz kurs kredytowy - 10 rozdziałów, które wyjaśnią Ci wszystko od WIBOR po wkład własny.