Nawet 700 zł więcej co miesiąc - tyle mogą zyskać niektóre panie, którym ZUS przeliczy emeryturę na nowo. Stan na kwiecień 2026. Klucz nie leży w samym roku urodzenia, choć media uproszczają temat do „roczników 1949-1953". W praktyce liczy się jedno: czy kobieta pobierała wcześniejszą emeryturę, a potem przeszła na powszechną po 60. roku życia.

O co chodzi w przeliczeniu emerytur

Temat ma swoje korzenie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2019 (sygn. P 20/16). TK uznał wtedy za niekonstytucyjny mechanizm, który obniżał świadczenia kobiet urodzonych w 1953 roku - ZUS potrącał im z kapitału emerytalnego sumy już wypłacone w ramach wcześniejszej emerytury. Efekt? Panie, które skorzystały z wcześniejszego przejścia na emeryturę, dostawały później dożywotnio niższe świadczenie niż koleżanki, które tego nie zrobiły.

Ustawa z 19 czerwca 2020 r. (Dz.U. 2020 poz. 1222) początkowo objęła tylko rocznik 1953. Nowelizacja z 2023 roku rozszerzyła uprawnienia na panie urodzone w latach 1949-1952, a kolejne zmiany zagarnęły także roczniki 1954-1959, które pobierały wcześniejszą emeryturę na podobnych zasadach. To właśnie ta szersza grupa znalazła się obecnie w centrum akcji ZUS.

Kto skorzysta i ile może zyskać

Warunki są konkretne. Kwalifikują się kobiety, które:

  • Urodziły się w latach 1949-1959 (w zależności od indywidualnej sytuacji)
  • Pobierały wcześniejszą emeryturę (np. z tytułu opieki nad dzieckiem lub w wieku 55 lat)
  • Przeszły na powszechną emeryturę po ukończeniu 60. roku życia
  • Obecnie mają ukończone 65 lat (warunek kluczowy dla obecnej fali przeliczeń)

Wzrosty są niebagatelne. Według danych ZUS przeciętna podwyżka mieści się w przedziale 200-400 zł miesięcznie, ale w skrajnych przypadkach - gdy kobieta przez wiele lat pobierała wcześniejszą emeryturę, a potem krótki okres powszechną - świadczenie może wzrosnąć nawet o 50 proc. To realne kwoty rzędu 600-700 zł miesięcznie.

Klucz:

Jeśli mama, babcia lub ciocia urodziła się w latach 1949-1959 i kiedyś pobierała wcześniejszą emeryturę - sprawdź jej decyzję emerytalną. Może brakować jej kilkuset złotych miesięcznie.

Co to oznacza dla Ciebie i Twojej rodziny

Powiedzmy sobie szczerze - większość uprawnionych kobiet o tym nie wie. ZUS deklaruje, że przelicza świadczenia z urzędu, ale praktyka pokazuje, że warto zadziałać samodzielnie. Złożenie wniosku ERPO w placówce ZUS lub przez PUE ZUS zajmuje kilkanaście minut.

„Osoby uprawnione powinny zgłosić się do ZUS z wnioskiem o ponowne obliczenie emerytury. Dotyczy to szczególnie kobiet, które przed uzyskaniem emerytury powszechnej pobierały emeryturę wcześniejszą" - komunikat prasowy ZUS, marzec 2024.

Moim zdaniem to jeden z tych przypadków, gdy bierność kosztuje. Przez pięć, dziesięć, piętnaście lat niższej emerytury strata rośnie do dziesiątek tysięcy złotych. I tu zaczyna się problem - wyrównanie za okres wsteczny przysługuje tylko za trzy lata wstecz od złożenia wniosku (art. 133 ustawy o FUS). Reszta przepada. Dlatego każdy miesiąc zwłoki to realna strata kilkuset złotych.

Czy warto walczyć o przeliczenie?

Przeanalizowaliśmy typowy przypadek. Kobieta urodzona w 1951 r., która pobierała wcześniejszą emeryturę przez 5 lat, a potem przeszła na powszechną w wieku 60 lat. Jeśli jej obecna emerytura wynosi 2 100 zł, to po przeliczeniu może skoczyć do 2 600-2 800 zł. Dla porównania - dane GUS pokazują, że przeciętna emerytura kobiet w 2025 r. wynosiła około 3 200 zł brutto, więc takie podbicie realnie zbliża świadczenie do średniej.

Nie każda jednak zyska. Jeśli kobieta przeszła na powszechną emeryturę przed 60. rokiem życia albo nigdy nie korzystała z wcześniejszej - przeliczenie nie daje efektu. Warto to sprawdzić w decyzji ZUS, szukając w uzasadnieniu wzmianki o art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i rentach z FUS. To właśnie ten przepis był sednem wyroku TK.

Osobna sprawa to panowie. Formalnie zmiany dotyczą kobiet, ale sądy w indywidualnych sprawach niekiedy przyznawały rację także mężczyznom, którzy przeszli analogiczną drogę - wcześniejsza emerytura, potem powszechna. Warto więc, by każdy senior z takim stażem sprawdził swoją decyzję emerytalną. Koszt? Zero. Potencjalny zysk? Nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych w perspektywie dekady.