IBAN i NRB (numer rachunku bankowego)

IBAN (International Bank Account Number) to międzynarodowy standard numeru rachunku bankowego. Polski IBAN składa się z kodu kraju PL i 26 cyfr Numeru Rachunku Bankowego (NRB). NRB to 2 cyfry kontrolne, 8 cyfr numeru rozliczeniowego banku i 16 cyfr numeru rachunku w tym banku. Strukturę określa rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie identyfikatorów i numerów rozliczeniowych, a opis publikuje NBP.

Cyfry kontrolne liczy się algorytmem MOD 97-10 (ISO 7064): po przeniesieniu liter PL i cyfr kontrolnych na koniec numeru i zamianie liter na liczby (P = 25, L = 21) całość podzielona przez 97 musi dać resztę 1. Dzięki temu pojedyncza pomyłka w cyfrze albo zamiana dwóch sąsiednich cyfr zostaje wykryta przez bank przed wysłaniem przelewu. Przy przelewach krajowych wystarcza 26 cyfr NRB, a przy przelewach z zagranicy podaje się pełny IBAN z PL i często kod BIC.

Przykład: numer PL61 1090 1014 0000 0712 1981 2874. Cyfry 61 to suma kontrolna, 1090 1014 to numer rozliczeniowy (pierwsze trzy cyfry, 109, identyfikują bank, kolejne cztery oddział, ostatnia jest kontrolna), a 0000 0712 1981 2874 to numer rachunku klienta. Zmiana jednej cyfry, na przykład 2874 na 2875, sprawia, że reszta z dzielenia przez 97 nie wynosi 1, a system banku odrzuci numer jako błędny.

Poprawna suma kontrolna nie potwierdza, kto jest właścicielem rachunku. Bank realizuje przelew według numeru, a nie nazwy odbiorcy, dlatego przy nowym numerze od kontrahenta warto go potwierdzić innym kanałem: zmiana numeru konta w e-mailu to częsty scenariusz oszustwa. Bank przypisany do numeru i poprawność cyfr sprawdzisz narzędziem jaki to bank.

W wersji drukowanej IBAN zapisuje się w grupach po 4 znaki, a w formularzach przelewu bez spacji. Numer rachunku nie jest tajny i można go podawać do przelewów przychodzących, ale razem z imieniem, nazwiskiem i adresem bywa wykorzystywany przez oszustów podszywających się pod znajomych lub firmy.