Słowniczek pojęć kredytu hipotecznego
LTV, DSTI, RRSO, marża, WIBOR - za chwilę zrozumiesz co te skróty oznaczają dla Twojej raty. Pojęcia, które spotkasz w ofercie banku, umowie albo rozmowie z doradcą - po ludzku, z przykładami.
Podstawy kredytu
Kredyt hipoteczny
Długoterminowe zobowiązanie finansowe zabezpieczone hipoteką na nieruchomości.
Kredyt hipoteczny: pełna definicjaHipoteka
Ograniczone prawo rzeczowe na nieruchomości jako zabezpieczenie kredytu.
Hipoteka: pełna definicjaWkład własny
Część wartości nieruchomości finansowana z własnych środków kredytobiorcy.
Wkład własny: pełna definicjaLTV (Loan to Value)
Stosunek kwoty kredytu do wartości nieruchomości, wyrażony w procentach.
LTV (Loan to Value): pełna definicjaZdolność kredytowa
Ocena maksymalnej kwoty kredytu na podstawie dochodów i wydatków.
Zdolność kredytowa: pełna definicjaBIK - Biuro Informacji Kredytowej
Instytucja zbierająca dane o historii kredytowej Polaków i wystawiająca scoring kredytowy.
BIK - Biuro Informacji Kredytowej: pełna definicjaWskaźnik DTI (Debt-to-Income)
Stosunek miesięcznych zobowiązań do miesięcznego dochodu netto - kluczowy miernik zdolności kredytowej.
Wskaźnik DTI (Debt-to-Income): pełna definicjaPromesa kredytowa
Wstępna deklaracja banku gotowości do udzielenia kredytu - nie jest jeszcze umową.
Promesa kredytowa: pełna definicjaKonsolidacja kredytów
Połączenie kilku zobowiązań finansowych w jeden kredyt, zazwyczaj z niższą ratą i dłuższym terminem spłaty.
Konsolidacja kredytów: pełna definicjaBufor stopy procentowej (KNF)
Dodatkowe punkty procentowe doliczane przez bank do oprocentowania przy obliczaniu zdolności kredytowej, wymagane przez Rekomendację S KNF. Przy stopie zmiennej: MAX(5 pp - stopa referencyjna NBP; 2,5 pp) + 1,5 pp przy szybkim wzroście stóp NBP.
Bufor stopy procentowej (KNF): pełna definicjaWskaźnik DSTI (Debt Service to Income)
Udział miesięcznych rat wszystkich kredytów w dochodzie netto - limit z Rekomendacji S KNF przy ocenie zdolności.
Wskaźnik DSTI (Debt Service to Income): pełna definicjaOprocentowanie
WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate)
Stopa procentowa rynku międzybankowego - podstawa oprocentowania kredytów.
WIBOR (Warsaw Interbank Offered Rate): pełna definicjaPOLSTR
Wskaźnik referencyjny oparty na realnych transakcjach overnight - następca WIBOR, administrowany przez GPW Benchmark.
POLSTR: pełna definicjaMarża banku
Stały składnik oprocentowania kredytu, ustalany indywidualnie przez bank - zwykle 1,5-3,0%, zależnie od wkładu własnego i kwoty kredytu.
Marża banku: pełna definicjaOprocentowanie nominalne
Roczna stopa procentowa: WIBOR plus marża banku, razem zwykle 5-7% w 2026 roku - to ona wyznacza wysokość raty kredytu hipotecznego.
Oprocentowanie nominalne: pełna definicjaRRSO (Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania)
Pełny koszt kredytu w skali roku, uwzględniający wszystkie opłaty.
RRSO (Rzeczywista Roczna Stopa Oprocentowania): pełna definicjaOprocentowanie stałe
Stopa procentowa kredytu niezmieniana przez ustalony okres (zazwyczaj 5-10 lat) niezależnie od ruchów rynkowych.
Oprocentowanie stałe: pełna definicjaOprocentowanie zmienne
Stopa procentowa kredytu aktualizowana periodycznie w ślad za zmianami wskaźnika referencyjnego (WIBOR lub POLSTR).
Oprocentowanie zmienne: pełna definicjaLIBOR (London Interbank Offered Rate)
Historyczna londyńska stopa referencyjna, na której oparte były kredyty we frankach szwajcarskich (CHF) w Polsce.
LIBOR (London Interbank Offered Rate): pełna definicjaRaty i spłata
Rata równa (annuitetowa)
Rata stała przez cały okres kredytowania - najpopularniejszy typ w Polsce.
Rata równa (annuitetowa): pełna definicjaRata malejąca
Rata spadająca w czasie - niższy koszt, ale wyższe raty na początku.
Rata malejąca: pełna definicjaNadpłata kredytu
Wpłata ponad wymaganą ratę - skraca okres lub zmniejsza ratę.
Nadpłata kredytu: pełna definicjaHarmonogram spłat
Szczegółowy plan spłaty z rozkładem każdej raty na kapitał i odsetki.
Harmonogram spłat: pełna definicjaWcześniejsza spłata kredytu
Uregulowanie całości lub części kredytu przed terminem wynikającym z harmonogramu - może wiązać się z prowizją.
Wcześniejsza spłata kredytu: pełna definicjaTransza kredytu
Część kredytu wypłacana etapami, np. przy budowie domu lub zakupie mieszkania w budowie.
Transza kredytu: pełna definicjaSaldo zadłużenia (kapitał pozostały do spłaty)
Aktualna kwota kapitału kredytu, którą nadal jesteś winien bankowi - maleje z każdą spłaconą ratą.
Saldo zadłużenia (kapitał pozostały do spłaty): pełna definicjaAmortyzacja kredytu
Stopniowe zmniejszanie salda kredytu przez kolejne spłaty kapitału, opisywane harmonogramem amortyzacyjnym.
Amortyzacja kredytu: pełna definicjaKoszty i ubezpieczenia
Prowizja za udzielenie kredytu
Jednorazowa opłata bankowa, zwykle 0-3% kwoty kredytu.
Prowizja za udzielenie kredytu: pełna definicjaUbezpieczenie niskiego wkładu
Dodatkowy koszt przy wkładzie własnym poniżej 20%.
Ubezpieczenie niskiego wkładu: pełna definicjaCross-selling
Dodatkowe produkty bankowe w zamian za lepsze warunki kredytu.
Cross-selling: pełna definicjaRefinansowanie
Przeniesienie kredytu do innego banku na korzystniejszych warunkach.
Refinansowanie: pełna definicjaSpread walutowy
Różnica między kursem kupna a sprzedaży waluty stosowanym przez bank.
Spread walutowy: pełna definicjaUbezpieczenie pomostowe
Tymczasowe podwyższenie oprocentowania kredytu obowiązujące do czasu wpisu hipoteki do księgi wieczystej.
Ubezpieczenie pomostowe: pełna definicjaPodatek PCC (podatek od czynności cywilnoprawnych)
2% podatek od wartości rynkowej nieruchomości płacony przy zakupie na rynku wtórnym.
Podatek PCC (podatek od czynności cywilnoprawnych): pełna definicjaTaksa notarialna
Wynagrodzenie notariusza za sporządzenie aktu notarialnego, regulowane rozporządzeniem ministra sprawiedliwości.
Taksa notarialna: pełna definicjaUbezpieczenie nieruchomości
Polisa chroniąca nieruchomość od zdarzeń losowych - obowiązkowa przy kredycie hipotecznym.
Ubezpieczenie nieruchomości: pełna definicjaUbezpieczenie na życie (przy kredycie)
Polisa zapewniająca spłatę kredytu w przypadku śmierci lub trwałej niezdolności do pracy kredytobiorcy.
Ubezpieczenie na życie (przy kredycie): pełna definicjaStopy procentowe NBP
Stopa referencyjna NBP
Główna stopa procentowa Narodowego Banku Polskiego, wyznaczająca koszt pieniądza w całej gospodarce.
Stopa referencyjna NBP: pełna definicjaStopa lombardowa NBP
Górny pułap stóp procentowych - maksymalny koszt pożyczenia pieniędzy od NBP pod zastaw papierów wartościowych.
Stopa lombardowa NBP: pełna definicjaStopa depozytowa NBP
Dolny pułap stóp procentowych - oprocentowanie jednodniowych depozytów banków w NBP.
Stopa depozytowa NBP: pełna definicjaNieruchomość
Księga wieczysta
Urzędowy rejestr stanu prawnego nieruchomości prowadzony przez sądy wieczystoksięgowe.
Księga wieczysta: pełna definicjaWycena nieruchomości (operat szacunkowy)
Profesjonalna ocena wartości rynkowej nieruchomości sporządzana przez uprawnionego rzeczoznawcę majątkowego.
Wycena nieruchomości (operat szacunkowy): pełna definicjaRzeczoznawca majątkowy
Uprawniony specjalista wyceniający nieruchomości na podstawie licencji nadanej przez ministra właściwego ds. budownictwa.
Rzeczoznawca majątkowy: pełna definicjaDokumenty i procedury
Decyzja kredytowa
Formalna odpowiedź banku na wniosek kredytowy - pozytywna (z warunkami) lub negatywna.
Decyzja kredytowa: pełna definicjaUmowa kredytowa
Wiążący kontrakt między bankiem a kredytobiorcą określający wszystkie warunki finansowania.
Umowa kredytowa: pełna definicjaUmowa przedwstępna
Kontrakt zobowiązujący obie strony do zawarcia w przyszłości umowy przyrzeczonej (sprzedaży nieruchomości).
Umowa przedwstępna: pełna definicjaCesja (przelew wierzytelności)
Przeniesienie prawa do świadczeń z jednego podmiotu na drugi - w kredycie hipotecznym dotyczy głównie praw z polis ubezpieczeniowych.
Cesja (przelew wierzytelności): pełna definicjaHistoria kredytowa
Scoring kredytowy
Punktowa ocena wiarygodności kredytowej klienta obliczana przez bank lub BIK na podstawie historii finansowej.
Scoring kredytowy: pełna definicjaKRD (Krajowy Rejestr Długów)
Największe w Polsce biuro informacji gospodarczej z bazą danych o zaległych zobowiązaniach dłużników.
KRD (Krajowy Rejestr Długów): pełna definicjaWskaźniki makroekonomiczne
Inflacja (CPI)
Wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych mierzący zmianę poziomu cen w gospodarce.
Inflacja (CPI): pełna definicjaPKB (Produkt Krajowy Brutto)
Łączna wartość dóbr i usług wytworzonych w gospodarce w danym okresie - główna miara wzrostu gospodarczego.
PKB (Produkt Krajowy Brutto): pełna definicjaProdukcja przemysłowa
Wolumen produkcji sprzedanej przemysłu - barometr kondycji sektora wytwórczego.
Produkcja przemysłowa: pełna definicjaWynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie brutto w firmach zatrudniających powyżej 9 osób.
Wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw: pełna definicjaSprzedaż detaliczna
Wartość sprzedaży towarów konsumentom - główny wskaźnik kondycji konsumpcji w gospodarce.
Sprzedaż detaliczna: pełna definicjaProdukcja budowlano-montażowa
Wartość robót budowlanych i montażowych - wskaźnik kondycji sektora budowlanego i rynku nieruchomości.
Produkcja budowlano-montażowa: pełna definicjaStopa bezrobocia
Odsetek osób zarejestrowanych jako bezrobotne w stosunku do aktywnych zawodowo.
Stopa bezrobocia: pełna definicjaHandel zagraniczny (bilans handlowy)
Różnica między eksportem a importem towarów - pokazuje konkurencyjność gospodarki na rynkach międzynarodowych.
Handel zagraniczny (bilans handlowy): pełna definicjaRPP (Rada Polityki Pieniężnej)
Organ NBP decydujący o stopach procentowych w Polsce - kluczowy dla rat kredytów hipotecznych.
RPP (Rada Polityki Pieniężnej): pełna definicjaWynagrodzenie i podatki
PIT-2 (oświadczenie o kwocie zmniejszającej)
Oświadczenie dla pracodawcy, dzięki któremu zaliczka na PIT jest co miesiąc niższa o 300 zł.
PIT-2 (oświadczenie o kwocie zmniejszającej): pełna definicjaKlin podatkowy
Różnica między całkowitym kosztem pracodawcy a wynagrodzeniem netto pracownika, wyrażona jako procent kosztu pracy.
Klin podatkowy: pełna definicja