Strata Narodowego Banku Polskiego w 2025 r. wyniosła 35,7 mld zł - rekord w XXI wieku i prawie trzykrotnie więcej niż 13,35 mld zł rok wcześniej (komunikat prezesa Adama Glapińskiego z 9 kwietnia 2026 r., PAP Biznes). Dla planującego kredyt 750 tys. zł sygnał jest dwojaki: czwarty rok z rzędu budżet państwa nie dostanie ani złotówki z zysku banku centralnego, a aprecjacja złotego, która zjadła wycenę rezerw, zarazem ścina inflację - a niższa inflacja to szansa na szybsze obniżki stóp procentowych w 2026 r.

Stan na maj 2026 r. Sprawozdanie zostało przyjęte przez Radę Polityki Pieniężnej i pozytywnie zaopiniowane przez biegłego rewidenta.

Skąd wzięła się rekordowa strata?

Wynik finansowy NBP za 2025 r. obciążyły dwa potężne minusy: ujemne różnice kursowe minus 36,7 mld zł oraz koszt prowadzenia polityki pieniężnej minus 21 mld zł (sprawozdanie NBP zatwierdzone przez RPP, kwiecień 2026 r.). Po stronie aktywów rezerwy dewizowe pracowały dobrze, dając plus 24,7 mld zł, ale to nie wystarczyło, żeby zamknąć rok na plusie.

Główny winowajca to kurs złotego. USD/PLN spadł w 2025 r. o 13,1% (zestawienie analityków walutowych, dane roczne 2025), a polska waluta umocniła się także wobec euro i franka. Aktywa rezerwowe NBP - na koniec lipca 2025 r. ponad 255 mld USD wg NBP - są wyceniane w złotych na koniec roku zgodnie z zasadami rachunkowości Eurosystemu. Gdy złoty się umacnia, ich wartość w PLN spada, a różnica wpada w rachunek wyników jako koszt niezrealizowany. To czysta księgowość, nie realna utrata pieniędzy.

Drugi minus, czyli polityka pieniężna, to koszt sterylizacji nadpłynności sektora bankowego. NBP od lat skupuje od banków komercyjnych nadwyżki depozytów (bony pieniężne) i płaci im od tego oprocentowanie blisko stopy referencyjnej. Przy stopie 5,75% przez większą część 2025 r. ten koszt urósł skokowo - i to ta pozycja w 2022 r. uruchomiła ciąg strat NBP.

Czy strata NBP zagraża stabilności banku?

Krótko: nie. Bank centralny może działać z ujemnym kapitałem, bo emituje pieniądz, a nie żyje z marży jak bank komercyjny. NBP osiągnął ostatni dodatni wynik w 2021 r. (11 mld zł zysku, wpłata 10,5 mld zł do budżetu w czerwcu 2022 r. wg MF), a od tego czasu notuje straty rok po roku: 16,9 mld zł w 2022 r., 20,8 mld zł w 2023 r., 13,3 mld zł w 2024 r. i 35,7 mld zł w 2025 r. Skumulowana strata zbliża się do 90 mld zł.

Prezes Glapiński próbuje zmienić narrację, eksponując rezerwy złota. Polski bank centralny ma już 580 ton kruszcu (cel 700 ton), a niezrealizowany zysk na tej pozycji wynosił 169 mld zł na 9 kwietnia 2026 r. (komunikat NBP, kwiecień 2026 r.). To realna wartość przy rekordowych cenach złota, ale dopóki NBP go nie sprzeda, nie wchodzi do rachunku zysków i strat.

„W 2025 r. NBP miał stratę w wysokości 35,7 mld zł, a bank posiada 580 ton złota.” - Adam Glapiński, prezes NBP, konferencja prasowa 9 kwietnia 2026 r.

Moim zdaniem retoryka „mamy złoto” ma rozproszyć uwagę od faktu zasadniczego: czwarty rok z rzędu minister finansów wpisuje w plan budżetu zero złotych z zysku NBP. To nie jest detal księgowy - to dziura, którą trzeba zalepić podatkami albo długiem.

Złoto NBP w liczbach:

580 ton kruszcu w rezerwach (cel 700 ton), niezrealizowany zysk 169 mld zł na 9 kwietnia 2026 r. Złoto liczy się do oficjalnych aktywów rezerwowych, ale jego wycena nie wpływa na bieżący rachunek wyników, dopóki NBP nie zdecyduje o sprzedaży.

Co strata NBP zmienia w budżecie 2026?

Standardowo 95% zysku banku centralnego zasila budżet państwa - do 2021 r. były to nawet 8-10 mld zł rocznie. W tegorocznym planie minister Andrzej Domański musi wpisać 0 zł, bo nie ma czego dzielić. Przy deficycie sektora finansów publicznych Polski 7,3% PKB w 2025 r. wg Eurostatu (drugi wynik w UE po Rumunii) brak miliardowej dotacji z NBP boli podwójnie.

Ten kontekst opisaliśmy szerzej w analizie Polska drugim deficytem w UE: 7,3% PKB w 2025 oraz w wyciekłych prognozach MF: dług publiczny przebije 60% PKB. Brak wpłaty z NBP plus rosnący dług to mieszanka, której rynek długu zaczyna się obawiać. Rentowności 10-letnich obligacji skarbowych w 2026 r. utrzymują się powyżej 5%, mimo cyklu obniżek stóp NBP.

Pełniejszą perspektywę polityki fiskalnej daje analiza Wieloletnie założenia makroekonomiczne 2026-2030 - rząd planuje dochody bez liczenia na NBP, co samo w sobie jest sygnałem.

Czy obniżki stóp procentowych są zagrożone?

Decyzje RPP dyktuje inflacja, nie wynik finansowy banku. Tu mamy paradoks: aprecjacja złotego, która stratę spowodowała, zarazem dezinflacjuje - tańszy import paliw, surowców i półproduktów ścina presję cenową. Efekt już widać w danych GUS: CPI wzrosła do 3,0% r/r w marcu 2026 r. (dane GUS, 15 kwietnia 2026 r.) - nadal w paśmie tolerancji NBP (2,5% +/- 1 pp).

Ekonomiści głównych banków wciąż liczą obniżki w 2026 r., choć każdy ma własną ścieżkę. „Już w pierwszym kwartale 2026 r. RPP obniży stopy o kolejne 50 punktów bazowych, a od drugiego kwartału stopa referencyjna pozostanie na poziomie 3,5%" - prognozuje Kamil Pastor, ekonomista PKO BP (analiza PKO BP, listopad 2025 r.). Bardziej gołębi jest Adam Antoniak z ING Banku Śląskiego: trzy obniżki po 25 pb (marzec, maj, wrzesień 2026 r.) doprowadzą stopę do 3,25%. Bank Pekao (Kamil Łuczkowski) widzi 3,5% w pierwszym półroczu jako poziom docelowy.

Pełen kontekst ścieżki stóp w 2026 r. opisaliśmy w analizach Stopy procentowe NBP 2026: dlaczego RPP zwleka oraz WIBOR 2026: historia, mechanizm, prognozy.

Wpływ na ratę kredytu 750 tys. zł

Konkret dla planującego hipotekę. Przy WIBOR 3M 3,85% (notowanie GPW Benchmark, kwiecień 2026 r.) i marży 2,1% rata kredytu 750 000 zł na 25 lat wynosi około 5 070 zł miesięcznie. Każde 25 pb obniżki stopy referencyjnej zwykle przekłada się na 100-115 zł niższą ratę przy tej kwocie.

Pełny scenariusz Pastora (cięcie 50 pb w 1Q 2026 r. do poziomu 3,5%) oznacza ratę bliżej 4 850 zł - oszczędność około 220 zł miesięcznie i 2 640 zł rocznie. W scenariuszu Antoniaka (3,25% pod koniec 2026 r.) rata schodzi do około 4 700 zł, a roczna ulga rośnie do 4 440 zł. Przy 200 tys. zł wkładu własnego i kwocie kredytu 750 tys. zł różnica między tymi ścieżkami to dosłownie pełen koszt remontu mieszkania w skali pięciu lat.

Aprecjacja złotego, która spustoszyła sprawozdanie NBP, działa tu w Twoją stronę. Niższa inflacja, którą złoty napędza przez tańszy import, daje RPP komfort do obniżek - to ten sam mechanizm, który Twoja rata wreszcie odczuje. Sprawdź własną zdolność w kalkulatorze raty, policz limit zadłużenia w kalkulatorze zdolności kredytowej i porównaj pełen koszt scenariuszy w Decyzjomacie Hipotecznym. Aktualne marże porównasz w rankingu kredytów hipotecznych.

Dla osób z kredytem już zaciągniętym, które rozważają nadpłatę kontra ETF, naturalnym kierunkiem jest Decyzjomat Nadpłata - liczy break-even dla obu strategii.

Moja ocena: strata NBP to księgowość, ale 0 zł do budżetu to fakt

Powiem wprost: rekord 35,7 mld zł brzmi spektakularnie, ale finansowa stabilność NBP nie jest zagrożona. Bank centralny żyje z innej arytmetyki niż komercyjny, a strata kursowa nie oznacza, że ktokolwiek zabrał z konta NBP realne pieniądze. To, co mnie autentycznie martwi, to czwarty rok z rzędu bez wpłaty do budżetu. Brakujące 8-10 mld zł rocznie z zysku banku centralnego to przy obecnym deficycie różnica między emisją kolejnych obligacji a zaciskiem pasa - i jedno, i drugie ma cenę dla podatnika.

Glapiński odpowiada na to fanfarami o 580 tonach złota i 169 mld zł niezrealizowanego zysku. Ten zysk jest realny, ale dopóki NBP nie sprzedaje kruszcu, nie wchodzi do rachunku wyników. Ten sam mechanizm rachunkowości, który ścina wycenę walut przy umocnieniu złotego, podbija wycenę złota - rachunkowo to symetria, narracyjnie selekcja.

Więcej naszych analiz makroekonomicznych znajdziesz w hubie kategorii. Jeśli planujesz kredyt w drugiej połowie 2026 r., kluczowe pytanie nie brzmi „ile straci NBP”, tylko „o ile RPP zdąży obniżyć stopy zanim podpiszesz umowę”. Odpowiedź zależy bardziej od marcowej i majowej decyzji RPP niż od kursu dolara.

Przeczytaj też

Narzędzia do Twojej decyzji