Od 1 maja 2026 roku do stażu pracy wliczane będą okresy, które dotąd nie dawały podstawy do dłuższego urlopu. Samozatrudnieni, freelancerzy, osoby pracujące latami na umowach zlecenie - wszyscy oni mogą zyskać awansem 6 dodatkowych dni wolnego. Stan na kwiecień 2026 - ustawa już po podpisie prezydenta.

Do tej pory Kodeks pracy działał prosto: mniej niż 10 lat stażu to 20 dni urlopu rocznie, powyżej - 26 dni. Ale „staż" liczono głównie z umów o pracę, nauki i niektórych okresów szczególnych. Kto 8 lat prowadził jednoosobową działalność, a potem przeszedł na etat, startował niemal od zera. To się właśnie zmienia.

Co konkretnie zmienia nowelizacja?

Do stażu pracy będą wliczane okresy prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej, umów zlecenie i niektórych umów o dzieło - pod warunkiem, że były z nich odprowadzane składki do ZUS. To kluczowe: jeśli pracowałeś na B2B, ale płaciłeś ulgę na start albo sam opłacałeś jedynie zdrowotne, okres ten do stażu nie wejdzie. Diabeł tkwi w archiwum ZUS.

Szacunki resortu pracy mówią o ok. 900 tys. osób, które mogą zyskać zwiększenie wymiaru urlopu. Sam znam kilka osób z branży IT, które po 12 latach na B2B przechodząc na etat dostawały marne 20 dni - teraz dostaną 26. To nie jest kosmetyczna zmiana.

Klucz:

Różnica to 6 dni rocznie - dosłownie dodatkowy tydzień wolnego. Ale urlop nie naliczy się automatycznie. Musisz sam dostarczyć pracodawcy zaświadczenie z ZUS.

Czy pracownik sam musi coś robić?

Tak - trzeba dostarczyć pracodawcy zaświadczenie z ZUS o okresach składkowych. Pracodawca sam z urzędu nic nie sprawdzi, a urlop nie naliczy się automatycznie. Zalecam wyciągnięcie informacji z konta PUE ZUS już teraz, bo kolejka po 1 maja będzie długa. Dokument pobierzesz przez profil zaufany w kilka minut - to formalność, ale bez niej kadry nic nie zrobią.

„Zmiana urealnia polski system urlopowy, który był zbudowany pod zupełnie inną strukturę zatrudnienia" - Agnieszka Dziemianowicz-Bąk, minister rodziny, pracy i polityki społecznej (komunikat MRPiPS, marzec 2026)

Kto naprawdę zyska?

Przeanalizowaliśmy typowe ścieżki karier. Najwięcej zyskają trzy grupy: programiści i konsultanci po latach na B2B, osoby prowadzące działalność usługową (kosmetyczki, fryzjerzy, drobni rzemieślnicy), oraz wieloletni zleceniobiorcy - np. w mediach, tłumaczeniach, edukacji dorosłych.

Według danych GUS w 2025 r. na samozatrudnieniu pracowało ponad 1,3 mln osób - spora pula ludzi, dla których przejście na etat oznacza papierkową rewolucję. Pracodawcy powinni się przygotować: oczekuję fali wniosków o korektę wymiaru urlopu już w pierwszym tygodniu maja.

Pamiętaj:

Ryczałt bez pełnych składek ZUS się nie liczy. Sprawdź na PUE ZUS, które miesiące były faktycznie oskładkowane - to rozstrzyga, czy staż się domknie.

Co to oznacza dla Ciebie?

Jeśli przed etatem pracowałeś na B2B lub zleceniu i zbierało się z tego kilka lat - sprawdź swoje konto PUE ZUS jeszcze w kwietniu. Jeśli masz 8-9 lat „tradycyjnego" stażu plus lata B2B, możesz już w maju przebić próg 10 lat i zyskać 6 dodatkowych dni. Ludzie, którzy wydawali po pięć lat temu tysiące zł na ZUS z działalności i dziś siedzą na etacie - ten ruch to ich pieniądze wracające pod postacią dni wolnych.

Moim zdaniem należało się od dawna. Rynek pracy od 15 lat działa w hybrydzie: człowiek pracuje to na etacie, to na B2B, to znów na etacie. Udawanie, że „liczy się" tylko umowa o pracę, było fikcją utrzymywaną głównie z inercji.

Przeczytaj też