Rozporządzenia Ministra Finansów i Gospodarki z 27 kwietnia 2026 r. opublikowane w Dzienniku Ustaw przedłużyły obniżone stawki VAT (8% zamiast podstawowych 23%) i akcyzy (minimum unijne: 29 gr na litrze benzyny i 28 gr na litrze diesla) do 15 maja 2026 r. Minister finansów Andrzej Domański zapowiedział 13 maja kolejne przedłużenie - do końca miesiąca. Koszt dla budżetu: 1,6 mld zł miesięcznie, z czego 900 mln zł to ubytek VAT, a 700 mln zł akcyzy (komunikat MF, gov.pl). Stan na maj 2026.

Co dokładnie przedłużono i do kiedy?

Mechanizm CPN ("Ceny Paliw Niżej") to pakiet trzech narzędzi. Pierwsze: stawka VAT na benzynę silnikową, olej napędowy i biokomponenty stanowiące samoistne paliwa, obniżona z 23% do 8%. Drugie: akcyza zbita do unijnego minimum (29 gr/l benzyny i 28 gr/l diesla, decyzja MF z kwietnia 2026 r.). Trzecie: maksymalna cena detaliczna ustalana codziennie przez Ministerstwo Aktywów Państwowych, obecnie 6,41 zł/l dla Pb95, z dodatkową kontrolą KAS (Krajowa Administracja Skarbowa, organ kontroli podatkowej).

Rozporządzenie z 27 kwietnia 2026 r. wydłużyło obowiązywanie tych stawek z 30 kwietnia do 15 maja 2026 r. (Dziennik Ustaw, poz. publikowane 28 kwietnia 2026). Minister Andrzej Domański poinformował 13 maja o decyzji rządu o przesunięciu daty granicznej na 31 maja.

"Do końca maja 'CPN' będzie przedłużony na pewno. Co dalej - zobaczymy." - Andrzej Domański, minister finansów i gospodarki, wypowiedź dla dziennikarzy, 13 maja 2026 r.

Piąte z rzędu przedłużenie pakietu od jego wejścia w życie w połowie 2025 r. utrwala wzorzec polityki krótkookresowej - rząd nie deklaruje horyzontu dłuższego niż dwa-cztery tygodnie.

Ile to kosztuje budżet państwa?

1,6 mld zł miesięcznie - tyle wynosi ubytek dochodów państwa z tytułu obniżonych stawek VAT i akcyzy. W rozbiciu: 900 mln zł VAT plus 700 mln zł akcyzy (dane MF, kwiecień 2026 r.). Jeśli program będzie kontynuowany do końca czerwca, łączny koszt kwartalny sięgnie ok. 4,8 mld zł według oceny skutków regulacji MF. Sama akcyza w okresie do 30 czerwca 2026 r. to 2,1 mld zł utraconych wpływów (uzasadnienie projektu rozporządzenia, MF).

Klucz:

Pakiet CPN do końca maja 2026 r. dorzuca do deficytu kolejne 1,6 mld zł netto. Roczne tempo wydatków przekracza już 19 mld zł brutto.

Dla porównania: deficyt sektora finansów publicznych zamknął się w 2025 r. na poziomie 7,3% PKB - najwyższym w UE według Eurostatu. Pakiet CPN do końca maja to dodatkowe obciążenie rzędu 0,1% PKB ponad pierwotne założenia budżetowe.

Dwutygodniowy rytm przedłużeń stosowany od marca 2026 r. uważam za najgorszą wersję tej polityki - generuje niepewność dla rynku, utrudnia stacjom paliw planowanie marż i blokuje racjonalną debatę o systemowej zmianie opodatkowania paliw. Powiem wprost: jeśli rząd chce utrzymać tarczę, niech zadeklaruje horyzont półroczny. Jeśli wycofuje, niech wyznaczy konkretną datę z dwumiesięcznym wyprzedzeniem.

Jak obniżki VAT i akcyzy wpływają na inflację CPI?

CPI (Consumer Price Index, indeks cen konsumpcyjnych GUS) za kwiecień 2026 r. wyniósł 3,2% w skali roku - powyżej oczekiwań konsensusu rynkowego (dane GUS, szybki szacunek 30 kwietnia 2026), ale gdyby nie pakiet CPN, byłoby ok. 0,4-0,5 pp (punktu procentowego, 0,01 = jedna setna) wyżej. Paliwa silnikowe ważą w koszyku CPI ok. 5,4% (struktura wag GUS, styczeń 2026), więc każde 10% ruchu cen paliw przekłada się na ok. 0,5 pp inflacji rocznej.

Dla RPP (Rada Polityki Pieniężnej, decyduje o stopach NBP) inflacja na poziomie 3,2% to wyzwanie. Jak pisaliśmy w analizie szoku paliwowego, Pekao Research prognozuje szczyt CPI blisko 4% pod koniec roku, jeśli pakiet zostanie wycofany bez zamiennika. WIBOR 3M (trzymiesięczna stopa rynku międzybankowego, dziś 3,84% według GPW Benchmark) reaguje silnie na zmiany oczekiwań inflacyjnych - a one zależą od tego, czy paliwa wrócą do stawek bazowych.

Analitycy e-petrol.pl prognozują, że do połowy maja kierowców czekają dalsze lekkie obniżki cen benzyn i diesla. Według BM Reflex zatrzymał się trend wzrostowy z drugiej połowy kwietnia, a benzyna 95 powinna utrzymać się w paśmie 6,44-6,59 zł/l (prognoza tygodniowa e-petrol.pl, okres 4-10 maja 2026 r.).

Co to oznacza dla Twojego portfela i raty kredytu?

Rodzina 2+2 z dwoma autami przejeżdżająca 25 tys. km rocznie spala ok. 1 600 litrów benzyny rocznie (~130 l miesięcznie). Przy obecnych cenach ok. 6,40 zł/l miesięczny rachunek za paliwo to ok. 830 zł. Gdyby VAT wrócił do 23%, a akcyza do poprzedniego poziomu, cena Pb95 podskoczyłaby o ok. 0,80-1,00 zł/l. Twój rodzinny budżet paliwowy wzrósłby o 100-130 zł miesięcznie (czyli 1 200-1 500 zł rocznie).

Wariant A: pakiet CPN trwa

Pb95 ok. 6,40 zł/l
Miesięczne paliwo: 830 zł
CPI 3,2%, WIBOR 3M 3,84%
Rata kredytu 580 tys. zł: 3 200 zł

Wariant B: pakiet wycofany

Pb95 ok. 7,30 zł/l
Miesięczne paliwo: 950 zł
CPI 3,7%, WIBOR 3M ok. 4,20%
Rata kredytu 580 tys. zł: ok. 3 345 zł

Drugi kanał wpływu to rata kredytu hipotecznego. Przy saldzie 580 tys. zł i marży 1,9% (kredyt podpisany 4 lata temu, oprocentowanie ok. 5,74% wraz z WIBOR-em) rata wynosi ok. 3 200 zł. Gdyby wycofanie pakietu CPN podbiło CPI o 0,5 pp i przesunęło wektor RPP w stronę utrzymania stóp na 4,00% zamiast obniżek do 3,50% do końca 2026 r., WIBOR 3M zatrzymałby się powyżej 3,80% zamiast spaść w okolice 3,30%. To różnica ok. 145 zł miesięcznie na racie, czyli 1 740 zł rocznie.

Łączny wpływ obu kanałów to dla rodziny z kredytem i autem ok. 245-275 zł miesięcznie. Nadwyżka 2 500 zł/mc, którą masz w rodzinnym budżecie, mogłaby się skurczyć o niemal 11%. Policz własny scenariusz w Decyzjomacie Nadpłata, a wpływ WIBOR-u na ratę sprawdź w kalkulatorze raty. Wpływ paliw na realną siłę nabywczą porównasz w kalkulatorze inflacji.

Co czeka kierowców po 31 maja 2026?

Decyzja o losie pakietu po 31 maja 2026 r. zapadnie najpóźniej w trzeciej dekadzie maja. Domański stwierdził "co dalej - zobaczymy", co w praktyce oznacza, że gabinet polityczny premiera odsuwa rozstrzygnięcie do ostatniej chwili. Minister energii Miłosz Motyka zapowiada, że resorty pracują nad systemowym rozwiązaniem zastępującym doraźne przedłużenia.

Trzy scenariusze, które uważam za realne:

  1. Pełne wycofanie 1 czerwca 2026: VAT wraca do 23%, akcyza do stawek sprzed wakacji 2025 r. Cena Pb95 skacze do 7,30-7,50 zł/l. CPI rośnie o ok. 0,5 pp w czerwcu. Najmniej prawdopodobny scenariusz, politycznie niewykonalny przed wakacjami.
  2. Kolejne przedłużenie do końca czerwca: Najbardziej prawdopodobny ruch, zgodny z dotychczasowym wzorcem. Budżet traci kolejne 1,6 mld zł, łączny rachunek programu od jego startu przekracza 18 mld zł.
  3. Wprowadzenie podatku zastępczego od marż rafineryjnych: Wcześniejsza propozycja MF z marca 2026 r. - nowy podatek od nadzwyczajnych zysków koncernów paliwowych, który częściowo zrekompensowałby ubytek VAT/akcyzy. Politycznie trudny, wymaga prac legislacyjnych zajmujących kwartał.

Jak opisaliśmy w analizie tarczy paliwowej, program już kosztował 1,5 mld zł netto w pierwotnym okresie, a jego końcowa cena może przekroczyć 8 mld zł rocznie. To budzi moje obawy o trwałość polityki w czasie, gdy Polska zamknęła 2025 rok z deficytem 7,3% PKB - drugim najwyższym w UE.

Konkretny krok:

Jeśli właśnie podpisujesz wniosek o kredyt hipoteczny, zweryfikuj stress test banku - powinien uwzględniać scenariusz wycofania pakietu i wyższego WIBOR. Decyzję podeprzyj kalkulacją w [Decyzjomacie Hipotecznym](/decyzjomat/hipoteka).

Pełne dane CPI śledź u źródła GUS, a komunikaty MF na stronie resortu finansów. Kontekst inflacji bazowej i mechanizmu stóp znajdziesz w analizie WIBOR i historii cięć. Warto też zerknąć na świeży raport o cenach w koszyku rodziny 2+2 - paliwa to tylko jeden z kanałów presji inflacyjnej. Więcej analiz finwire.pl z tej tematyki w hubie kategorii Makroekonomia.

Przeczytaj też

Narzędzia do Twojej decyzji