Koniec pakietu CPN 2026: inflacja w górę o 0,8 pkt proc. - Erste podnosi prognozę CPI

Rząd wygasił z końcem czerwca 2026 r. pakiet CPN (rządowy program utrzymujący obniżone podatki na paliwa), a od 1 lipca na dystrybutory wróciła pełna stawka VAT 23%. Dla domowego budżetu z nadwyżką 2 500 zł miesięcznie i 85 000 zł oszczędności na koncie to podwójny cios: droższe tankowanie i inflacja, która wg wyliczeń Erste Bank Polska podskoczy przez sam koniec CPN o 0,8 pkt proc. (punkt procentowy to jedna setna, czyli różnica między np. 2,5% a 3,3%).

Powiem wprost: to najbardziej przewidywalny szok inflacyjny tego roku, bo datę wygaśnięcia pakietu znaliśmy od miesięcy. Mimo to zaskoczyć może skala - z inflacji dokładnie w celu wracamy w górną strefę tolerancji NBP w kilka tygodni.

Dlaczego koniec pakietu CPN podbija ceny na stacji?

Wygaśnięcie pakietu CPN oznacza powrót pełnej stawki VAT 23% na benzynę i olej napędowy od 1 lipca 2026 r., a to bezpośrednio przekłada się na cenę na dystrybutorze. Erste Bank Polska szacuje wzrost cen paliw o około 15%, co przy wcześniejszej cenie benzyny 95 w okolicach 5,80 zł/l oznacza skok rzędu 0,60-0,80 zł na litrze. Część stacji podniosła stawki jeszcze mocniej, do 0,80 zł/l.

Pakiet działał jak tymczasowa tarcza podatkowa - obniżał daniny, więc kierowca płacił mniej, a różnicę pokrywał budżet państwa. O kosztach tego mechanizmu pisaliśmy w analizie tarczy paliwowej CPN, gdzie sam program pochłonął ponad 1,5 mld zł. Wraz z jego końcem znika osłona, a pełne obciążenie fiskalne wraca na paragon.

O ile realnie wzrośnie inflacja po wygaśnięciu CPN?

Sam koniec pakietu CPN dokłada do inflacji CPI około 0,8 pkt proc., a paliwa mają wysoką wagę w koszyku statystycznym, więc ich ruch szybko widać w całym wskaźniku. Erste Bank Polska liczy, że inflacja wróci z 2,5% w czerwcu w okolice 3,0% r/r już w lipcowym odczycie, a do końca 2026 r. dojdzie do około 3,5% r/r - tym razem napędzana głównie żywnością.

Inflacja CPI w czerwcu 2026 r. spadła do 2,5% r/r wg szybkiego szacunku GUS, czyli dokładnie do celu Narodowego Banku Polskiego (NBP), i był to najniższy odczyt od czterech miesięcy wobec 3,1% w maju. Za spadkiem stała tania energia i zaskakująca deflacja żywności: ceny w kategorii żywność i napoje bezalkoholowe obniżyły się o 0,3% r/r, po raz pierwszy od blisko dekady, czyli od października 2016 r. (dane GUS). To właśnie ten nisko ustawiony punkt odniesienia sprawi, że druga połowa roku pokaże wyższe odczyty.

Wspomniane 0,8 pkt proc. z paliw częściowo amortyzuje spadek notowań ropy naftowej na rynkach światowych, dlatego łączny efekt na lipcową inflację część ekonomistów widzi bliżej 0,3-0,4 pkt proc. netto. Różnica bierze się z tego, czy liczymy sam impuls podatkowy, czy końcowy odczyt po nałożeniu taniejącego surowca. To niuans, który w nagłówkach ginie, a decyduje o tym, czy realnie zobaczymy 3,0% czy 3,3%.

Co mówią ekonomiści i NBP o ścieżce inflacji?

Inflacja bazowa (CPI po wyłączeniu cen żywności i energii, pokazuje trwały trend cenowy) ma latem oscylować w przedziale 3-3,5%, a pod koniec 2026 r. wzrosnąć do około 4%. Taki obraz kreśli Grzegorz Ogonek, ekonomista Erste Bank Polska (komentarz z 30 czerwca 2026 r., za Biznes PAP), wskazując koniec CPN i drożejącą żywność jako dwa główne motory drugiej połowy roku.

„Koniec pakietu CPN podbije wskaźnik CPI o około 0,8 pkt proc., a inflacja bazowa może pod koniec 2026 r. wzrosnąć w okolice 4 proc." - Grzegorz Ogonek, ekonomista Erste Bank Polska (Biznes PAP, 30 czerwca 2026 r.)

NBP w projekcji z lipca 2026 r. podniósł ścieżkę cen: inflacja ma wynieść średnio 2,9% w 2026 r. (wobec 2,3% oczekiwanych w marcu), 2,7% w 2027 r. i 2,2% w 2028 r., z przedziałem 2,4-3,3% dla bieżącego roku. Bank centralny tłumaczy rewizję m.in. wyższymi cenami surowców. Szerzej rozkładaliśmy tę projekcję w analizie prognoz NBP na lata 2026-2028.

Mimo wyższej ścieżki Rada Polityki Pieniężnej (RPP) utrzymała po lipcowym posiedzeniu stopę referencyjną NBP na 3,75%, zgodnie z komunikatem RPP. Prezes NBP zostawił jednak uchylone drzwi do luzowania.

„Nie wykluczam, że po wakacjach złożę wniosek o obniżkę stóp procentowych.” - Adam Glapiński, prezes NBP (konferencja prasowa, lipiec 2026 r.)

Wpływ na Twój portfel i domowe oszczędności

Rodzina jeżdżąca około 2 000 km miesięcznie spala około 140 litrów paliwa, więc wzrost ceny o 0,60 zł/l to dodatkowe ok. 84 zł miesięcznie, czyli ponad 1 000 zł rocznie wyrwane z budżetu. To sam efekt CPN, zanim doliczymy droższą żywność w drugiej połowie roku. Przy nadwyżce 2 500 zł miesięcznie ubywa więc realnie jedna trzecia jednej miesięcznej oszczędności tylko na tankowaniu.

Groźniejsza jest cicha erozja kapitału na koncie. 85 000 zł leżące na rachunku oprocentowanym symbolicznie, przy inflacji zmierzającej do 3,5% na koniec roku, traci realnie około 2 975 zł wartości nabywczej w skali roku. Ile dokładnie zjada inflacja z Twojej gotówki, policzysz w kalkulatorze inflacji, a długoterminowy scenariusz topnienia kapitału pokazaliśmy w tekście ile będzie warte 10 000 zł za 10 lat.

Gdy CPI wraca powyżej celu, sens zyskują instrumenty indeksowane inflacją, np. obligacje EDO (10-letnie detaliczne obligacje skarbowe, w pierwszym roku stały kupon, potem inflacja plus marża). To kalkulacja matematyczna, nie rekomendacja - efektywną stopę zwrotu takich papierów wobec lokaty przeliczysz w kalkulatorze obligacji skarbowych. Jeśli masz jednocześnie kredyt hipoteczny, warto zestawić, czy nadwyżkę lepiej skierować na ochronę kapitału, czy na spłatę zadłużenia - werdykt dla swojej sytuacji sprawdzisz w Decyzjomacie Nadpłata, a wybór między lokatą a kontem oszczędnościowym rozstrzygniesz w Decyzjomacie Lokata-Konto.

Czy RPP zetnie stopy mimo droższych paliw?

RPP najprawdopodobniej potraktuje impuls z pakietu CPN jako jednorazowy skok poziomu cen, a nie trwały proces inflacyjny, i moim zdaniem nie będzie to argument blokujący obniżkę jesienią. Bank centralny reaguje na trwałe trendy, a nie na pojedynczy ruch podatkowy, którego efekt wygasa po dwunastu miesiącach z bazy. Stopa referencyjna stoi na 3,75% i deklaracja prezesa NBP o możliwym wniosku po wakacjach brzmi jak zapowiedź startu cyklu luzowania.

Ryzykiem jest nie samo paliwo, lecz żywność i inflacja bazowa w okolicach 4% na koniec roku - i to ją RPP będzie obserwować najuważniej. Jeśli drożyzna w koszyku spożywczym rozleje się szerzej, niż zakłada scenariusz suszy i wysokich cen nawozów, przestrzeń do cięć się zawęzi. Podobne ryzyko wystrzału CPI pod koniec roku sygnalizował już wcześniej rynek, o czym pisaliśmy w analizie szoku paliwowego i prognozy CPI blisko 4%.

Więcej bieżących analiz makro znajdziesz w hubie kategorii makroekonomia.

Jeśli inflacja bazowa faktycznie dojdzie do 4%, a żywność zacznie drożeć od września, pierwszy realny test dla RPP wypadnie nie na najbliższym posiedzeniu, lecz przy listopadowej projekcji - i to wtedy okaże się, czy paliwowy epizod był korektą poziomu, czy początkiem nowego trendu. Warto śledzić kolejny szybki szacunek GUS: jeśli lipcowy odczyt zatrzyma się poniżej 3,2%, teza o jednorazowym skoku się obroni.

Narzędzia do Twojej decyzji

• Decyzjomat Hipoteczny - rata 750k przy obecnym WIBOR
• Kalkulator inflacji
• Ranking kredytów hipotecznych
• Ranking lokat
• Kalkulator raty kredytu