W skrócie
- 12 255 osób ogłosiło upadłość konsumencką w I półroczu 2026 r. (COIG) - o 24,6% więcej niż rok wcześniej.
- 24 tys. upadłości może paść do końca 2026 r. przy obecnym tempie - pierwszy taki poziom w historii.
- Mieszkań nikt nie wyprzedaje - ochrona przed bezdomnością wydziela dłużnikowi 12-24 miesiące na wynajem z sumy sprzedaży.
- 149 214 osób ogłosiło upadłość od 2015 r. do czerwca 2026 r. (COIG).
- Projekt UD260 przyjęty przez Radę Ministrów 2 września 2026 r. skraca umorzenie długów do 3 miesięcy po planie spłaty.
Sądy ogłosiły upadłość konsumencką wobec 12 255 osób w pierwszym półroczu 2026 r. - o 24,6% więcej niż rok wcześniej (9 837 przypadków) i najwięcej w historii zestawienia COIG obejmującego lata 2019-2026. Mimo rekordu na rynku mieszkań nie widać fali wyprzedaży, a to zmienia interpretację całego zjawiska. Stan na wrzesień 2026 r.
Ile osób ogłosiło upadłość konsumencką w I półroczu 2026 roku?
Upadłość konsumencką ogłosiło 12 255 osób od stycznia do czerwca 2026 r. (dane COIG) - o 24,6% więcej niż 9 837 przypadków w analogicznym okresie 2025 r. W samym drugim kwartale zbankrutowało ponad 6 tys. dłużników, czyli o 25% więcej rok do roku. Najwięcej postępowań padło w marcu (2 305), czerwcu (2 245), kwietniu (2 078) i maju (2 031).
Gdyby to tempo utrzymało się do grudnia, roczna liczba upadłości po raz pierwszy przekroczyłaby 24 tys. Dla porównania: w czerwcu 2025 r. bankructw było 1 751, więc czerwcowy wynik 2026 r. to skok o ponad 28%. Od 2015 r., kiedy istotnie ułatwiono oddłużanie osób fizycznych, do końca czerwca 2026 r. upadłość ogłosiło łącznie 149 214 Polaków. To już piąty z rzędu miesiąc powyżej progu 2 tys., o czym pisaliśmy w analizie danych za lipiec.
COIG w komentarzu do danych za I półrocze 2026 r. wskazuje, że to kolejny rekord w serii obserwowanej po liberalizacji przepisów o oddłużaniu z 2015 i 2020 r. Innymi słowy - część wzrostu to nie nowa bieda, tylko rosnąca liczba osób, które w końcu korzystają z narzędzia, jakie od lat mają pod ręką. Szerszy obraz kondycji finansowej Polaków daje Główny Urząd Statystyczny.
Dlaczego rekord upadłości nie oznacza fali wyprzedaży mieszkań?
Rekordowa liczba upadłości nie przekłada się na masowe licytacje mieszkań, bo prawo chroni dłużnika przed bezdomnością. Z sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości syndyk wydziela kwotę na wynajem innego lokalu przez 12 do 24 miesięcy, a spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu w ogóle nie wchodzi do masy upadłości. Sam proces sprzedaży trwa od kilku do kilkunastu miesięcy.
Powiem wprost: nagłówki sugerujące, że rekord bankructw zaraz zaleje rynek tanimi mieszkaniami z licytacji, są moim zdaniem przedwczesne. Struktura upadłości jest inna niż w kryzysie zadłużeniowym z prawdziwego zdarzenia. Największą grupę stanowią byli przedsiębiorcy i osoby z długami konsumpcyjnymi, a nie kredytobiorcy hipoteczni topiący się pod ratą. Kto ma zdrowo obsługiwaną hipotekę, ten nie idzie do sądu upadłościowego - obniża ratę, konsoliduje inne długi albo negocjuje z bankiem.
Rekord upadłości to sygnał rosnącej świadomości prawnej i problemów byłych przedsiębiorców, a nie zapowiedź krachu na rynku mieszkaniowym.
Dane o zaległościach to potwierdzają. Liczba dłużników w Krajowym Rejestrze Długów spadła w 2026 r. do ok. 1,9 mln, a kwota zaległości obniżyła się rok do roku, co opisaliśmy w analizie długów Polaków. Gdyby gospodarstwa domowe masowo traciły płynność, zaległości rosłyby, a nie spadały. To argument za tezą, że upadłość stała się dla części Polaków przemyślaną decyzją finansową, a nie aktem desperacji.
Kto najczęściej bankrutuje i dlaczego?
Osoby w wieku 40-49 lat stanowią najliczniejszą grupę ogłaszających upadłość konsumencką w 2026 r. (BIG InfoMonitor). COIG wiąże wysoki udział tej grupy z wcześniejszym niepowodzeniem działalności gospodarczej - byli przedsiębiorcy, którzy po zamknięciu firmy zostali z prywatnymi zobowiązaniami, to trzon statystyki.
"Dominacja osób w wieku 40-49 lat to efekt kumulacji zobowiązań typowych dla tego etapu życia - kredytów mieszkaniowych, kosztów utrzymania rodziny i finansowania edukacji dzieci" - dr hab. Waldemar Rogowski, główny analityk Grupy BIK i BIG InfoMonitor (komentarz do danych, lipiec 2026 r.).
Druga przyczyna rekordu to koszty. Wysokie koszty życia i drogie finansowanie po latach podwyższonych stóp zostawiły część gospodarstw z ratami, których dziś nie da się udźwignąć razem z długiem konsumpcyjnym. Widać to po rynku pożyczek pozabankowych, gdzie firmy odrzucają dziś 80% wniosków, co analizowaliśmy w tekście o pożyczkach pozabankowych. Gdy legalne finansowanie się zamyka, spirala zadłużenia kończy się w sądzie. Warto tu dodać kontekst moralności płatniczej - odsetek Polaków uznających, że długi trzeba spłacać, spadł do 88%, historycznego minimum, o czym pisaliśmy w osobnej analizie.
Co zmieni rządowy projekt UD260?
Rada Ministrów przyjęła 2 września 2026 r. projekt UD260 - nowelizację Prawa upadłościowego i ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ) przygotowaną przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Najważniejsza zmiana dla dłużnika to automatyczne umorzenie długów po 3 miesiącach od zakończenia planu spłaty. Sędziowie nie będą też domyślnie nadzorować każdej sprawy, a widoczność danych w KRZ skróci się do 3 lat.
| Element | Zasady obecne (2026) | Po zmianach UD260 |
|---|---|---|
| Umorzenie długów | Po prawomocnym zakończeniu planu spłaty, decyzja sądu | Automatycznie po 3 miesiącach od wykonania planu |
| Nadzór sędziego | Domyślny nad każdą sprawą | Głównie na wniosek wierzyciela lub dłużnika |
| Widoczność danych w KRZ | Dłuższy okres | Skrócenie do 3 lat |
| Przyjęcie przez rząd | - | 2 września 2026 r. (Rada Ministrów) |
| Spodziewane wejście w życie | - | Prawdopodobnie 2027 r. (po Sejmie i Senacie) |
Projekt to dopiero etap rządowy, przed głosowaniami w Sejmie i Senacie oraz podpisem prezydenta - szczegóły opisał serwis Ministerstwa Sprawiedliwości. Upadłości ogłaszane w 2026 r. toczą się więc jeszcze na starych zasadach. Uważam, że automatyczne umorzenie to dobry kierunek, bo odciąża sądy i skraca lata niepewności, ale przy 24 tys. upadłości rocznie może dodatkowo obniżyć barierę wejścia i napędzić statystykę w 2027 r.
Co rekord upadłości oznacza dla Twojego kredytu?
Kredytobiorca ze zdrowo obsługiwaną hipoteką nie jest w tej statystyce - i nie musi być, jeśli reaguje wcześniej. Przy saldzie 580 tys. zł i racie 3 200 zł miesięcznie bufor bezpieczeństwa to trzy rzeczy: poduszka płynnościowa rzędu 6 rat (ok. 19 tys. zł), brak nowych długów konsumpcyjnych i plan na wypadek utraty dochodu. Dopiero splot tych trzech ryzyk - jak u byłych przedsiębiorców z danych COIG - prowadzi do sądu upadłościowego.
Masz nadwyżkę w budżecie i wolne 85 tys. zł na koncie? Zamiast pytać, czy grozi Ci upadłość, policz dwie rzeczy: o ile nadpłata skraca kredyt i uodparnia Cię na wzrost rat, oraz czy taniej jest skonsolidować drobne zobowiązania niż spłacać je osobno. Werdykt dla swojej sytuacji sprawdzisz w Decyzjomacie Nadpłata, a wpływ ewentualnej zmiany warunków kredytu w Decyzjomacie Hipotecznym. Wysokość raty przy różnych scenariuszach stóp przeliczysz w kalkulatorze raty, a koszt spięcia kilku długów w jedno - porównując oferty w rankingu kredytów konsolidacyjnych.
Kontekst makro studzi panikę. Aktywa finansowe polskich gospodarstw domowych przekraczają 4 bln zł (dane NBP), a depozyty w bankach są chronione przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny do 100 tys. EUR na klienta w jednym banku. Rekord 12 255 upadłości to ułamek promila tego rynku. Problem jest realny dla konkretnych rodzin, ale nie systemowy - i dlatego mieszkań nikt masowo nie wyprzedaje.
Więcej analiz finwire.pl na temat zadłużenia i kondycji domowych budżetów znajdziesz w hubie kategorii finanse.
Co dalej? Kluczowa data to głosowanie nad UD260 w Sejmie - jeśli automatyczne umorzenie wejdzie w życie w 2027 r., prognozowany pułap 24 tys. upadłości rocznie może okazać się nie sufitem, lecz nowym punktem startu.
Narzędzia do Twojej decyzji
Najczęstsze pytania
- Ile osób ogłosiło upadłość konsumencką w 2026 roku?
- 12 255 osób ogłosiło upadłość konsumencką w pierwszym półroczu 2026 r. wg COIG - o 24,6% więcej niż 9 837 przypadków rok wcześniej. Przy utrzymaniu tempa roczna liczba może po raz pierwszy przekroczyć 24 tys. To najwyższy wynik półroczny w zestawieniu obejmującym lata 2019-2026.
- Czy po ogłoszeniu upadłości konsumenckiej stracę mieszkanie?
- Mieszkanie wchodzi do masy upadłości, ale z sumy jego sprzedaży syndyk wydziela kwotę na wynajem innego lokalu przez 12-24 miesiące. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu w ogóle nie podlega sprzedaży. Dlatego rekord upadłości nie przekłada się na masową utratę dachu nad głową.
- Kto najczęściej ogłasza upadłość konsumencką w Polsce?
- Osoby w wieku 40-49 lat stanowią najliczniejszą grupę bankrutów w 2026 r. (BIG InfoMonitor). COIG wiąże to z wcześniejszym niepowodzeniem działalności gospodarczej - dużą część stanowią byli przedsiębiorcy z prywatnymi zobowiązaniami po zamknięciu firmy oraz osoby z nawarstwionymi długami konsumpcyjnymi.
- Kiedy wejdą w życie nowe zasady upadłości konsumenckiej?
- Projekt UD260 przyjęła Rada Ministrów 2 września 2026 r., ale przed nim są jeszcze głosowania w Sejmie i Senacie oraz podpis prezydenta. Eksperci wskazują, że większość przepisów wejdzie w życie prawdopodobnie w 2027 r. Upadłości ogłaszane w 2026 r. toczą się na obecnych zasadach.
- Ile kosztuje ogłoszenie upadłości konsumenckiej?
- 5 000-15 000 zł wynosi zwykle wynagrodzenie syndyka - w prostych sprawach bliżej dolnej granicy, w złożonych bliżej górnej. Do tego dochodzi opłata sądowa oraz ewentualny koszt pełnomocnika. Część wynagrodzenia syndyka pokrywana jest z masy upadłości lub z Funduszu prowadzonego przez Skarb Państwa.
- Czy rekord upadłości oznacza kryzys na rynku mieszkań?
- Brak fali wyprzedaży mieszkań mimo rekordu upadłości. Struktura bankructw to głównie byli przedsiębiorcy i długi konsumpcyjne, a nie kredyty hipoteczne. Dodatkowo liczba dłużników w KRD spadła do ok. 1,9 mln, a aktywa gospodarstw domowych przekraczają 4 bln zł (NBP). To problem lokalny, nie systemowy.
- Co zmienia projekt UD260 dla zadłużonych?
- Automatyczne umorzenie długów po 3 miesiącach od zakończenia planu spłaty to główna zmiana projektu UD260. Dodatkowo sędziowie nie będą domyślnie nadzorować każdej sprawy, a widoczność danych w Krajowym Rejestrze Zadłużonych skróci się do 3 lat. Zmiany mają odciążyć sądy i przyspieszyć oddłużenie.
Nadpłacać czy inwestować? Decyzjomat Nadpłata da werdykt
- NADPŁAĆ, INWESTUJ, PODZIEL lub PODUSZKA - z policzoną oszczędnością dla Twojej sytuacji
- Efektywny spread nadpłaty vs ETF/IKE/IKZE z uwzględnieniem podatku Belki i ulg
- Poduszka bezpieczeństwa - ile faktycznie trzymać przy Twoim DSTI i dochodzie
Przeczytaj też
Brak komentarzy. Bądź pierwszy!