Oczekiwania inflacyjne 2026: tylko 22% Polaków boi się drożyzny - co to znaczy dla lokat i obligacji EDO

Odsetek Polaków obawiających się przyspieszenia drożyzny spadł z 45% w kwietniu do 22% w czerwcu 2026 roku - wynika z badania CBOS (Centrum Badania Opinii Społecznej) "Nastroje konsumenckie", zrealizowanego 22-25 czerwca 2026 na próbie 1001 dorosłych Polaków. Jeśli trzymasz 480 tys. zł na lokatach i obligacjach, ta zmiana nastrojów ma wymierne konsekwencje: przy inflacji CPI 2,5% i lokacie 4,5% realny zwrot netto z Twojego kapitału po raz pierwszy od trzech lat jest solidnie dodatni.

Dlaczego Polacy przestali bać się drożyzny?

Główną przyczyną poprawy nastrojów jest gwałtowny spadek cen paliw i deeskalacja napięć geopolitycznych, które wiosną 2026 windowały oczekiwania inflacyjne. Według CBOS w czerwcu tylko 22% ankietowanych sądziło, że w perspektywie najbliższych 12 miesięcy ceny będą rosły szybciej niż dotychczas. Największa grupa, 52%, spodziewała się zbliżonego tempa, a łącznie 19% liczyło na wolniejszy wzrost (13%) lub stabilizację cen (6%).

Skala tego przechylenia jest nietypowa. Jeszcze w kwietniu 2026 szybszego wzrostu cen obawiało się 45% badanych - dwukrotnie więcej. CBOS, który prowadzi tę serię od lat 90., zwraca uwagę, że oczekiwania inflacyjne konsumentów zeszły do jednego z najniższych poziomów w całej historii badania. Równolegle poprawiły się oczekiwania dochodowe: odsetek gospodarstw domowych liczących na wzrost dochodów wzrósł do 34%.

To, co konsumenci wyczuli, potwierdziła twarda statystyka. "Czerwcowy odczyt potwierdza wyraźne osłabienie presji cenowej. Kluczowe znaczenie miała deeskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie i szybszy od oczekiwań spadek cen ropy" - ocenił Andrzej Gwiżdż, analityk platformy inwestycyjnej Porto, w komentarzu dla StockWatch.pl z 30 czerwca 2026. Powiem wprost: kolejność jest tu ważniejsza, niż się wydaje. Nastroje społeczne poszły w dół, zanim GUS opublikował czerwcowy odczyt, co znaczy, że Polacy sami, przy kasie i na stacji, zauważyli koniec paliwowego szoku z wiosny.

Co pokazują twarde dane GUS i NBP?

Inflacja CPI (indeks cen towarów i usług konsumpcyjnych) wyniosła w czerwcu 2026 dokładnie 2,5% rok do roku - równo w celu inflacyjnym NBP - wobec 3,1% w maju, wg szybkiego szacunku GUS. W ujęciu miesięcznym ceny spadły o 0,5%, drugi miesiąc deflacji z rzędu. Rynkowy konsensus zakładał 2,7%, więc odczyt zaskoczył in plus po raz drugi z rzędu.

Rozbicie danych tłumaczy skalę ulgi w portfelach. Ceny paliw do prywatnych środków transportu runęły o 7,4% w skali miesiąca, a żywność i napoje bezalkoholowe potaniały o 0,7% m/m (dane GUS za czerwiec 2026). Cały czas jednak inflacja bazowa - z wyłączeniem cen energii i żywności - trzymała się na 3,1% r/r, czyli powyżej celu. To sygnał, że tania ropa maskuje wciąż lepką presję w usługach.

Bank centralny czyta te dane ostrożnie. Rada Polityki Pieniężnej (RPP) na posiedzeniu 2 czerwca 2026 utrzymała stopę referencyjną NBP na poziomie 3,75%. "Obecny poziom stóp procentowych jest odpowiedni i wystarczająco wysoki, aby stabilizować inflację" - stwierdził Adam Glapiński, prezes NBP, na konferencji prasowej w czerwcu 2026. W czerwcowej Ankiecie Makroekonomicznej NBP eksperci z 28 podmiotów obniżyli centralną prognozę inflacji na 2026 rok do 2,9%, a prawdopodobieństwo, że roczna inflacja zmieści się w przedziale celu NBP (1,5-3,5%), oszacowali na 75%. Szerszy obraz tej dezinflacji rozłożyłem na czynniki w analizie inflacja w Polsce CPI 2,5% w czerwcu 2026.

Realna stopa zwrotu: co niższa inflacja robi z 480 tys. zł oszczędności

Spadek inflacji do 2,5% oznacza, że przy standardowej lokacie 4,5% Twój kapitał 480 tys. zł po raz pierwszy od 2022 roku realnie zyskuje, a nie traci na wartości. Lokata 4,5% brutto daje z 480 tys. zł około 21 600 zł odsetek rocznie, czyli po podatku Belki (19% od zysków kapitałowych) 17 496 zł netto. Inflacja 2,5% zjada w tym samym czasie ok. 12 000 zł siły nabywczej tego kapitału. Realny wynik netto to plus mniej więcej 5 500 zł rocznie, czyli około +1,1 pp ponad drożyznę.

Dla porównania: realna stopa procentowa NBP, czyli stopa referencyjna 3,75% minus CPI 2,5%, wynosi dziś dodatnie +1,25 pp (punktu procentowego). Trzy lata temu, przy dwucyfrowej inflacji, każda lokata i każdy rachunek oszczędnościowy realnie topniały - trzymanie gotówki było karą. Jak to wpływa na wybór między lokatą, kontem a obligacjami, pokazuję w barometrze realnej stopy procentowej. Swoją indywidualną sytuację policzysz w kalkulatorze inflacji, a efektywne oprocentowanie różnych depozytów porównasz w Decyzjomacie Lokata-Konto.

Czy niższa inflacja to dobra wiadomość dla posiadaczy obligacji EDO?

Dla oszczędzających w obligacjach EDO spadek inflacji jest paradoksalnie złą wiadomością - ich oprocentowanie w kolejnych latach zależy właśnie od odczytu CPI. EDO to 10-letnie detaliczne obligacje skarbowe Ministerstwa Finansów, które w pierwszym roku płacą stały kupon, a od drugiego roku CPI plus stała marża (zwykle ok. 2 pp). Gdy inflacja skoczyła w 2023 roku do kilkunastu procent, indeksowane serie EDO płaciły dwucyfrowe kupony. Przy CPI 2,5% te same obligacje w kolejnych latach dadzą ok. 4,5% brutto.

Tu robi się ciekawie i tu zaczyna się problem. Konsumenci cieszą się z tańszych paliw, ale posiadacz portfela EDO za 100 tys. zł zobaczy w rocznicowej indeksacji niższy kupon niż rok wcześniej. To klasyczny konflikt interesów między konsumentem a oszczędzającym w papierach indeksowanych inflacją. Mechanizm i kalendarz kuponów rozpisałem osobno - jego szczegóły policzysz w kalkulatorze obligacji skarbowych, a bieżące stawki depozytów alternatywnych zobaczysz w rankingu lokat.

Rynek długu już to zdyskontował. "Lepsze dane inflacyjne znalazły odzwierciedlenie na rynku obligacji. Inwestorzy ponownie ograniczyli oczekiwania dotyczące ewentualnych podwyżek stóp, a rentowności polskich obligacji skarbowych wyraźnie spadły" - zauważył Jan Karczewski, dyrektor ds. klientów strategicznych w Michael/Ström Dom Maklerski (StockWatch.pl, 30 czerwca 2026). Według Karczewskiego najbardziej prawdopodobnym scenariuszem na najbliższe kwartały pozostaje stabilizacja stóp procentowych.

Moja ocena: nastroje wyprzedziły dane, ale ryzyko paliwowe nie znikło

Inflacja CPI w celu NBP i oczekiwania na wieloletnim minimum tworzą obraz zwycięstwa nad drożyzną, ale moim zdaniem ten optymizm jest o pół kroku za daleko. Za spadkiem z 3,1% do 2,5% stoi w dużej mierze tania ropa i rządowy program CPN (Ceny Paliw Niżej), obniżający cenę detaliczną paliw o ok. 1-1,2 zł na litrze. To czynniki odwracalne. Inflacja bazowa wciąż tkwi na 3,1% (GUS, czerwiec 2026), a to ona, nie paliwa, decyduje o trwałości dezinflacji.

Podobny mechanizm widzieliśmy w nastrojach już wcześniej - lęk przed drożyzną jako główny problem Polaków spadał, o czym pisałem przy okazji badania nad strachem przed inflacją. Nastroje konsumenckie potrafią odbić równie szybko, jak spadły, jeśli ceny na stacji znów pójdą w górę. Ekonomiści mBanku ocenili, że RPP "zaraz zacznie coraz śmielej mówić o obniżkach - może nie w tym, ale w następnym roku", co sugeruje, że sam bank centralny nie traktuje 2,5% jako trwałego punktu docelowego.

Dla oszczędzającego wniosek jest praktyczny: to dobry moment, żeby zablokować dzisiejsze oprocentowanie lokat, zanim ewentualne obniżki stóp w 2027 roku ściągną stawki depozytów w dół. Pamięć o tym, jak szybko inflacja zjadła oszczędności w latach 2021-2026, gdy złotówka straciła prawie jedną trzecią siły nabywczej, powinna hamować pokusę trzymania całości kapitału na nieoprocentowanym koncie - policzyłem to w analizie siły nabywczej złotówki.

Więcej analiz finwire.pl na temat inflacji, stóp i dezinflacji znajdziesz w hubie kategorii makroekonomia. A jeśli zastanawiasz się, czy przy dodatniej realnej stopie lepiej trzymać kapitał na lokacie, koncie czy rozłożyć nadwyżkę inaczej, sprawdź swój werdykt w Decyzjomacie Nadpłata.

Co dalej z oczekiwaniami i cenami?

Jeśli ropa Brent utrzyma się nisko, a program CPN zostanie przedłużony, inflacja może przez kilka miesięcy tkwić przy 2,5% - i wtedy pierwsza obniżka stóp NBP realnie wejdzie do gry na przełomie 2026 i 2027 roku. Ale wystarczy ponowna eskalacja na Bliskim Wschodzie albo wygaśnięcie osłon paliwowych, by oczekiwania inflacyjne odbiły równie ostro, jak spadły. Najbliższy odczyt CBOS z lipca i lipcowa decyzja RPP pokażą, czy czerwcowy przełom był początkiem trendu, czy tylko oddechem między szokami.

Narzędzia do Twojej decyzji

• Decyzjomat Hipoteczny - rata 750k przy obecnym WIBOR
• Kalkulator inflacji
• Ranking kredytów hipotecznych
• Ranking lokat
• Kalkulator raty kredytu