OKI 2027: podatek 0,85% i limit 100 tys. zł - dlaczego branża finansowa zwleka z ofertą

Ustawa o Osobistych Kontach Inwestycyjnych (OKI) - nowym rachunku, który od 1 stycznia 2027 r. pozwoli inwestować i oszczędzać bez 19-procentowego podatku Belki (podatku od zysków kapitałowych) - została podpisana przez prezydenta Karola Nawrockiego 13 sierpnia 2026 r. i ogłoszona w Dzienniku Ustaw 18 sierpnia 2026 r. (komunikat Ministerstwa Finansów). Masz 85 tys. zł oszczędności i dokładasz 2,5 tys. zł miesięcznie? OKI może w pierwszych latach w całości zwolnić Twój portfel z podatku, ale do startu zostały niespełna cztery miesiące, a banki i towarzystwa funduszy wciąż nie pokazały gotowych ofert. Stan na wrzesień 2026 r.

Co dokładnie wprowadza ustawa o OKI?

OKI to dobrowolny rachunek dla osoby fizycznej, na którym zyski z akcji, ETF-ów (funduszy notowanych na giełdzie), jednostek funduszy inwestycyjnych, a także odsetki z lokat i obligacji nie podlegają podatkowi Belki. W zamian pojawia się nowa danina - podatek od wartości aktywów, liczony od średniej wartości portfela w roku, niezależnie od tego, czy zarobiłeś, czy straciłeś. Stawka w pierwszym roku obowiązywania, czyli w 2027 r., ma wynieść 0,85% (ustawa o OKI).

Ścieżka legislacyjna była wyjątkowo szybka - ustawa przeszła cały proces w niespełna sześć tygodni od uchwalenia przez Sejm do publikacji.

Zwolnieniu podlega do 100 tys. zł średniej wartości aktywów, z czego maksymalnie 25 tys. zł może przypadać na lokaty i obligacje - tych limitów nie można zsumować do 125 tys. zł (ustawa o OKI). Powyżej progu płacisz 0,85% od nadwyżki. Mechanizm i tło projektu rozłożyliśmy wcześniej w analizie projektu OKI.

Dlaczego branża finansowa nie spieszy się z ofertą?

Niespełna cztery miesiące dzielące publikację ustawy od startu OKI to bardzo mało na przygotowanie systemów - i to właśnie tłumaczy ostrożność instytucji. Większość towarzystw funduszy inwestycyjnych (TFI, czyli podmiotów zarządzających funduszami), które odpowiedziały na branżowe ankiety w 2026 r., deklaruje zamiar uruchomienia własnego OKI albo przygotowania funduszy pod konta parasolowe banków i domów maklerskich. Pełne wdrożenia operacyjne i technologiczne wciąż jednak trwają.

Drugi hamulec to kumulacja projektów po stronie rynku. Giełda Papierów Wartościowych wdraża równolegle nowy system transakcyjny WATS (Warsaw Automated Trading System), który pochłania zasoby informatyczne domów maklerskich nadzorowanych przez KNF. Trudno w tym samym kwartale przepinać silniki transakcyjne i jednocześnie budować od zera obsługę nowego rachunku podatkowego. Gdzie przeczekać do startu OKI, rozkładamy w przeglądzie strategii oszczędzania.

Nie wszyscy jednak studzą zapał. Część rynku liczy na OKI jako koło zamachowe napływów.

"OKI na pewno będą wielkim sukcesem, pytanie tylko, jak wielkim. Program będzie ważnym katalizatorem dla polskiego rynku kapitałowego i rynku funduszy inwestycyjnych." - Sebastian Buczek, prezes Quercus TFI (wypowiedź z 14 sierpnia 2026 r.)

Liczby pokazują, skąd ta wiara. Napływy netto do funduszy inwestycyjnych sięgnęły 5,9 mld zł w lipcu 2026 r., a do samego Quercusa w czerwcu 2026 r. trafiło blisko 200 mln zł. W tle jest znacznie większa pula - ok. 1,5 bln zł oszczędności gospodarstw domowych, w dużej części leżących na nisko oprocentowanych depozytach (dane NBP). To ten kapitał OKI ma aktywizować.

Ile realnie zapłacisz na OKI przy portfelu 85, 150 i 300 tys. zł?

Przy portfelu do 100 tys. zł podatek od wartości aktywów na OKI wynosi 0 zł - cała kwota mieści się w zwolnieniu. Przy średniej wartości 150 tys. zł zapłacisz ok. 425 zł rocznie (nadwyżka 50 tys. zł pomnożona przez 0,85%), a przy 300 tys. zł - ok. 1 700 zł (wg konstrukcji ustawy o OKI). Danina nie zależy od tego, ile zarobiłeś, tylko od wartości portfela.

Dla kogoś z 85 tys. zł oszczędności i nadwyżką 2,5 tys. zł miesięcznie (30 tys. zł rocznie) oznacza to, że w pierwszym roku cały portfel jest zwolniony z podatku. Próg 100 tys. zł przekroczysz w niespełna rok regularnych wpłat, a kolejne lata stopniowo wprowadzą Cię w strefę opodatkowania nadwyżki.

Czy tę nadwyżkę lepiej wpłacać na OKI, czy przeznaczyć na nadpłatę kredytu, policzysz w Decyzjomacie Nadpłata. Efekt procentu składanego na takim portfelu w horyzoncie kilkunastu lat sprawdzisz w kalkulatorze procentu składanego, a relację do IKE i IKZE - w kalkulatorze IKE/IKZE. OKI nie zastępuje tych kont, działa równolegle.

Czy OKI opłaca się bardziej niż podatek Belki?

OKI wygrywa z podatkiem Belki przy wysokich stopach zwrotu, a przegrywa przy niskich lub przy stracie. Przy portfelu 150 tys. zł i rocznym zysku 7% (ok. 10,5 tys. zł) danina na OKI to ok. 425 zł, podczas gdy 19-procentowy podatek Belki zabrałby ok. 1 995 zł - różnica ok. 1 570 zł na Twoją korzyść. Im wyższa stopa zwrotu, tym korzystniejsza relacja.

I tu zaczyna się problem, o którym branża mówi wprost. Podatek naliczasz od wartości portfela, więc zapłacisz go także w roku, w którym rynek spadł, a Ty zanotowałeś stratę.

"Największą wadą OKI jest to, że podatek od aktywów jest naliczany nawet wtedy, gdy w danym roku inwestujący poniósł stratę na inwestycjach." - Jarosław Sadowski, główny analityk Expander Advisors (2026 r.)

Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych (SII) już na etapie prac w Senacie apelowało o obniżenie daniny i wpisanie do ustawy górnego limitu stawki na poziomie 1%, żeby przyszłe rządy nie podnosiły jej dowolnie (stanowisko SII). To samo porównanie OKI do inwestycji przez zwykły rachunek i nadpłatę kredytu prowadziliśmy w analizie nadpłata vs ETF, a próg opłacalności depozytów po podatku Belki - w tekście o break-even lokaty.

Komentarz redakcji: dobra ustawa, ryzykowny start

Ustawa o OKI przeszła pełną ścieżkę legislacyjną w niespełna sześć tygodni (Sejm 3 lipca, Senat 22 lipca, podpis prezydenta 13 sierpnia 2026 r.) i właśnie to tempo jest moim zdaniem głównym ryzykiem całego projektu. Powiem wprost: dobrze skonstruowana preferencja podatkowa bez gotowych ofert banków i TFI 1 stycznia 2027 r. zamieni się w martwy przepis na pierwsze miesiące, bo nie będzie gdzie otworzyć rachunku.

Uważam, że sceptycyzm części branży jest racjonalny, a nie asekuracki. Wdrażanie OKI równolegle z nowym systemem WATS na GPW to piętrzenie projektów IT w jednym kwartale, a na tym zwykle cierpi jakość obsługi klienta. Z drugiej strony konstrukcja daniny - 0,85% od wartości aktywów powyżej 100 tys. zł - premiuje realne inwestowanie w akcje i ETF, a nie przechowywanie gotówki, i to akurat dobry kierunek dla rynku kapitałowego.

Jeśli TFI i banki zdążą z ofertami do wiosny 2027 r., OKI ma szansę przekierować część z 1,5 bln zł oszczędności Polaków z depozytów na giełdę. Jeśli nie zdążą, pierwsza fala zainteresowania wyparuje, zanim ktokolwiek zdoła otworzyć konto. Zanim zdecydujesz, gdzie ulokować gotówkę do momentu startu, sprawdź werdykt w Decyzjomacie Lokata-Konto i porównaj bieżące stawki w rankingu lokat. Więcej analiz finwire.pl z kategorii finanse znajdziesz w hub kategorii.

Pytanie, które warto zadać już teraz: czy Twój bank albo dom maklerski w ogóle potwierdził, że będzie miał OKI w ofercie na start? Jeśli milczy, potraktuj to jako sygnał, że styczniowego otwarcia konta możesz nie doczekać.

Narzędzia do Twojej decyzji

• Decyzjomat Nadpłata - oszczędzać czy nadpłacać
• Ranking lokat
• Ranking kont oszczędnościowych
• Kalkulator procentu składanego
• Kalkulator inflacji