Wielkanocny weekend 2026 dobił kolejnego rekordu: przez kilkanaście godzin ceny energii na Towarowej Giełdzie Energii były ujemne, a operator systemu musiał przymusowo wyłączać farmy wiatrowe i fotowoltaiczne. Szacunki branżowe mówią o blisko 2 GWh zmarnowanej, czystej produkcji - w kraju, który wciąż ponad połowę prądu wytwarza z węgla. Stan na kwiecień 2026.

Sytuacja paradoksalna do kwadratu. Konsument w Warszawie płaci w taryfie G ok. 0,80 zł za kWh. Jednocześnie elektrownie słoneczne i wiatrowe muszą stać, bo sieć „nie łyka" ich produkcji. Moim zdaniem to nie jest problem techniczny. To problem decyzji inwestycyjnych, które zapadły (albo raczej nie zapadły) pięć lat temu.

Klucz:

Bez magazynów energii w skali gigawatów i dynamicznych taryf godzinowych, ujemne ceny w weekendy i rosnąca opłata mocowa to nowa normalność na lata 2026-2028.

Dlaczego Polska wyłącza OZE przy ujemnych cenach?

Odpowiedź sprowadza się do trzech słów: brak elastyczności systemu. Moc zainstalowana fotowoltaiki w Polsce przekroczyła 21 GW wg danych PSE, a wiatru ok. 10 GW. Tymczasem węglowe bloki systemowe nie schodzą poniżej minimum technicznego bez ryzyka kosztownego rozruchu. Gdy słońce świeci i wieje, a fabryki stoją - ktoś musi ustąpić.

W weekend świąteczny krajowe zapotrzebowanie spadło poniżej 13 GW - jednego z najniższych poziomów w historii. Wg komunikatów PSE operator uruchomił mechanizm nierynkowego redysponowania i ściął produkcję OZE w szczycie o kilka GW. Ujemne ceny na rynku SPOT sięgały -300 zł/MWh - producent płacił odbiorcy za odebranie energii.

„Mamy strukturalną nadwyżkę źródeł niesterowalnych przy braku szybkich jednostek regulacyjnych. Bez magazynów energii i elastycznej strony popytowej sytuacja będzie się pogarszać." - stanowisko URE z komunikatu z marca 2026.

I tu zaczyna się problem. Za każdą wyłączoną megawatogodzinę płaci system - czyli w praktyce my wszyscy, przez opłatę mocową i rosnące koszty bilansowania.

Ile to kosztuje portfel przeciętnego Polaka?

Rodzina zużywająca 2500 kWh rocznie zapłaci w 2026 o ok. 180 zł więcej tylko z tytułu opłaty mocowej - wzrosła ona w 2025 o ok. 41% wg decyzji URE. Koszt redysponowania OZE w 2024 przekroczył wg szacunków branżowych 1,5 mld zł i w 2025 prawdopodobnie pobił ten rekord. Tych pieniędzy nie widać w rachunku wprost, ale są zaszyte w opłatach dystrybucyjnych.

Powiedzmy sobie szczerze - tu nie chodzi o ideologiczny spór „węgiel kontra zielone". Chodzi o podstawową matematykę: jeśli budujesz nowe źródła OZE bez magazynów i bez sieci, to budujesz elektrownie, które połowę życia będą stały wyłączone.

Co to oznacza dla Ciebie - inwestora i konsumenta

Zebraliśmy trzy scenariusze, zależnie od tego z której strony patrzysz na ten rynek.

Prosument z fotowoltaiką bez magazynu

Net-billing już boli, a przy regularnych ujemnych cenach w weekendy letnie sytuacja się pogorszy. Sens ekonomiczny mają dziś tylko instalacje z magazynem domowym lub autokonsumpcją powyżej 70%.

Akcjonariusz PGE, Tauron, Enea

Ujemne ceny uderzają w marże producentów. Ale plany magazynów i usług elastyczności to potencjalne nowe przychody. Wg [PTPiREE](https://ptpiree.pl/) w Polsce działa ok. 1 GW mocy magazynowej, plan do 2030 to 5-6 GW.

Zwykły odbiorca? Paradoks będzie się pogłębiał. Tania, a nawet darmowa energia w sieci - i drogi rachunek w skrzynce. Bo taryfa nie odzwierciedla rynku spot, tylko średnioroczną cenę hurtową plus marże, dystrybucję i podatki.

Co zrobić, żeby to się zmieniło?

Recepta nie jest zagadką. Magazyny energii w skali setek megawatów, nie pojedynczych pilotaży. Dynamiczne taryfy godzinowe dające konsumentowi realny bodziec do przesunięcia zużycia. DSR dla przemysłu, który pozwoli dużym odbiorcom zarobić na elastyczności.

Wszystko to było wiadome co najmniej pięć lat temu. Wg danych Eurostat Polska wciąż ma jeden z najniższych udziałów magazynów energii w miksie mocy w UE.

Moja ocena? Bez konsekwentnej polityki wsparcia magazynów (aukcje mocowe dla storage, ulgi inwestycyjne, preferencyjne finansowanie z BGK czy NFOŚiGW) przez kolejne 2-3 lata będziemy oglądać tę samą historię co w ten weekend. Tylko rachunki będą wyższe. Zastanawiasz się, kiedy to się skończy? Skończy - gdy zapłacimy za wszystkie niepodjęte decyzje z ostatniej dekady.

Przeczytaj też