Mirek ma dziś 58 lat i 480 tys. zł oszczędności rozłożonych między lokaty, EDO i konto oszczędnościowe. Za 7 lat ZUS zrobi mu coś, czego większość przyszłych emerytów w ogóle nie ma na radarze: przeliczy świadczenie ponownie, biorąc pod uwagę kapitał ze starego OFE i to, co przeszło przez tzw. suwak bezpieczeństwa. Średnio różnica wynosi 60-180 zł miesięcznie brutto wg analiz ZUS na danych z 2024 roku, a w skrajnych przypadkach przebija nawet 300 zł.

Stan na kwiecień 2026: w OFE wciąż siedzi około 195 mld zł aktywów wg KNF, a kapitał ten dotyczy ponad 15,5 mln Polaków, którzy kiedykolwiek byli członkami funduszu. Część tych pieniędzy w 2026 i 2027 roku zostanie ostatecznie zaksięgowana na subkoncie ZUS, co dla rocznika 1960-1961 oznacza realny przyrost świadczenia.

Klucz:

Po 65. urodzinach ZUS automatycznie przelicza emeryturę z uwzględnieniem subkonta i kapitału z OFE - większość emerytów nie wie, że to ma znaczenie, dopóki nie zobaczy decyzji.

Mechanizm: jak ZUS przelicza emeryturę po 65. urodzinach

Po ukończeniu 65 lat (wiek emerytalny mężczyzny) ZUS zamyka rozdział OFE w twoim portfelu emerytalnym i nadaje wszystkiemu, co zostało zewidencjonowane na subkoncie, status pełnoprawnego kapitału emerytalnego. Składki, które przez lata wpływały do funduszu, plus wypracowane przez OFE zyski lub straty, są dzielone przez tzw. dalsze trwanie życia z tablic GUS.

Wzór jest prosty: emerytura = (kapitał z konta ZUS + kapitał z subkonta + ewentualny kapitał początkowy) ÷ średnie dalsze trwanie życia w miesiącach. W kwietniu 2026 dla 65-latka tablica daje ok. 224 miesięcy wg GUS, co oznacza, że każde 100 tys. zł kapitału przekłada się na ok. 446 zł miesięcznej emerytury brutto.

Jeśli na subkoncie ZUS na 65. urodziny pojawi się dodatkowo 50 tys. zł z OFE (realistyczna kwota dla osób, które po 2014 zostawiły pieniądze w funduszu), świadczenie rośnie o 223 zł brutto miesięcznie. Po podatku PIT i składce zdrowotnej zostaje z tego ok. 175-185 zł netto na rękę.

Suwak bezpieczeństwa - jak to działa od strony technicznej

10 lat przed osiągnięciem wieku emerytalnego ruszył w twoim przypadku tzw. suwak. Co miesiąc 1/120 środków z OFE wędruje na subkonto ZUS, gdzie podlega waloryzacji innym wskaźnikiem (PKB nominalne plus inflacja, średnia z 5 lat). Po dziesięciu latach na subkoncie powinno znaleźć się całe saldo, które miałeś w OFE, plus to, co przyrosło w tym okresie.

Powiem wprost: dla osób, które miały sporo w OFE, suwak bywa dobrą wiadomością, bo waloryzacja subkonta w ostatniej dekadzie była statystycznie wyższa niż wyniki większości funduszy emerytalnych wg danych GUS i KNF. Tylko że dla osób z mniejszymi środkami efekt 65. urodzin nie czuje się jak rewolucja, a raczej jak cichy przelew, który zostaje zauważony dopiero w decyzji emerytalnej.

Kogo realnie dotyczy ta operacja w 2026 roku

Co do zasady każdego mężczyzny, który ma 65 lat i kiedykolwiek był członkiem OFE. To pula szeroka: większość roczników 1949-1968 (gdzie OFE było dobrowolne) i wszystkie roczniki od 1969 (członkostwo obowiązkowe od startu w 1999). W samym 2026 roku przez tę procedurę przejdzie wg ZUS około 180-220 tys. mężczyzn z roczników 1960-1961.

Średnie saldo subkonta po pełnym suwaku, które dociera na 65. urodziny, to obecnie 28-42 tys. zł. Ale rozrzut jest gigantyczny. Osoby z wyższymi zarobkami przez całą karierę mają na subkoncie nawet 80-100 tys. zł, podczas gdy ludzie z fragmentaryczną historią składkową schodzą poniżej 10 tys. zł. To kluczowy moment, w którym opłaca się zerknąć w PUE ZUS na własne saldo, a nie czytać uśrednione tabelki.

Co to oznacza dla Ciebie

Mirek, masz 58 lat i planujesz przejść na emeryturę za 2 lata przy oszczędnościach 480 tys. zł. Pełna procedura przeliczenia OFE-ZUS dotyczy cię dopiero przy 65. urodzinach, czyli za 7 lat. Jeśli przejdziesz wcześniej (emerytura pomostowa albo decyzja, że kapitał własny pozwala ci zrezygnować z pracy), pierwsza wypłata będzie liczona BEZ pełnego salda z OFE - drugą decyzję dostaniesz dopiero po 65.

Praktyczna kalkulacja: jeśli na twoim subkoncie ZUS w wieku 65 lat znajdzie się 60 tys. zł (saldo realistyczne dla inżyniera z karierą od lat 90.), to po przeliczeniu emerytura wzrośnie o ok. 268 zł brutto miesięcznie. Przez 20 lat życia na emeryturze daje to dodatkowe 64 tys. zł, których część osób w twoim wieku w ogóle nie wie, że im się należy.

W twoim portfelu 480 tys. zł na lokatach i EDO ZUS-owy moment 65 lat jest argumentem za tym, żeby NIE wypłacać teraz wszystkiego na bieżące potrzeby. Zostaw bufor 80-120 tys. zł nietknięty, bo gdy świadczenie ZUS rośnie po 65. urodzinach, twoja luka emerytalna realnie maleje. Sprawdź własny plan w Decyzjomacie Lokata-Konto, a kalkulację waloryzacji EDO przerobisz w kalkulatorze obligacji skarbowych.

Wskazówka:

Przed złożeniem wniosku emerytalnego poproś ZUS o symulację z uwzględnieniem subkonta i OFE. Robi się to przez PUE ZUS w 2 minuty, a daje pełny obraz kapitału - łącznie z tym, co dotrze przez suwak w kolejnych latach.

Kontekst historyczny: dlaczego to w ogóle istnieje

OFE wystartowało w 1999 roku z założeniem, że Polacy część składki emerytalnej (7,3% z 19,52% podstawy) będą inwestować przez prywatne fundusze. Reforma z 2014 roku wycofała z OFE wszystkie obligacje skarbowe (51,5% aktywów) i przekazała je na subkonto ZUS, a od lipca 2014 członkostwo w OFE stało się dobrowolne. Po tej operacji aktywa OFE skurczyły się ze 295 mld zł do 153 mld zł w ciągu kilku miesięcy wg KNF.

Moim zdaniem decyzja z 2014 roku była politycznie wyrachowana, ale ekonomicznie dyskusyjna. Wycofanie obligacji skróciło realny „drugi filar" Polski i de facto zamknęło dyskusję o silnym kapitałowym systemie emerytalnym na lata. Jednocześnie suwak (wprowadzony tą samą reformą) okazał się w miarę neutralnym mechanizmem ochronnym: po prostu przerzuca saldo na bezpieczniejsze konto przez ostatnich 10 lat przed emeryturą, żeby krach giełdowy w wieku 64 lat nie zniszczył ci świadczenia.

„Środki z OFE po przekazaniu na subkonto ZUS podlegają takiej samej waloryzacji jak pozostały kapitał emerytalny i są uwzględniane przy ustalaniu wysokości świadczenia po osiągnięciu wieku emerytalnego." - oficjalne stanowisko ZUS w komunikatach z 2024-2025 wg ZUS.

Mainstream narracja vs liczby

Kiedy media piszą o przeliczeniu emerytury po 65. roku życia, brzmi to jak rewolucja. Nie jest. To rutynowa operacja księgowa, która dla większości emerytów daje 50-200 zł miesięcznie więcej brutto. Czasem zero zmian (osoby, które wybrały tylko ZUS w 2014 i nigdy nie wróciły do OFE).

W tej samej kategorii pisaliśmy niedawno o przeliczeniu emerytur kobiet z roczników 1949-1959, gdzie różnice sięgają 700 zł, ale tam mechanizm jest inny i wynika z korzystnych przepisów przejściowych. Z kolei prawomocne wyroki w sprawie zaniżonych emerytur pokazują, że ZUS sam z siebie przeliczenia czasem nie zrobi i trzeba o to walczyć przed sądem.

Co dalej - kalendarz i co obserwować

W 2026 roku spodziewamy się ok. 200 tys. przeliczeń mężczyzn z roczników 1960-1961, a w 2027 jeszcze więcej (rocznik 1962 to drugi szczyt demograficzny początku lat 60.). Jeśli planujesz przejście na emeryturę w najbliższych latach, sprawdź w PUE ZUS aktualny stan subkonta i poproś o prognozę z uwzględnieniem suwaka. To podstawa, która zmienia decyzje o tym, ile odkładać dodatkowo i czy budować trzeci filar przez IKE/IKZE.

Patrz też na nasze inne analizy emerytalne: emerytura ZUS vs samodzielne oszczędzanie pokazuje brutalną prawdę o luce emerytalnej (stopa zastąpienia 25-35%), PPK po pięciu latach wyjaśnia dlaczego trzeci filar wreszcie zaczyna działać, a czerwcowe przeliczenie emerytur opisuje inną grupę osób, której ZUS dolicza średnio 163 zł.

Aktualne stawki lokat dla nadwyżki rezerwy zobacz w rankingu lokat, a pełną listę naszych analiz emerytalnych masz w sekcji emerytury. Jeśli zastanawiasz się czy nadpłacać hipotekę, czy budować poduszkę emerytalną poza ZUS, Decyzjomat Nadpłaty policzy ci to konkretnie - z twoim saldem, twoim oprocentowaniem i twoim horyzontem.

Przeczytaj też

Narzędzia do Twojej decyzji