Ulga na powrót obowiązuje w polskim PIT od stycznia 2022 r. i daje cztery lata zwolnienia z podatku do limitu 85 528 zł rocznie - łącznie do 342 112 zł bez PIT (wg Ministerstwa Finansów). Prezydent Karol Nawrocki 2 maja 2026 r. ogłosił, że to za mało, i zapowiedział pracę nad kolejnym mechanizmem prawnym i podatkowym dla 22 mln osób polskiego pochodzenia mieszkających poza krajem (dane Atlasu Polonii GUS i MSZ z grudnia 2025 r.).

Stan na maj 2026: ulga już działa, projektu nowych zachęt nie ma jeszcze nawet na poziomie konsultacji. Dla Twojego portfela liczy się dziś tylko ta ulga, która już funkcjonuje, a nie zapowiedzi z Belwederu.

Co prezydent powiedział na Dniu Flagi?

W Belwederze 2 maja 2026 r., podczas obchodów Dnia Flagi RP i Dnia Polonii, Karol Nawrocki powołał członków Rady ds. Polonii i Polaków za Granicą i zapowiedział pracę nad systemem zachęt dla wracających. „Potrzebny jest mechanizm prawny i podatkowy, który zachęci Polaków do powrotu" - mówił prezydent (komunikat Kancelarii Prezydenta z 2 maja 2026 r.).

Prezydent ocenił, że jedna trzecia narodu poza granicami kraju to nie balast, lecz „wielki atut". Konkretów nie podał - ani stawki, ani limitu, ani harmonogramu. Komunikat z Belwederu mówi tylko o pracach koncepcyjnych Rady, której skład obejmuje m.in. delegatów Polonii z Chicago, Houston i Nowego Jorku, w tym Franka J. Spulę, prezesa Polish National Alliance.

Po ośmiu miesiącach prezydentury Karola Nawrockiego (zaprzysiężony w sierpniu 2025 r.) to drugi taki sygnał - wcześniej była zapowiedź Rady ds. nowej Konstytucji. Powiem wprost: trudno na razie ocenić, czy to faktyczny start prac legislacyjnych, czy bardziej retoryka pod Dzień Flagi.

Ile naprawdę jest Polaków za granicą?

Atlas Polonii i Polaków za Granicą, wspólny projekt GUS i MSZ z grudnia 2025 r., szacuje liczbę osób polskiego pochodzenia mieszkających poza krajem na ok. 22 mln w 138 państwach. Sam prezydent w wystąpieniu posłużył się okrągłą liczbą 20 mln, ale dane statystyczne dają pełniejszy obraz.

Największe skupiska to Niemcy (2,2 mln osób polskiego pochodzenia, łącznie z dziećmi i podwójnymi obywatelstwami wg Atlasu), USA, Wielka Brytania, Kanada i Brazylia. Ważniejsza dla polityki repatriacyjnej jest dynamika: w 2024 r. już 66% przeprowadzek między Polską a zagranicą stanowiły powroty - wzrost o 5 pp r/r (dane Atlasu Polonii).

Trend potwierdzają krajowe urzędy statystyczne. W 2024 r. trzy kraje - Niemcy, Austria i Szwecja - zanotowały ujemny bilans migracji netto z Polską (więcej osób stamtąd wróciło, niż wyjechało nad Wisłę). To pierwszy taki rok od dekady. Główne kierunki nadal otwartych wyjazdów to Wielka Brytania (27% wskazań w badaniu eGospodarka.pl 2025), Niemcy (26%), Norwegia (11%) i Holandia (9%).

Jak działa ulga na powrót w 2026 r.? 342 tys. zł bez PIT

Ulga na powrót (formalnie PIT-0 dla powracających) weszła do polskiego prawa 1 stycznia 2022 r. razem z Polskim Ładem. Mechanizm jest prosty: roczny limit zwolnienia z PIT to 85 528 zł, ulga obowiązuje przez 4 kolejne lata podatkowe, łącznie do 342 112 zł zwolnienia (wg serwisu podatki.gov.pl).

Kto się kwalifikuje? Trzy warunki łącznie:

  • przeniesienie rezydencji podatkowej do Polski po 31 grudnia 2021 r.
  • brak rezydencji w Polsce przez co najmniej 3 ostatnie lata kalendarzowe przed powrotem
  • wcześniejsza rezydencja w UE/EOG/Szwajcarii albo wybranych krajach (USA, UK, Australia, Kanada, Japonia, Izrael, Korea Płd., Meksyk, Nowa Zelandia, Chile)

Ulga obejmuje przychody z umowy o pracę, umowy zlecenia, kontraktu B2B i działalności gospodarczej - niezależnie od formy opodatkowania (skala, liniowy, ryczałt). Dla zatrudnienia na etacie działa automatycznie po złożeniu PIT-2 z pracodawcą; przy B2B zaliczki płaci się dalej, a ulgę rozlicza się w rocznym PIT-36 lub PIT-36L.

„Każdy podatnik spełniający warunki ulgi powinien dokładnie przeanalizować okoliczności pobytu w Polsce, wizyty u rodziny i powiązania z krajem przed przeniesieniem ośrodka interesów życiowych do Polski" - Anna Misiak, doradca podatkowy, partner MDDP (publikacja MDDP, 2026 r.).

Fiskus aktywnie weryfikuje rezydencję u beneficjentów ulgi - „Rzeczpospolita" pisała o rosnącej liczbie kontroli już w 2025 r. Bez stabilnego ośrodka interesów życiowych w Polsce można po latach stracić ulgę z odsetkami.

Co to oznacza dla Twojego portfela?

Twoja sytuacja - kontrakt B2B 22 tys. zł netto faktury miesięcznie (264 tys. zł rocznie), liniowy 19% (kontrakt designerski, IT, doradztwo - wzorzec wracającego specjalisty), powrót do Polski po 5 latach pracy w Niemczech. Bez ulgi zapłacisz ok. 50 160 zł PIT rocznie (264 000 zł × 19%, w uproszczeniu, bez kosztów).

Z ulgą na powrót 85 528 zł jest zwolnione z PIT. Płacisz tylko od 178 472 zł, czyli 33 910 zł podatku. Roczna oszczędność: 16 250 zł. W cztery lata: 65 000 zł netto zostaje w Twojej kieszeni - tylko z PIT, bez liczenia ZUS-u (który nadal płacisz pełny).

Klucz:

Ulga na powrót w wariancie B2B liniowy 19% to maksymalnie 16 250 zł rocznie oszczędności na podatku - i to już dziś, niezależnie od planów prezydenta.

Dla skali PIT 12% oszczędność wynosi 10 263 zł rocznie, dla 32% drugiego progu - 27 369 zł rocznie. Wybór formy opodatkowania po powrocie ma znaczenie nawet większe niż sama ulga. Sprawdź własną sytuację w kalkulatorze formy opodatkowania i porównaj kontrakt B2B z UoP w kalkulatorze UoP vs B2B. Decyzja o tym, jak opodatkować dochód po powrocie, podejmiesz raz - i wracać się z niej trudno.

Mając zaoszczędzone 65 tys. zł w cztery lata, masz wybór: nadpłacić kredyt, który planujesz po powrocie (sprawdź werdykt w Decyzjomacie Hipoteka), albo zainwestować je w IKE/IKZE i ETF (przelicz alokację w Decyzjomacie Nadpłata). Przy IKZE 32% PIT odzyskasz dodatkowe 3 617 zł zwrotu rocznie - kalkulację porównawczą zrobiliśmy w analizie IKZE vs wyższy próg.

Moja ocena: czy nowy mechanizm cokolwiek zmieni?

Ulga na powrót działa cztery lata i z dostępnych danych Atlasu wynika, że liczba powrotów rośnie - 66% przeprowadzek w 2024 r. Pytanie, czy to zasługa ulgi, czy bardziej zbliżenie polskich wynagrodzeń do niemieckich i poprawa rynku pracy. Moim zdaniem ulga jest ładnym dodatkiem, ale nie jest decydująca w decyzji o powrocie.

Specjalista w niemieckim IT zarabiający 8-10 tys. euro brutto miesięcznie (ok. 36-45 tys. zł netto przy obecnym kursie) liczy w pierwszej kolejności różnicę netto-netto i koszt życia, a nie cztery lata bez 16 250 zł podatku rocznie. Ulga przesuwa wagi na korzyść Polski o może 4-5 punktów procentowych w decyzji - nie jest game-changerem.

Co realnie mogłoby zadziałać? Trzy rzeczy. Pierwsze - trwałe rozwiązanie podatkowe (nie czteroletnie zwolnienie, ale obniżona stawka na 10 lat), bo specjalista IT myśli horyzontem dekady, nie czterech lat. Drugie - jasność prawna w opodatkowaniu pracy zdalnej dla zagranicznego pracodawcy. Dziś to szare pole, w którym fiskus potrafi zakwestionować rezydencję. Trzecie - mechanizm dla emerytów. Polacy po 60. roku życia za granicą to grupa, która obawia się powrotu z powodu opodatkowania zagranicznych emerytur.

Zapowiedź prezydenta brzmi ładnie, ale na razie to retoryka Dnia Flagi. Konkretów nie ma, a Rada dopiero zaczyna prace. Czekam na pierwszy projekt ustawy - i wtedy dopiero ocenię, czy to coś więcej niż gest pod sztandarem biało-czerwonym.

Co dalej?

Kalendarz, na który warto patrzeć: Rada ds. Polonii ma rozpocząć cykl konsultacji w II i III kwartale 2026 r. Pierwszy projekt ustawy z mechanizmem podatkowym - jeśli wyjdzie z Kancelarii Prezydenta, a nie z resortu finansów - musi przejść przez Sejm, gdzie obecny układ polityczny (rząd Donalda Tuska, prezydent z PiS) gwarantuje konflikt o szczegóły. Realny start ewentualnej nowej ulgi to najwcześniej 2027 r.

Do tego czasu liczy się to, co już mamy. Jeśli rozważasz powrót w 2026 r., termin przeniesienia rezydencji ma kluczowe znaczenie - ulga liczy się od początku roku przeprowadzki albo od początku następnego (Twój wybór). Rozliczenie PIT-37 lub PIT-36 z ulgą za 2025 r. wciąż możesz złożyć po terminie, jeśli przegapiłeś 30 kwietnia 2026 r. (więcej w naszej analizie 10 mln nierozliczonych PIT).

Kontekst polityki podatkowej 2027 r. uzupełnia analiza projektu drugiego progu PIT 140 tys. zł Polski 2050 - tam zwrot dla drugiego progu sięga 4 000 zł rocznie. Więcej naszych analiz znajdziesz w hubie kategorii podatki.

Przeczytaj też

Narzędzia do Twojej decyzji