Sąd potwierdził karę finansową w wysokości ponad 7,5 mln zł dla Creamfinance Polska (obecnie Avafin Polska Sp. z o.o.) i trzech powiązanych z nią kapitałowo spółek: MDP Finance, KIM Finance oraz JJK Credit. Decyzję Prezesa UOKiK z 24 maja 2024 r. zaskarżyły wszystkie spółki, ale sąd nie zostawił im przestrzeni do manewru. Dla 4,7 mln Polaków korzystających z firm pożyczkowych (dane KNF, 2026) to sygnał, że rolowanie pożyczek jest nieuczciwą praktyką, a klienci uwięzieni w spirali chwilówek mogą odzyskać nadpłacone prowizje. Stan na maj 2026 r.
Co dokładnie orzekł sąd?
Suma kar nałożonych przez UOKiK wynosi 7 469 343 zł, co wraz z dodatkową sankcją 632 029 zł za niedoręczanie konsumentom formularza informacyjnego daje łącznie ponad 8,1 mln zł (komunikat UOKiK, maj 2024). Rozkład kar: Creamfinance Polska 2 949 471 zł, MDP Finance 1 885 941 zł, KIM Finance 2 545 098 zł i JJK Credit 88 833 zł. Spółki argumentowały w sądzie, że nie zarządzały klientami w sposób systemowy. Sąd uznał, że schemat działania był skoordynowany i że spółki działały jak jeden organizm wymieniający się klientami.
Creamfinance Polska zmieniła nazwę na Avafin Polska Sp. z o.o. w 2024 r., zachowując marki Lendon.pl (dziś AvaFin.pl) i ExtraPortfel.pl. Rebrand nie wymazał odpowiedzialności prawnej. Postępowanie sądowe dotyczyło praktyk sprzed zmiany szyldu, więc nowa nazwa nie chroni przed konsekwencjami.
Jak działało rolowanie chwilówek?
Konsument zaciągał chwilówkę w jednej ze spółek grupy, np. 2 400 zł na 30 dni. Tuż przed terminem spłaty inna firma z tej samej grupy proponowała mu refinansowanie: nową pożyczkę z prowizją zbliżoną do maksymalnych kosztów pozaodsetkowych dopuszczonych prawem. Po kilku takich rolowaniach klient miał już nie jedną, lecz cztery, pięć, sześć umów - każda z osobno naliczoną prowizją.
"Jeszcze przed terminem spłaty jedna z firm z grupy Creamfinance Polska proponowała konsumentowi nową pożyczkę na spłatę wcześniejszej z prowizją oscylującą wokół maksymalnych kosztów przewidzianych w prawie." - Tomasz Chróstny, Prezes UOKiK (komunikat UOKiK, 24 maja 2024 r.)
W jednej ze spraw przywołanych przez UOKiK konsument pożyczył 2 400 zł, a po cyklu kolejnych umów refinansujących zapłacił łącznie ponad 2 500 zł prowizji. Gdyby pożyczki traktowano jako jedno zobowiązanie, maksymalne koszty pozaodsetkowe wyniosłyby ok. 850 zł. Różnica - 1 650 zł na pojedynczym kliencie. Pomnóż to przez tysiące umów rocznie, a kara 7,5 mln zł zaczyna wyglądać jak ułamek korzyści, jakie firma zyskała na praktyce.
Sąd Okręgowy w Warszawie 9 czerwca 2022 r. w sprawie wytoczonej przez Rzecznika Finansowego przeciwko KIM Finance orzekł, że rolowanie kredytu jest nieuczciwą praktyką rynkową. To ten precedens otworzył drogę dla decyzji UOKiK i obecnego potwierdzenia w sądzie.
Czy możesz odzyskać pieniądze z chwilówki?
Konsumenci, którzy między 2018 a 2024 r. pożyczali w grupie Creamfinance/Avafin, MDP Finance, KIM Finance lub JJK Credit i wpadli w spiralę refinansowań, mają prawo do roszczenia o zwrot nadpłaconych kosztów pozaodsetkowych. Trzy ścieżki działania:
- Reklamacja bezpośrednia w spółce z powołaniem się na decyzję UOKiK i wyrok sądu. To pierwszy obowiązkowy krok, bez niego Rzecznik Finansowy nie podejmie sprawy.
- Skarga do Rzecznika Finansowego - bezpłatne pośrednictwo i postępowanie polubowne, które bywa skutecznym filtrem przed pozwem.
- Pozew sądowy - po wyczerpaniu drogi reklamacyjnej, z przedawnieniem 3-letnim od momentu, w którym konsument dowiedział się o nadpłacie.
W polskich sądach toczy się 26 tys. spraw o sankcję kredytu darmowego (dane Związku Banków Polskich, kwiecień 2026). Wyrok TSUE w sprawie sankcji kredytu darmowego z kwietnia 2026 r. potwierdził pro-konsumencką wykładnię dyrektywy o kredycie konsumenckim. Drugi wyrok TSUE - w sprawie C-744/24 dotyczącej odsetek od kredytowanych prowizji - dodatkowo wzmocnił ochronę konsumenta przy kredycie gotówkowym. To są realne narzędzia, nie teoria.
Rynek chwilówek w 2026: 4,7 mln klientów i 2,15 mld zł miesięcznie
Skala biznesu wyjaśnia, dlaczego praktyka rolowania była dla niektórych firm opłacalna mimo ryzyka kary. Według raportu Związku Przedsiębiorstw Finansowych i CRIF z marca 2026 r., instytucje pożyczkowe udzieliły w marcu finansowania o wartości 2,15 mld zł, co oznacza wzrost o 31,4% rok do roku. Liczba wypłaconych pożyczek to 461,24 tys., średnia wartość 4 656 zł.
Co istotne, 79,3% wniosków zostało odrzuconych. Rynek po wejściu KNF do nadzoru bezpośredniego od 1 stycznia 2024 r. wyraźnie się selekcjonuje. Minimalny kapitał zakładowy instytucji pożyczkowych wzrósł z 200 tys. zł do 1 mln zł, co wymusiło konsolidację sektora. Z rynku wypadli najsłabsi gracze, ale ci, którzy zostali, działają intensywniej.
W szerszym kontekście: wartość kredytów konsumenckich w Polsce wzrosła ze 118 mld zł w 2023 r. do 195 mld zł w 2025 r. (dane UOKiK, maj 2026), czyli o 65% w dwa lata. Polacy są coraz bardziej zadłużeni, a ochrona konsumenta nie nadąża - stąd prace nad nową ustawą.
Co zmienia ustawa o kredycie konsumenckim 2026?
"Ustawa o kredycie konsumenckim ma wejść w życie jeszcze w 2026 r." - Tomasz Chróstny, Prezes UOKiK (Portal Spożywczy, kwiecień 2026 r.)
Nowa ustawa, implementująca dyrektywę CCD2 (2023/2225), wprowadzi trzy zmiany kluczowe dla osób dotkniętych rolowaniem chwilówek:
- Zniesienie limitu 255 550 zł dla zakresu ochrony konsumenckiej. Dziś poza tym limitem konsument traci szereg uprawnień, po nowelizacji ochrona obejmie wszystkie umowy.
- Stopniowana sankcja kredytu darmowego: za drobne naruszenia połowa odsetek, za poważne - pełna sankcja, czyli zwrot tylko kapitału bez odsetek i prowizji.
- Sankcja kredytu darowanego - nowość: jeśli kredyt zostanie udzielony bez wniosku i wyraźnej zgody konsumenta, klient nie zwraca ani kapitału, ani kosztów.
Harmonogram: rząd ma zakończyć procedurę do lipca 2026 r., wejście w życie planowane jest na 20 listopada 2026 r. Banki złożyły 1 500 stron uwag do projektu, sektor pożyczkowy walczy z każdym przepisem. Od 19 czerwca 2026 r. zaczną dodatkowo obowiązywać zaostrzone przepisy o ocenie zdolności kredytowej.
Komentarz redakcji
Kara 7,5 mln zł brzmi dotkliwie, ale - powiem wprost - dla grupy, która przez lata żerowała na konsumentach w słabej sytuacji finansowej, to za mało. Same prowizje wyciągnięte z klientów cyklicznie rolowanych prawdopodobnie dawały zwrot wielokrotnie wyższy. Rzecz nie w wysokości kary, lecz w precedensie. Sąd potwierdził, że schemat naprzemiennego refinansowania w obrębie jednej grupy kapitałowej narusza zbiorowe interesy konsumentów.
Rolowanie chwilówek jest, moim zdaniem, jednym z najbardziej szkodliwych modeli biznesowych w polskim systemie finansowym. Dotyka osób, które nie mają zdolności kredytowej w bankach, dlatego idą do firm pożyczkowych, a koszt jednego błędu finansowego rośnie w nim wykładniczo. Próg wyjścia z takiej spirali przekracza możliwości wielu rodzin. To budzi mój sceptycyzm wobec narracji, że rynek pożyczek pozabankowych jest "alternatywą dla nieubankowionych" - bywa raczej pułapką dla tych, którzy nie mają wyboru.
Praktyczna rada: jeśli w Twoim otoczeniu ktoś pożyczał w grupie Creamfinance/Avafin między 2018 a 2024 r., zbierz wszystkie umowy i policz łączne koszty pozaodsetkowe. Każdy złoty powyżej limitu to potencjalna nadpłata. Alternatywę dla dziurawego budżetu lepiej znajdziesz w rankingu kredytów konsolidacyjnych niż w kolejnej chwilówce. Rzecznik Finansowy w sprawie banków łamiących Kanon konsekwentnie wypowiada się przeciwko praktykom dyskryminującym konsumentów. Z rolowaniem chwilówek sytuacja jest podobna - precedens jest, narzędzia są, brakuje tylko decyzji konsumenta o ich użyciu.
Liczby dla osób z chwilówkami w portfelu rodziny
Wyobraź sobie gospodarstwo domowe z dochodem 19 000 zł netto miesięcznie i kredytem hipotecznym o saldzie 580 000 zł. Nawet w takiej sytuacji, jeśli na opłaty bieżące i wakacje zostaje 2 500 zł nadwyżki, jedna chwilówka 5 000 zł rolowana cztery razy w grupie typu Creamfinance generowała koszty pozaodsetkowe rzędu 4 000-5 000 zł zamiast legalnych 1 750 zł. Różnica 2 250-3 250 zł na pojedynczym kliencie zjada miesięczną nadwyżkę i stawia rodzinę w trybie awaryjnym.
To są realne kwoty, które można odzyskać po wyroku sądu. Sprawdź w Decyzjomacie Lokata-Konto, gdzie najlepiej trzymać poduszkę finansową, żeby chwilówka w ogóle nie była kuszącą opcją. Już 3-miesięczna rezerwa na koncie oszczędnościowym daje większą elastyczność niż kolejna umowa pożyczkowa. Nadwyżkę warto kierować w stronę nadpłaty kredytu hipotecznego lub portfela ETF, a nie na ratowanie dziury chwilówką.
Co dalej dla konsumentów?
Decyzja UOKiK obejmowała dwie grupy: Creamfinance i Szybka Gotówka, łącznie siedem podmiotów, łączna kara ok. 10 mln zł. Wyrok w sprawie pierwszej grupy może otworzyć drogę dla orzeczeń wobec Szybka Gotówka, Gwarant24 i Centrum Rozwiązań Kredytowych. Jeśli ten kierunek się utrzyma, do końca 2026 r. zobaczymy więcej takich potwierdzeń.
Dla konsumentów istotne są dwie daty: 19 czerwca 2026 r., kiedy zaczną obowiązywać zaostrzone przepisy o ocenie zdolności kredytowej, oraz 20 listopada 2026 r., gdy wejdzie w życie nowa ustawa o kredycie konsumenckim. Pierwsza data oznacza mniej dostępu do kredytów dla tych, którzy go najbardziej potrzebują, druga - nowe oręża prawne dla skrzywdzonych. Ironia jest taka, że to właśnie ci ludzie najczęściej trafiają do chwilówek, a nowa ustawa pomoże dopiero, gdy już zostali w nich uwięzieni.
Więcej naszych analiz prawa konsumenckiego i finansowego znajdziesz w kategorii prawo. Dla osób z bieżącą pożyczką lub chwilówką przydatny jest też kalkulator RRSO - rzeczywista roczna stopa oprocentowania pokazuje koszt pożyczki uczciwie, w przeciwieństwie do reklamowanej "niskiej raty miesięcznej".
Narzędzia do Twojej decyzji
Najczęstsze pytania
- Czy mogę odzyskać pieniądze z chwilówki w Creamfinance lub Avafin?
- 850 zł to legalny limit kosztów pozaodsetkowych dla pożyczki 2 400 zł na 30 dni. Jeśli zapłaciłeś znacząco więcej w cyklu rolowanych umów w Creamfinance, MDP Finance, KIM Finance lub JJK Credit, masz podstawy do reklamacji i ewentualnego pozwu. Termin przedawnienia to 3 lata od dnia, w którym dowiedziałeś się o nadpłacie. Pierwszym krokiem jest reklamacja w spółce, drugim - skarga do Rzecznika Finansowego.
- Czym jest rolowanie pożyczek?
- Rolowanie to mechanizm, w którym kilka powiązanych kapitałowo spółek na zmianę udziela klientowi pożyczek refinansujących wcześniejsze zobowiązanie. Każda nowa umowa nalicza pełną prowizję, omijając ustawowy limit kosztów pozaodsetkowych liczony per pożyczka. Sąd Okręgowy w Warszawie - Śródmieście orzekł 9 czerwca 2022 r. w sprawie Rzecznika Finansowego przeciwko KIM Finance, że to nieuczciwa praktyka rynkowa. Decyzja UOKiK z 2024 r. potwierdziła ten kierunek na poziomie zbiorowych interesów konsumentów.
- Ile wynosi maksymalny koszt pozaodsetkowy chwilówki w 2026 r.?
- 25% kwoty pożyczki plus 30% za rok kredytowania, łącznie nieprzekraczające 100% kwoty pożyczki - art. 36a ustawy o kredycie konsumenckim. Dla pożyczki 5 000 zł na 30 dni maksymalny koszt pozaodsetkowy wynosi ok. 1 375 zł. Wszystko ponad ten próg jest niezgodne z prawem i konsument może żądać zwrotu nadpłaty. Limit dotyczy każdej pożyczki osobno, ale rolowanie w grupie kapitałowej sąd traktuje jak jedno zobowiązanie.
- Kiedy wejdzie w życie nowa ustawa o kredycie konsumenckim?
- 20 listopada 2026 r. - taka jest planowana data wejścia w życie implementacji dyrektywy CCD2 (2023/2225). Procedury rządowe mają zakończyć się do lipca 2026 r. wg zapowiedzi Prezesa UOKiK. Ustawa zniesie limit 255 550 zł dla ochrony konsumenckiej, wprowadzi stopniowaną sankcję kredytu darmowego i nową sankcję kredytu darowanego dla przypadków udzielenia kredytu bez zgody konsumenta.
- Co to jest sankcja kredytu darmowego?
- Mechanizm, dzięki któremu konsument zwraca tylko kapitał kredytu, bez odsetek i bez prowizji, jeśli kredytodawca naruszył kluczowe obowiązki informacyjne. Aktualnie w polskich sądach toczy się 26 tys. takich spraw (dane ZBP, kwiecień 2026). Wyrok TSUE z kwietnia 2026 r. potwierdził pro-konsumencką wykładnię tej instytucji, a nowa ustawa wprowadzi mechanizm stopniowany - za drobne naruszenia połowa odsetek, za poważne pełna sankcja.
- Jak rozpoznać predatory lending przed podpisaniem umowy?
- Pięć sygnałów: agresywna reklama "pieniądze w 15 minut", brak weryfikacji zdolności kredytowej, oferta refinansowania jeszcze przed terminem spłaty, prowizja zbliżona do limitu maksymalnego, kilka spółek powiązanych kapitałowo w jednej grupie. Jeśli widzisz dwa lub więcej z tej listy, to czerwona flaga. Sprawdź też RRSO - rzeczywistą roczną stopę oprocentowania - bo niska rata miesięczna może ukrywać kosmiczny roczny koszt.
- Czy KNF nadzoruje firmy pożyczkowe?
- Od 1 stycznia 2024 r. Komisja Nadzoru Finansowego objęła bezpośrednim nadzorem instytucje pożyczkowe, a minimalny kapitał zakładowy wzrósł z 200 tys. zł do 1 mln zł. W marcu 2026 r. firmy pożyczkowe odrzuciły 79,3% wniosków - rynek staje się bardziej selektywny. Wartość udzielonych pożyczek wyniosła w marcu 2,15 mld zł (raport ZPF/CRIF), wzrost o 31,4% rok do roku. Rynek konsoliduje się, ale nadal rośnie.
- Gdzie zgłosić skargę na firmę pożyczkową?
- Trzy adresy: Rzecznik Finansowy (rf.gov.pl, bezpłatne postępowanie polubowne i pomoc prawna), UOKiK (uokik.gov.pl, ochrona zbiorowych interesów konsumentów), sąd cywilny (po wyczerpaniu drogi reklamacyjnej). Reklamacja w spółce to pierwszy obowiązkowy krok - bez niej Rzecznik Finansowy nie podejmie sprawy. Po decyzji odmownej spółki masz 12 miesięcy na zgłoszenie do Rzecznika.
Konsolidować czy spłacić najdroższe? Decyzjomat da werdykt
- KONSOLIDUJ, SPŁAĆ NAJDROŻSZE, POCZEKAJ lub NIE KONSOLIDUJ - z policzonymi oszczędnościami odsetek
- DSTI wg Rekomendacji S KNF, średnia ważona Twoich długów vs rynek 13%
- Wykrywanie pułapki wydłużenia okresu - niższa rata może kosztować 30-50% więcej odsetek
Przeczytaj też
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!