W skrócie
- 1 czerwca 2026 r. mija termin rozliczenia świadczenia przedemerytalnego z ZUS - dotyczy okresu marzec 2025 do luty 2026 (informacja ZUS, maj 2026 r.).
- 24 546 zł brutto to roczny próg dopuszczalny (25% przeciętnego wynagrodzenia) - świadczenie wypłacane jest w pełnej wysokości.
- Beneficjenci z umowy o pracę składają zaświadczenie pracodawcy, prowadzący JDG (jednoosobowa działalność gospodarcza) - oświadczenie własne o podstawie składek.
- 68 726,40 zł brutto to próg graniczny (70%) - po jego przekroczeniu ZUS zawiesza wypłatę 1 993,76 zł świadczenia.
- Kwota gwarantowana 946,70 zł stanowi dolny limit zmniejszenia - poniżej niej ZUS nie obniży wypłaty mimo przekroczenia progu dopuszczalnego.
ZUS czeka do 1 czerwca 2026 r. na zaświadczenie o przychodach osób pobierających świadczenie przedemerytalne za okres od 1 marca 2025 r. do 28 lutego 2026 r. (informacja ZUS, maj 2026 r.). Próg dopuszczalny wynosi 24 546 zł brutto rocznie, próg graniczny 68 726,40 zł - po jego przekroczeniu ZUS zawiesza wypłatę świadczenia 1 993,76 zł miesięcznie brutto.
Ile można dorobić do świadczenia przedemerytalnego w 2026 r.?
Roczny próg dopuszczalny dla okresu marzec 2025 - luty 2026 to 24 546 zł brutto (2 045,50 zł miesięcznie), czyli 25% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w roku poprzedzającym waloryzację (dane GUS). Próg graniczny to 68 726,40 zł brutto rocznie (5 727,20 zł/mc), czyli 70% tej kwoty. Pomiędzy tymi wartościami ZUS zmniejsza świadczenie o kwotę przekroczenia, ale nigdy poniżej kwoty gwarantowanej 946,70 zł.
Świadczenie przedemerytalne od 1 marca 2026 r. wynosi 1 993,76 zł brutto - to efekt waloryzacji 5,3% (komunikat Prezesa ZUS, luty 2026 r.). Po odliczeniu składki zdrowotnej i zaliczki na PIT (Podatek dochodowy od osób fizycznych) na rękę zostaje ok. 1 833 zł netto. Kwota pozostaje stała przez kolejne 12 miesięcy - do następnej waloryzacji w marcu 2027 r.
Limity uderzają szczególnie w osoby łączące świadczenie z umową o pracę. Przy 2 100 zł brutto/mc na pół etatu (np. praca w sklepie 4 godziny dziennie) przekraczasz próg dopuszczalny o 54,50 zł - i ZUS pomniejszy świadczenie o kwotę przekroczenia w skali miesiąca. Przy 5 800 zł brutto (typowa umowa zlecenie na pełen etat) wpadasz w strefę zawieszenia.
Kto musi rozliczyć się z ZUS do 1 czerwca?
Obowiązek dotyczy każdej osoby, która w okresie od 1 marca 2025 r. do 28 lutego 2026 r. pobierała świadczenie przedemerytalne i równolegle uzyskiwała dochód z innego tytułu. Niezależnie od formy - umowa o pracę, zlecenie, dzieło z ZUS, JDG, kontrakt menedżerski - musisz dostarczyć dokumenty do oddziału ZUS właściwego dla miejsca zamieszkania.
"Dostarczenie informacji o osiągniętych przychodach jest niezbędne, aby ZUS mógł sprawdzić, czy wypłaty były dokonywane w prawidłowej wysokości" - Katarzyna Krupicka, regionalny rzecznik prasowy ZUS województwa podlaskiego (informacja ZUS, maj 2026 r.).
Beneficjenci z umowy o pracę dostarczają zaświadczenie od pracodawcy wskazujące kwotę brutto za 12-miesięczny okres rozliczeniowy. Prowadzący JDG składają oświadczenie własne, w którym deklarowana podstawa składek na ubezpieczenia społeczne jest traktowana jako przychód. Według Krystyny Michałek, regionalnego rzecznika prasowego ZUS województwa kujawsko-pomorskiego (informacja ZUS, maj 2026 r.), brak rozliczenia może skutkować zmniejszeniem lub wstrzymaniem świadczenia, a w skrajnych przypadkach koniecznością zwrotu nienależnie pobranych kwot.
| Próg | Limit roczny | Limit miesięczny | Skutek |
|---|---|---|---|
| Dopuszczalny (25%) | 24 546 zł brutto | 2 045,50 zł | Świadczenie 1 993,76 zł w pełnej wysokości |
| Częściowy (25-70%) | 24 546 - 68 726,40 zł | 2 045,50 - 5 727,20 zł | Świadczenie zmniejszone, nie mniej niż 946,70 zł |
| Graniczny (70%) | 68 726,40 zł brutto | 5 727,20 zł | ZUS zawiesza wypłatę świadczenia |
| Brak rozliczenia | n/d | n/d | Wstrzymanie wypłaty, możliwy zwrot świadczeń |
Co grozi za przekroczenie limitu lub brak zaświadczenia?
Możliwe są trzy scenariusze sankcji: zmniejszenie wypłaty (przy przychodzie 24 546 - 68 726,40 zł), zawieszenie świadczenia (powyżej 68 726,40 zł) lub żądanie zwrotu nienależnie pobranych kwot (gdy ktoś świadomie zataił dochód). Najczęstszy przypadek to korekta wsteczna - ZUS przelicza świadczenia za 12 miesięcy wstecz i potrąca nadpłatę z bieżących wypłat. Maksymalna kwota do zwrotu w przypadku zatajenia całorocznego dochodu to 23 925 zł (12 x 1 993,76 zł) plus odsetki ustawowe.
ZUS nie pyta, ZUS sprawdza - powiem wprost, instytucja od kilku lat zestawia dane o świadczeniach z bazą GUS i Platformy Usług Elektronicznych (PUE ZUS), więc niezłożenie zaświadczenia rzadko oznacza, że dochód pozostanie niezauważony. Pracodawca i tak przekazuje ZUS deklaracje DRA z podstawą składek; jeśli widać tam wynagrodzenie, a Ty wystąpiłeś o świadczenie - alert leci automatycznie.
Mechanizm "najkorzystniejszej metody" rozliczenia z ustawy o świadczeniach przedemerytalnych (Dz.U. 2022 poz. 1591) działa tak: ZUS najpierw sprawdza, czy w całym okresie 12 miesięcy przychód mieści się w progu, potem czy w każdym miesiącu osobno. Wybiera wariant korzystniejszy dla świadczeniobiorcy. To nie zmienia faktu, że limit roczny jest twardy - jeśli przekroczysz 68 726,40 zł nawet jednorazowo, np. premią wakacyjną, świadczenie wpada w fazę zawieszenia za miesiąc, w którym przekroczyłeś próg.
Jak ZUS liczy dochód - miesięcznie czy rocznie?
ZUS stosuje podwójną logikę: liczy przychód miesiącami (12 osobnych rozliczeń) i jako sumę 12-miesięczną, po czym wybiera dla świadczeniobiorcy wariant tańszy w zmniejszeniach. Jeśli pracowałeś tylko 6 miesięcy w okresie rozliczeniowym i zarobiłeś 30 000 zł brutto, rozliczenie miesięczne pokaże 5 000 zł/mc (powyżej progu 2 045,50 zł, w strefie zmniejszenia), ale roczna suma 30 000 zł < 68 726,40 zł też mieści się w częściowym progu - więc ZUS pomniejszy świadczenie, ale nie zawiesi.
Przychód obejmuje wszystkie składniki podlegające składce na ubezpieczenia społeczne - wynagrodzenie zasadnicze, premie, nagrody, ekwiwalent za urlop, wynagrodzenie chorobowe, dodatek funkcyjny. Nie wlicza się zasiłków macierzyńskich, świadczeń rodzinnych, alimentów, dochodu z najmu mieszkania prywatnego (jako odrębne źródło). Wynagrodzenie z umowy o dzieło bez ZUS również nie wchodzi do limitu, co stanowi furtkę dla osób umiejętnie konstruujących umowy.
Kwota z drugiego filaru emerytalnego - środki z OFE (Otwartego Funduszu Emerytalnego), kapitał z subkonta ZUS, dochody z lokat, obligacji skarbowych EDO (Emerytalne Detaliczne Obligacje), kapitał z IKE (Indywidualne Konto Emerytalne) lub IKZE (Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego) - nie wlicza się do progu. To kluczowe rozróżnienie: tylko aktywny dochód z pracy zmniejsza świadczenie, pasywny dochód z kapitału nie.
Komentarz redakcji - limit 2 045 zł/mc nie nadąża za płacą minimalną
Próg dopuszczalny 24 546 zł brutto rocznie to 2 045,50 zł miesięcznie - powiedzmy sobie szczerze, mechanizm jest anachroniczny. Płaca minimalna w 2026 r. wynosi 4 666 zł brutto (dane MF, styczeń 2026 r.). Oznacza to, że osoba na świadczeniu przedemerytalnym dorabiająca legalnie na pełen etat za płacę minimalną automatycznie wpada w strefę zmniejszenia - jej dochód miesięczny przekracza próg ponad dwukrotnie. Próg graniczny (5 727,20 zł/mc) jest niższy od średniego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw (9 530 zł brutto w kwietniu 2026 r., wg GUS).
Moim zdaniem to zachęta do szarej strefy - osoby pobierające 1 993 zł świadczenia, mające 5-10 lat doświadczenia więcej niż przeciętny pracownik, są wypychane do umów o dzieło, JDG na ryczałcie lub po prostu pracy "pod stołem". System, który miał wspierać przejście przez najtrudniejsze lata przed nabyciem prawa do emerytury, w 2026 r. działa jak hamulec na legalne dorabianie. Jeśli planujesz emeryturę za 2 lata i masz 480 tys. zł oszczędności, taki schemat sprawia, że atrakcyjniejsze jest konsumowanie kapitału z lokat (przy obecnym oprocentowaniu lokat ok. 4,5%) niż dorabianie. Sprawdź własną kalkulację w Decyzjomacie Lokata-Konto lub policz alternatywę nadpłaty kredytu w Decyzjomacie Nadpłata.
Co to zmienia w portfelu przed-emeryta?
Świadczenie 1 993,76 zł brutto/mc dla osoby z 480 tys. zł kapitału to roczne wpływy 22 000 zł brutto - blisko ustawowego progu dopuszczalnego dorobku 24 546 zł. Logicznie powinno być atrakcyjne dorobić sobie do tej kwoty, by zachować pełne świadczenie i nie ruszać kapitału. Ale w praktyce osoba w wieku 58-60 lat ma trudniej z elastycznymi formami zatrudnienia, a regularny etat 4 000 zł brutto wpada w strefę zmniejszenia.
Z czysto matematycznej perspektywy: jeśli Twój kapitał 480 tys. zł leży w EDO 10-letnich o oprocentowaniu 5,35% w pierwszym roku, generuje ok. 25 680 zł odsetek rocznie brutto (po podatku Belki - 20 800 zł netto). To więcej niż roczny próg dopuszczalnego dorobku 24 546 zł, a obligacje nie wliczają się do przychodu rozliczanego przez ZUS. Innymi słowy - pasywny dochód z kapitału nie zmniejsza świadczenia. To istotna różnica względem aktywnej pracy. Sprawdź zwrot z różnych instrumentów w kalkulatorze obligacji skarbowych i porównaj realny zwrot z kalkulatorem inflacji.
Świadczenie przedemerytalne nie jest jedynym świadczeniem podlegającym limitom dorobku - podobne progi obowiązują dla emerytur wcześniejszych i rent. Szczegóły waloryzacji marcowej opisaliśmy w analizie emerytura czerwiec vs lipiec 2026, kontekst skali zjawiska w tekście o 879 tys. emerytów dorabiających, a wpływ kolejnej waloryzacji - w prognozie waloryzacji 2027. Pełną logikę dwukrotnych decyzji ZUS po waloryzacji opisaliśmy w tekście o liście do 9 mln emerytów.
Co dalej - obserwuj kalendarz ZUS
Po 1 czerwca 2026 r. ZUS rozpocznie weryfikację dokumentów - decyzje o zmniejszeniu, zawieszeniu lub żądaniu zwrotu wpłyną do beneficjentów najprawdopodobniej w III kwartale 2026 r. Jeśli ZUS uzna, że pobierałeś za wysokie świadczenie, dostaniesz decyzję ze wskazaniem kwoty do zwrotu i terminem odwołania (30 dni od doręczenia). Druga ważna data to 1 czerwca 2027 r. - rozliczenie za nowy okres marzec 2026 - luty 2027 z prawdopodobnie wyższym progiem (waloryzacja przeciętnego wynagrodzenia o 5-6%). Więcej analiz finwire.pl o świadczeniach dla osób przed nabyciem prawa do emerytury znajdziesz w hubie kategorii emerytury.
Narzędzia do Twojej decyzji
Najczęstsze pytania
- Ile wynosi świadczenie przedemerytalne w 2026 r.?
- 1 993,76 zł brutto miesięcznie - to wysokość po waloryzacji 5,3% z marca 2026 r. (komunikat Prezesa ZUS, luty 2026 r.). Po odliczeniu składki zdrowotnej i zaliczki na PIT na rękę zostaje ok. 1 833 zł netto. Świadczenie wypłacane jest 12 razy w roku, bez 13. i 14. emerytury - tych dodatków świadczeniobiorcy przedemerytalni nie otrzymują.
- Do kiedy muszę złożyć zaświadczenie o przychodach do ZUS?
- 1 czerwca 2026 r. - termin formalnie upływa 31 maja, ale wypada w niedzielę, więc przesuwa się na najbliższy dzień roboczy. Liczy się stempel pocztowy lub wpływ do oddziału ZUS. Złożenie po terminie nie unieważnia rozliczenia, ale może opóźnić rozpatrzenie i wstrzymać wypłatę kolejnego świadczenia.
- Co jeśli pracowałem tylko 3 miesiące w okresie rozliczeniowym?
- 18 000 zł brutto za 3 miesiące pracy (6 000 zł/mc) wykaże miesięczne przekroczenie progu częściowego 2 045,50 zł, ale roczna suma 18 000 zł zmieści się poniżej progu granicznego 68 726,40 zł. ZUS porówna oba warianty i zastosuje korzystniejszy dla świadczeniobiorcy - najprawdopodobniej zmniejszy świadczenie tylko za miesiące przekroczenia.
- Czy mogę dorabiać na umowie o dzieło bez wpływu na świadczenie?
- Umowa o dzieło bez składki ZUS nie wlicza się do limitu przychodu rozliczanego przez ZUS. To furtka, ale ostrożnie - urzędy skarbowe i ZUS coraz częściej kwestionują rzeczywistość umów o dzieło zawieranych powtarzalnie z jednym zleceniodawcą. W razie reklasyfikacji na umowę zlecenie z ZUS, świadczenie może zostać zmniejszone retro.
- Co grozi za niezłożenie zaświadczenia w terminie?
- 23 925 zł - tyle maksymalnie może wynosić nakaz zwrotu w skrajnym przypadku (12 x 1 993,76 zł świadczenia, jeśli ZUS udowodni zatajenie całorocznego dochodu). Standardowo - wstrzymanie wypłaty świadczenia od czerwca 2026 r. do momentu dostarczenia dokumentów. Dochodzą odsetki ustawowe od dnia, w którym świadczenie zostało wypłacone.
- Czy renta z OFE wlicza się do limitu przychodu?
- Nie - świadczenia z drugiego filaru (OFE), kapitał z subkonta ZUS, dochody z najmu prywatnego, zasiłki rodzinne ani alimenty nie wliczają się do progu dochodu rozliczanego przez ZUS przy świadczeniu przedemerytalnym. Liczy się wyłącznie przychód podlegający obowiązkowo lub dobrowolnie składce na ubezpieczenia społeczne.
- Gdzie i jak złożyć zaświadczenie - online czy w oddziale?
- Platforma Usług Elektronicznych (PUE ZUS) to najszybsza droga - sekcja "Moje zaświadczenia" pozwala przesłać skan dokumentu z profilem zaufanym lub kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Alternatywnie osobiście w oddziale ZUS (z dokumentem tożsamości) lub pocztą - listem poleconym. ZUS nie wymaga oryginałów, kopia zaświadczenia pracodawcy lub oświadczenie własne wystarczają.
Policz prognozowaną emeryturę i limity IKE/IKZE
- Kalkulator emerytury ZUS - prognoza świadczenia na podstawie zarobków i stażu
- IKE i IKZE - aktualne limity wpłat oraz realna korzyść podatkowa w trzecim filarze
- Decyzjomat Nadpłata - odkładać na emeryturę czy najpierw nadpłacić kredyt
Przeczytaj też
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!