Mam kredyt 400 tys - nadpłacać czy odłożyć na lokatę?

Przy WIBOR 3M na poziomie 3,86% nadpłata kredytu hipotecznego daje pewny, wolny od podatku zwrot równy Twojemu oprocentowaniu, podczas gdy najlepsza lokata po 19-procentowym podatku Belki realnie traci jedną piątą odsetek. Dla salda 400 000 zł różnica sięga około 1 900 zł rocznie na korzyść nadpłaty, przy założeniu że masz już poduszkę finansową na 6 miesięcy wydatków. Poniżej rozkładamy to na konkretne liczby, scenariusze i wyjątki.

Kiedy nadpłata wygrywa z lokatą?

Nadpłata wygrywa zawsze, gdy oprocentowanie kredytu przewyższa oprocentowanie lokaty po opodatkowaniu. Przy WIBOR 3M 3,86% i typowej marży 2,0% oprocentowanie kredytu sięga około 2 punktów procentowych powyżej stopy referencyjnej NBP, która wynosi 3,75% (dane NBP). Każda złotówka nadpłaty oszczędza odsetki dokładnie w tej wysokości i jest to zysk wolny od podatku. Lokata, żeby wyjść na zero z nadpłatą, musiałaby dać oprocentowanie nominalne o jedną czwartą wyższe niż oprocentowanie kredytu, bo 19-procentowy podatek Belki zabiera część zysku.

Mechanizm jest symetryczny w drugą stronę. Gdy stopy NBP spadają, maleje też WIBOR, a wraz z nim korzyść z nadpłaty kredytu zmiennoprocentowego. Stopa depozytowa NBP, czyli 3,25% (dane NBP), pokazuje dolny pułap bezpiecznego oprocentowania środków w systemie bankowym i to do niego zbiegają oprocentowania lokat w okresie obniżek.

Ile zaoszczędzę nadpłacając kredyt 400 tys?

Dla kredytu 400 000 zł zaciągniętego na 25 lat nadpłata 1 000 zł miesięcznie skraca okres spłaty o około 7 lat i oszczędza kilkadziesiąt tysięcy złotych odsetek w całym okresie. Wielkość oszczędności rośnie wykładniczo z kwotą nadpłaty, bo każda nadpłacona złotówka pracuje przez wszystkie pozostałe lata kredytu. Poniższa tabela pokazuje rząd wielkości dla trzech poziomów nadpłaty (wyliczenia ilustracyjne dla oprocentowania około 7%, pozostały okres 25 lat).

Nadpłata miesięczna	Skrócenie okresu	Oszczędność odsetek (cały okres)
500 zł	około 4 lata	około 70 000 zł
1 000 zł	około 7 lat	około 120 000 zł
2 000 zł	około 11 lat	około 180 000 zł

Dokładne kwoty zależą od Twojego oprocentowania i pozostałego okresu, dlatego policz swój przypadek w Decyzjomacie poniżej, który bierze aktualny WIBOR 3,86% i Twoją marżę.

Jak podatek Belki zmienia opłacalność lokaty?

Podatek Belki wynosi 19% od zysków kapitałowych i obniża realną stopę lokaty o niemal jedną piątą. Lokata o oprocentowaniu nominalnym 5,00% daje realnie 4,05% po opodatkowaniu, a lokata 4,00% tylko 3,24%. To jest właśnie powód, dla którego nadpłata kredytu, która nie jest opodatkowana, ma przewagę: jej zwrot równy oprocentowaniu kredytu liczy się w całości, bez odliczeń. Lokata bije nadpłatę dopiero wtedy, gdy jej oprocentowanie nominalne przekracza oprocentowanie kredytu podzielone przez 0,81.

Lepiej skrócić okres czy obniżyć ratę?

Skrócenie okresu daje większą oszczędność na odsetkach niż obniżenie raty przy tej samej kwocie nadpłaty. Przy skróceniu okresu cała nadpłata zbija kapitał, a rata pozostaje bez zmian, więc kredyt znika szybciej. Przy obniżeniu raty część korzyści wraca do Twojego budżetu co miesiąc, ale całkowite odsetki spadają mniej. Wybierz skrócenie okresu, jeśli zależy Ci na maksymalnej oszczędności i utrzymasz dotychczasową ratę. Wybierz obniżenie raty, jeśli chcesz poprawić bieżącą płynność, na przykład przy spadku dochodu.

Kiedy lokata jednak ma sens?

Lokata wygrywa w dwóch konkretnych sytuacjach, mimo niższego zwrotu po podatku. Pierwsza to brak poduszki finansowej: zanim zaczniesz nadpłacać, odłóż równowartość 6 miesięcy wydatków na płynnym koncie lub lokacie z możliwością zerwania, bo nadpłaconych pieniędzy nie odzyskasz szybko. Druga to pierwsze 3 lata umowy kredytu hipotecznego ze zmiennym oprocentowaniem, gdy bank może pobrać rekompensatę za wcześniejszą spłatę w wysokości do 3% nadpłacanej kwoty (ustawa o kredycie hipotecznym). W tym oknie warto policzyć, czy oszczędność na odsetkach przewyższa rekompensatę.

Czy nadpłata opłaca się przy oprocentowaniu stałym?

Przy oprocentowaniu stałym nadpłata nadal oszczędza odsetki, ale logika porównania z lokatą jest inna niż przy WIBOR 3,86%. Stała stopa jest zamrożona na 5 lub 7 lat, więc nadpłata daje zwrot równy tej stałej stawce niezależnie od tego, co robi NBP. Jeśli stopa referencyjna NBP 3,75% będzie spadać, oprocentowanie nowych lokat też spadnie, a Twoja nadpłata przy wyższej stałej stawce kredytu okaże się tym bardziej opłacalna. Odwrotnie, gdyby rynkowe oprocentowanie lokat wyraźnie wzrosło powyżej Twojej stałej stawki, część nadwyżki warto skierować na lokatę. Sprawdź w umowie, czy w okresie stałej stopy bank nie ogranicza nadpłat, bo niektóre oferty dopuszczają tylko określony procent salda rocznie bez opłaty.

Nadpłata krok po kroku - co zrobić w banku?

Nadpłatę uruchamiasz jedną dyspozycją, ale kolejność ma znaczenie dla efektu. Najpierw zdecyduj, czy nadpłata ma skrócić okres, czy obniżyć ratę, bo to dwie różne dyspozycje i banki domyślnie ustawiają obniżenie raty, które jest mniej korzystne. Następnie sprawdź w umowie zasady rekompensaty w pierwszych 3 latach oraz minimalną kwotę nadpłaty. Wykonaj przelew na rachunek kredytu z odpowiednim tytułem lub złóż dyspozycję w bankowości elektronicznej, wskazując skrócenie okresu. Na koniec poproś o zaktualizowany harmonogram spłat, żeby zobaczyć nowy termin zakończenia kredytu i potwierdzić, że bank zaksięgował nadpłatę zgodnie z Twoją wolą.