KRUS limity przychodu od 1 czerwca 2026: 6 694,10 zł i 12 431,80 zł - kto straci rentę

Od 1 czerwca 2026 r. nowy próg przychodu w KRUS gwarantujący wypłatę renty w pełnej wysokości wynosi 6 694,10 zł brutto miesięcznie, a próg zawieszenia świadczenia rośnie do 12 431,80 zł brutto - tak wynika z komunikatu Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego pod kierownictwem dr Aleksandry Hadzik, prezes KRUS. Wzrost w porównaniu z dotychczasowymi limitami to odpowiednio 255,60 zł i 474,60 zł, czyli ok. 4,0%. Stan na maj 2026 r.

Podstawą wyliczenia są dane GUS: zgodnie z komunikatem Prezesa GUS z 11 maja 2026 r. przeciętne wynagrodzenie w I kwartale 2026 r. wyniosło 9 562,88 zł, czyli o 6,7% więcej rok do roku. Ustawa z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników wiąże limity dorabiania z 70% i 130% tej wartości.

Jak wyglądają nowe progi przychodu w KRUS od 1 czerwca 2026?

Próg 70% przeciętnego wynagrodzenia, czyli 6 694,10 zł brutto miesięcznie, to bezpieczny limit - poniżej niego renta z KRUS wypłacana jest w pełnej wysokości. Próg 130%, czyli 12 431,80 zł brutto, oznacza całkowite zawieszenie świadczenia. W przedziale między tymi kwotami świadczenie jest zmniejszane proporcjonalnie do nadwyżki przychodu. Wartości obowiązują od 1 czerwca 2026 r. zgodnie z komunikatem KRUS opartym o dane GUS za I kwartał 2026 r.

Zasada wynika z art. 34 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników - identyczna jak w systemie ZUS, gdzie próg zmniejszenia świadczenia ustalany jest na tym samym poziomie 70% przeciętnego wynagrodzenia. Różnica polega tylko na kręgu beneficjentów: KRUS obejmuje rolników indywidualnych, członków ich rodzin i domowników, a ZUS - resztę ubezpieczonych. Identyczne progi pojawiają się w komunikatach ZUS dotyczących świadczenia przedemerytalnego, gdzie limit dla rozliczenia rocznego do 1 czerwca 2026 r. wynika z analogicznej formuły.

Kogo dotyczy zmiana - którzy świadczeniobiorcy KRUS muszą uważać?

Limity dotyczą wyłącznie rolniczych rent z tytułu niezdolności do pracy, rent rodzinnych oraz okresowych rent rolniczych. Zwykła emerytura rolnicza wypłacana po osiągnięciu wieku emerytalnego (60 lat dla kobiet, 65 lat dla mężczyzn) nie podlega żadnym limitom przychodów - rolnik na emeryturze może dorabiać bez ograniczeń. Według komunikatu KRUS z maja 2026 r. dotyczy to wszystkich rencistów rolniczych objętych ustawą z 20 grudnia 1990 r.

Dla porządku: KRUS rozróżnia trzy kategorie świadczeń objętych limitem. Pierwsza to renta z tytułu niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym - przyznawana osobom, którym lekarz orzecznik KRUS stwierdzi trwałą lub okresową utratę zdolności. Druga to renta rodzinna po zmarłym rolniku, wypłacana wdowie, wdowcowi lub dzieciom (ten sam mechanizm progu działa też przy dodatku dla sieroty zupełnej wypłacanym do renty rodzinnej w wysokości 689,17 zł od marca 2026 r.). Trzecia - okresowa renta rolnicza dla osób przed wiekiem emerytalnym z czasową niezdolnością.

Trend dorabiania do świadczeń emerytalno-rentowych jest w Polsce silny i utrzymuje się od lat: według ZUS w 2026 r. już 879,5 tys. emerytów łączyło emeryturę z pracą zawodową (dane przeanalizowane wcześniej w analizie rzeczywistego wieku emerytalnego). W systemie KRUS proporcje są niższe, ale mechanizm progu działa identycznie - przekroczenie limitu skutkuje automatycznym przeliczeniem świadczenia.

Czy 4% podwyżka progu wystarczy przy wzroście wynagrodzeń o 6,7%?

Próg 70% wynagrodzenia wzrósł z 6 438,50 zł do 6 694,10 zł, czyli o 255,60 zł (+3,97%). Tymczasem przeciętne wynagrodzenie w gospodarce wzrosło w I kw. 2026 r. o 6,7% rok do roku wg danych GUS - to dwukrotnie szybciej. Mechanizm wynika z różnicy kwartałów referencyjnych: poprzedni limit liczony był od IV kw. 2025 r. (9 197,79 zł), a nowy od I kw. 2026 r. (9 562,88 zł).

W praktyce to nie jest błąd ustawodawcy, tylko cecha konstrukcji. Próg zawsze podąża za kwartałem, którego dane GUS są najświeższe - więc opóźnienie wynosi około jednego kwartału. Powiem wprost: dla rencisty KRUS dorabiającego w sektorze przedsiębiorstw, gdzie pensje rosną szybciej niż wszystkie składowe średniej GUS, ten poślizg w 2025 i 2026 r. realnie zmniejsza zakres dorabiania bez utraty świadczenia.

Dla pełnego obrazu warto zestawić limity z waloryzacją KRUS, która objęła wszystkich rencistów i emerytów od 1 marca 2026 r. Wskaźnik wyniósł 5,3% wg komunikatu KRUS, a emerytura podstawowa wzrosła do 1 780,64 zł (o 89,62 zł). Najniższa renta rolnicza wzrosła do 1 978,49 zł. Innymi słowy: świadczenie podstawowe rosło o 5,3%, próg dorabiania o 4,0%, a płace w gospodarce o 6,7% - asymetria działa na niekorzyść świadczeniobiorców łączących rentę z pracą.

Co realnie zmienia próg KRUS w portfelu rencisty dorabiającego?

6 500 zł brutto miesięcznie - poniżej nowego progu o 194,10 zł, Twoja renta z KRUS wypłacana jest w pełnej wysokości. 7 000 zł brutto - przekraczasz próg o 305,90 zł, świadczenie zmniejszane proporcjonalnie (mechanizm zmniejszenia odpowiada nadwyżce ponad limit, do wysokości tzw. maksymalnej kwoty zmniejszenia ogłaszanej co kwartał przez Prezesa ZUS i stosowanej również w KRUS). 13 000 zł brutto - przekraczasz próg zawieszenia o 568,20 zł, KRUS całkowicie wstrzymuje wypłatę renty na ten miesiąc.

Mechanizm działa miesiąc do miesiąca, ale rozliczenie roczne jest też dostępne. Jeśli w jednym miesiącu zarobisz 14 000 zł brutto, a w pozostałych 4 000 zł, średni roczny przychód mieści się w bezpiecznym progu i KRUS może zwrócić zatrzymane środki po złożeniu rocznego oświadczenia. Ten ruch wymaga od Ciebie aktywności - oświadczenie składasz do 28 lutego za rok poprzedni.

Decyzja, czy w ogóle warto dorabiać do renty, zależy od Twojego horyzontu czasowego i alternatywnych źródeł dochodu. Jeśli masz odłożony kapitał, sprawdź Decyzjomat Lokata-Konto, żeby zobaczyć, ile realnie da Ci pasywny dochód z obligacji EDO (Emerytalne Detaliczne Obligacje Skarbowe MF - 10-letnie, w pierwszym roku stały kupon, dalej CPI + marża) w porównaniu z pracą podlegającą limitowi KRUS. Konkretne wyliczenie zwrotu z EDO i innych obligacji oszczędnościowych zrobisz w kalkulatorze obligacji skarbowych. Z drugiej strony - jeśli rozważasz nadpłatę długu lub bezpieczne odłożenie nadwyżki, sprawdź Decyzjomat Nadpłata, który pokaże break-even nadpłaty w Twojej sytuacji.

Komentarz redakcji - dlaczego waloryzacja limitu nie ratuje siły nabywczej

9 562,88 zł wyniosło przeciętne wynagrodzenie w I kw. 2026 r. wg komunikatu Prezesa GUS z 11 maja 2026 r., a wzrost r/r to 6,7%. Próg KRUS rośnie o 4,0%, czyli wolniej o ok. 2,7 pp od dynamiki płac. Konstrukcja przepisu jest moim zdaniem niekorzystna dla rencistów dorabiających, bo opóźnienie kwartału referencyjnego konserwuje niższy limit przez 12 miesięcy.

Do tego dochodzi inflacja CPI (Consumer Price Index, indeks cen konsumpcyjnych) - jej tempo w gospodarstwach domowych emerytów i rencistów wyniosło 4,2% w 2025 r. wg GUS. Innymi słowy: jeśli rentobiorca KRUS dorabia w pełnym wymiarze do progu 6 694,10 zł, realna siła nabywcza tej pensji jest dziś niższa niż siła nabywcza 6 438,50 zł sprzed roku, mimo że nominalnie kwota wzrosła. Realny wpływ inflacji na Twoje świadczenie najprościej policzyć w kalkulatorze inflacji.

Działanie z perspektywy podatnika i rencisty jest proste: planuj przychód miesięcznie z marginesem 200-300 zł poniżej progu, żeby uniknąć przypadkowego przekroczenia z tytułu premii lub nadgodzin. Jednorazowe przekroczenie skutkuje obniżeniem świadczenia w danym miesiącu - i właśnie te "przypadki" są najczęstszym powodem skarg składanych do oddziałów KRUS w I i II kwartale każdego roku, gdy świadczeniobiorcy dostają decyzje o zmniejszeniu po wstecznym przeliczeniu.

Więcej analiz finwire.pl na temat systemu emerytalno-rentowego znajdziesz w hub kategorii emerytury. Warto też porównać sytuację z decyzją o terminie złożenia wniosku emerytalnego ZUS - gdzie różnica jednego miesiąca przekłada się na 326 zł wyższego świadczenia.

Narzędzia do Twojej decyzji

• Decyzjomat Nadpłata - emerytura czy spłata kredytu
• Kalkulator IKE i IKZE
• Kalkulator FIRE
• Kalkulator PPK
• Kalkulator procentu składanego