Inflacja w strefie euro wystrzeliła w marcu do 2,5% - to skok z 1,9% miesiąc wcześniej, wg wstępnych danych Eurostatu z 31 marca 2026. Główny winowajca? Energia, której ceny rosną w tempie 4,9% rok do roku, podczas gdy jeszcze w lutym spadały o 3,1%. Stan na kwiecień 2026 - to bezpośredni efekt wojny z Iranem i blokady Cieśniny Ormuz, która utrzymuje cenę Brent w okolicach 95 USD/bbl.

I tu zaczyna się problem dla Europejskiego Banku Centralnego. W marcu Rada Prezesów utrzymała stopy bez zmian - depozytowa na 2,00%, refinansowa na 2,15%, kredytowa na 2,40%. Ale od tamtego posiedzenia retoryka wyraźnie się zaostrzyła.

Klucz:

EBC stoi przed dylematem, jakiego nie miał od 2022 roku - inflacja rośnie przez szok energetyczny, ale gospodarka strefy euro ledwo zipie przy prognozowanym wzroście 0,9% PKB. Podwyżka stóp może zdusić i tak anemiczny wzrost.

Podwyżka czy pauza - co mówią decydenci EBC?

Rada Prezesów jest podzielona, choć większość skłania się ku wyczekiwaniu. Joachim Nagel, szef Bundesbanku, 26 marca powiedział wprost: podwyżka w kwietniu to „z pewnością opcja, ale tylko jedna z opcji” - i dodał, że do posiedzenia będzie wystarczająco danych, by ocenić sytuację. Holenderski członek Rady Olaf Sleijpen ujął to jeszcze dosadniej w podcaście College Leaders in Finance z 4 kwietnia:

„Stopy albo pozostaną bez zmian, albo pójdą w górę - moim zdaniem taka będzie dyskusja" - Olaf Sleijpen, członek Rady Prezesów EBC (podcast z 4 kwietnia 2026)

Sleijpen zastrzegł jednak, że ilość nowych danych przed posiedzeniem 30 kwietnia będzie „ograniczona”. Christine Lagarde z kolei 14 kwietnia zaznaczyła na konferencji prasowej, że EBC musi być „w pełni zwinny i gotowy do ruchu w kierunku, który będzie wymagany” oraz „zależny od danych”. Powiedzmy sobie szczerze - to dyplomatyczny sposób na powiedzenie „nie wiemy jeszcze co zrobimy”.

Najświeższe doniesienia z 15 kwietnia wskazują, że decydenci EBC skłaniają się ku utrzymaniu stóp w kwietniu, odkładając werdykt w sprawie reakcji na wojnę z Iranem na później.

Dlaczego rynek stawia na pauzę mimo jastrzębiej retoryki?

Rynek wycenia prawdopodobieństwo braku zmian na posiedzeniu 29-30 kwietnia na ok. 74%, wg danych Polymarket. Tylko 26% szans przypisywanych jest podwyżce. Skąd ta rozbieżność z jastrzębimi wypowiedziami?

Po pierwsze - inflacja bazowa (bez energii i żywności) trzyma się w ryzach, w okolicach 2,3%. Szok cenowy jest skoncentrowany w energii, a EBC doskonale pamięta lekcję z 2022 roku, gdy podwyżki w odpowiedzi na szok podażowy spotkały się z krytyką.

Po drugie - prognozy wzrostu PKB strefy euro na 2026 rok to zaledwie 0,9%, a wojna z Iranem obetnie z tego kolejne 0,3 punktu procentowego wg szacunków EBC. Podwyżka w takim otoczeniu to ryzyko zepchnięcia strefy euro w recesję.

Po trzecie - trwają negocjacje pokojowe USA-Iran. Ewentualne otwarcie Cieśniny Ormuz mogłoby szybko obniżyć ceny ropy, a wtedy podwyżka okazałaby się przedwczesna.

Scenariusz bazowy EBC

Inflacja: 2,6% w 2026, 2,0% w 2027
PKB: 0,9% w 2026, 1,3% w 2027
Stopy: bez zmian lub jedna podwyżka w Q3

Scenariusz niekorzystny EBC

Inflacja: do 3,5-4,4% w 2026
PKB: wyraźnie poniżej 0,9%
Stopy: 2-3 podwyżki w drugiej połowie roku

Morgan Stanley i część banków inwestycyjnych prognozuje nawet trzy podwyżki EBC w tym roku. Moim zdaniem to scenariusz mało prawdopodobny, chyba że konflikt na Bliskim Wschodzie eskaluje dalej i Brent przebije trwale 110 dol.

Co to oznacza dla Polski i polskich kredytobiorców?

RPP w kwietniu 2026 również wstrzymała się z ruchami, utrzymując stopę referencyjną na 3,75% - po marcowej obniżce o 25 pb, wg komunikatu NBP. Członek RPP Ludwik Kotecki wprost stwierdził, że marcowa obniżka była ostatnią w tym roku. Powód? Ten sam co w Europie - wojna z Iranem podbija ceny paliw, a polska inflacja CPI skoczyła w marcu do 3,0% z 2,1% w lutym, wg wstępnych danych GUS.

Dla kredytobiorców ze zmienną stopą to oznacza stabilizację rat na obecnych poziomach. WIBOR 3M nie ma szans na spadek, dopóki RPP stoi w miejscu. Kurs EUR/PLN oscyluje wokół 4,29 - jeśli EBC zdecyduje się na podwyżkę, euro może się umocnić, co przełoży się na droższe wakacje i import.

Pamiętaj:

Decyzja EBC o stopach zapada 30 kwietnia 2026. Komunikat i konferencja prasowa Christine Lagarde - tego samego dnia po godz. 14:45 CET. Dla posiadaczy kredytów w EUR lub osób planujących przewalutowanie - to kluczowa data w kalendarzu.

Kiedy EBC może faktycznie podnieść stopy?

Jeśli scenariusz bazowy się utrzyma - inflacja energetyczna opadnie w drugiej połowie roku, a negocjacje pokojowe przyniosą choćby częściowe otwarcie szlaków handlowych - EBC prawdopodobnie przeczeka cały 2026 bez podwyżki. Ale jeśli Brent pójdzie powyżej 110 dol. i inflacja HICP przekroczy 3% przez dwa kolejne odczyty, czerwcowe posiedzenie stanie się żywą opcją.

Przeanalizowaliśmy dane i wygląda na to, że EBC gra na czas. Przy anemicznym wzroście PKB i skoncentrowanym szoku energetycznym, jastrzębia retoryka Nagela i Sleijpena to raczej zarządzanie oczekiwaniami niż zapowiedź realnego ruchu. Ale jedno trzeba przyznać - od 2022 roku EBC nie stał przed tak trudnym wyborem między inflacją a wzrostem.

Przeczytaj też