Podatek bankowy 2027: budżet zainkasuje 7,4 mld zł, a CIT dla banków rośnie do 26%

Niemal 7,39 mld zł ma trafić do budżetu państwa w 2027 r. z tytułu podatku od niektórych instytucji finansowych - wynika z projektu ustawy budżetowej przyjętego przez rząd w sierpniu 2026 r. To mniej niż ok. 7,6 mld zł przewidywanego wykonania za 2026 r., bo nowelizacja ustawy o CIT i ustawy o podatku od niektórych instytucji finansowych, którą prezydent Karol Nawrocki podpisał 27 listopada 2025 r., obniża stawkę podatku bankowego o 10% już od 1 stycznia 2027 r. Ubytek ma jednak z nawiązką zrekompensować skokowo wyższy podatek dochodowy od banków. Stan na sierpień 2026 r.

Ile budżet zarobi na bankach w 2027 roku?

Z podatku bankowego budżet ma zainkasować 7 mld 390 mln zł w 2027 r. wobec ok. 7,6 mld zł prognozowanego wykonania za 2026 r. - tak wynika z uzasadnienia do projektu budżetu (Ministerstwo Finansów, sierpień 2026 r.). Sam podatek bankowy to jednak tylko część daniny, jaką sektor odprowadza do kasy państwa. Drugim, znacznie szybciej rosnącym filarem jest CIT (podatek dochodowy od osób prawnych), który dla banków został podniesiony osobną nowelizacją.

Podatek od niektórych instytucji finansowych (potocznie: podatek bankowy) to danina od aktywów - obecnie 0,0366% podstawy miesięcznie, płacona niezależnie od tego, czy bank wykazuje zysk. Od 1 stycznia 2027 r. stawka spada do 0,0329%, a od 2028 r. do 0,0293% - czyli o 10% i docelowo o 20% (wg analiz KPMG i Deloitte, 2025 r.). To tłumaczy, dlaczego mimo rosnących aktywów sektora prognozowany wpływ z tej konkretnej daniny w 2027 r. jest niższy niż rok wcześniej.

Cały budżet na 2027 r. domyka się deficytem 282,6 mld zł, a deficyt całego sektora finansów publicznych zaplanowano na 7,1% PKB przy dochodach budżetu państwa sięgających blisko 700 mld zł - o ponad 68 mld zł więcej niż rok wcześniej (projekt budżetu 2027, komunikat rządu z sierpnia 2026 r.). W tej skali 7,39 mld zł z podatku bankowego to nieco ponad 1% wszystkich dochodów - liczba ważna symbolicznie, ale nie ona ratuje budżet.

Co się zmienia: niższy podatek bankowy, wyższy CIT

Stawka CIT dla banków rośnie z 19% do 30% w 2026 r., 26% w 2027 r. i docelowo 23% od 2028 r., podczas gdy podatek bankowy w tym samym czasie stopniowo maleje. To rdzeń zmiany: rząd przesuwa ciężar z daniny od aktywów na daninę od zysku. Poniższe kalendarium pokazuje obie ścieżki obok siebie.

Zmiany w CIT weszły w życie 1 stycznia 2026 r., a niższy podatek bankowy dopiero rok później - 1 stycznia 2027 r. To roczne przesunięcie oznacza, że w 2026 r. banki dostają podwójne uderzenie: pełny podatek od aktywów plus rekordowy 30-procentowy CIT. Dopiero w 2027 r. jedna z danin lekko odpuszcza.

Wyliczenia rządu mówią jasno o kierunku: sama podwyżka CIT ma przynieść budżetowi dodatkowe 11,3 mld zł w latach 2026-2027, w tym ok. 6,6 mld zł już w samym 2026 r., a w perspektywie dekady wpływy z tego tytułu mają wzrosnąć o 23,4 mld zł (wg uzasadnienia do ustawy, 2025 r.). To pokazuje proporcje: ubytek z tańszego podatku bankowego jest groszowy wobec tego, co banki dołożą przez CIT.

Dlaczego rząd obniża podatek bankowy, a podnosi CIT?

Podatek od aktywów uderza w banki niezależnie od wyniku, a CIT tylko wtedy, gdy jest zysk - i to właśnie rekordowe zyski sektora rząd wskazał jako uzasadnienie zmiany. Konstrukcja podatku bankowego od lat jest krytykowana za to, że zniechęca do kredytowania: podstawę opodatkowania pomniejsza się m.in. o skarbowe papiery wartościowe, więc bankom bardziej opłaca się kupować obligacje Skarbu Państwa niż udzielać kredytów firmom i gospodarstwom domowym.

Prezydent Karol Nawrocki, podpisując 27 listopada 2025 r. nowelizację, argumentował, że obciążeń podatkowych nie może dźwigać statystyczny obywatel czy niewielki przedsiębiorca, podczas gdy duże instytucje finansowe notują rekordowe zyski, a dodatkowe dochody są konieczne wobec rosnących potrzeb obronnych (bank.pl, 27 listopada 2025 r.). Decyzja wywołała spór, bo w kampanii prezydent deklarował sprzeciw wobec podnoszenia podatków.

Sektor bankowy ocenia zmianę zgoła inaczej. Według Tadeusza Białka, prezesa Związku Banków Polskich (ZBP), łączne obciążenia fiskalne polskich banków przekraczają dziś 32%, a planowane podwyżki podniosą realny poziom danin do blisko 47% - to jedno z najwyższych obciążeń sektora w Unii Europejskiej (wypowiedzi prezesa ZBP dla PAP i portalu bank.pl, 2025-2026 r.). Białek ostrzegał wcześniej, że gdyby banki miały sfinansować szacowany na ok. 12 mld zł koszt podniesienia drugiego progu podatkowego, efektywna stawka CIT dla sektora musiałaby sięgnąć nawet 45%.

Moim zdaniem obniżka podatku bankowego o 10% jest w tym pakiecie gestem czysto pozornym - kilkaset milionów złotych ulgi przy jednoczesnym dorzuceniu bankom miliardów w CIT to arytmetyka, w której sektor i tak wychodzi mocno na minus. Rząd sprzedaje to jako korektę, choć realnie zabiera więcej.

Co wyższe podatki banków oznaczają dla Twojego kredytu 750 tys. zł?

Wyższe obciążenia sektora banki najczęściej odzyskują dwiema drogami: szerszą marżą na nowych kredytach i niższym oprocentowaniem depozytów. Jeśli planujesz kredyt hipoteczny 750 tys. zł na 25 lat, to właśnie marża jest tym parametrem, na który presja podatkowa działa w górę - a marża zostaje z Tobą na całe dekady spłaty.

Policzmy na konkretach. Przy WIBOR 3M na poziomie 3,80% (GPW Benchmark, odczyt z 31 sierpnia 2026 r.) i marży 2,0% oprocentowanie kredytu wynosi 5,80%, co daje ratę ok. 4 740 zł miesięcznie dla 750 tys. zł na 25 lat. Każde 0,1 pp (punktu procentowego, czyli jednej dziesiątej procenta) wyższej marży to ok. 46 zł więcej miesięcznie - czyli blisko 550 zł rocznie i ponad 13 tys. zł w całym okresie kredytu. Jeśli banki przerzucą część wyższego CIT na marże choćby w skali 0,2 pp, Twoja rata rośnie o ok. 92 zł miesięcznie.

Drugą stroną jest oprocentowanie oszczędności. Bank, który oddaje fiskusowi 30% zysku zamiast 19%, ma mniejszą skłonność do walki o depozyty wysokim oprocentowaniem - a to uderza w każdego, kto trzyma poduszkę finansową na lokacie czy koncie oszczędnościowym. To pośredni, ale realny koszt, którego nie widać w żadnej tabeli podatkowej.

Zanim podpiszesz umowę, przelicz własną sytuację w kalkulatorze raty i sprawdź, jak marża wpływa na całkowity koszt - a jeśli wahasz się między kredytem a dalszym wynajmem, wynik oceni Decyzjomat Hipoteczny. Aktualne marże w kilkunastu bankach porównasz w rankingu kredytów hipotecznych, a szansę na pozytywną decyzję oszacujesz w kalkulatorze zdolności kredytowej.

Komentarz redakcji - kto realnie zapłaci za wyższy CIT banków

Sektor bankowy dołoży w latach 2026-2027 dodatkowe 11,3 mld zł CIT (wyliczenia rządu, 2025 r.), a w dekadę ma to być 23,4 mld zł - i to jest prawdziwa waga tej reformy, nie symboliczne 7,39 mld zł z podatku bankowego. Ekonomia podatków od banków rządzi się jednak żelazną zasadą: firma nie płaci podatku w próżni. Wyższą daninę pokrywa z trzech kieszeni - akcjonariuszy (niższa dywidenda), klientów kredytowych (szersza marża) albo oszczędzających (chudsze odsetki). W praktyce dostają wszyscy po trochu.

Dla planującego hipotekę oznacza to jedno: okno na niską marżę może się domykać. Sprawdziliśmy mechanikę i uważam, że presja na koszt kredytu będzie raczej rosła niż malała - nie gwałtownie, ale trwale, bo banki będą bronić rentowności kapitału przez najbliższe lata podwyższonego CIT. To kontrast wobec narracji, w której podwyżka podatków dla banków jest przedstawiana jako bezbolesna dla zwykłego Kowalskiego. Rachunek zawsze wraca do klienta.

Jeśli już spłacasz kredyt i zastanawiasz się, czy wolne środki lepiej wpłacić na poczet kapitału, policz to w Decyzjomacie Nadpłata - przy podwyższonych kosztach finansowania nadpłata bywa pewniejsza niż niżej oprocentowana lokata. Więcej analiz finwire.pl na temat danin i budżetu znajdziesz w hubie kategorii podatki.

Ta reforma wpisuje się w szerszy trend fiskalny, o którym pisaliśmy przy okazji windfall tax dla koncernów paliwowych oraz zaleceń Komisji Europejskiej dot. deficytu 7,1% PKB: państwo szuka pieniędzy tam, gdzie są rekordowe zyski. Rachunek za rosnące wydatki - w tym zamrożoną od lat kwotę wolną i wpychający kolejnych podatników drugi próg PIT - ktoś musi zapłacić.

Co dalej - na co zwrócić uwagę w 2027 roku

Kluczowe pytanie na 2027 r. brzmi: czy banki utrzymają marże, czy podniosą je pod pretekstem wyższego CIT. Jeśli WIBOR będzie spadał, a marże jednocześnie rosły, efektywny koszt kredytu może się nie zmienić - i to będzie sygnał, że danina wędruje wprost do portfela kredytobiorcy. Obserwuj publikowane co miesiąc dane NBP o oprocentowaniu nowych kredytów mieszkaniowych oraz komunikaty KNF o wynikach sektora - to tam pierwsza pojawi się odpowiedź, kto naprawdę pokrył wyższy podatek.

Narzędzia do Twojej decyzji

• Kalkulator wynagrodzenia netto
• Kalkulator UoP vs B2B
• Kalkulator składek ZUS
• Kalkulator PIT-37
• Kalkulator ulgi na dzieci