Kiedy na emeryturę? Kalkulator wieku emerytalnego

Prawo do emerytury powstaje z dniem spełnienia wszystkich warunków (art. 100 ust. 1 ustawy o FUS), a w przypadku emerytury z art. 24 jedynym warunkiem jest wiek. Wiek liczy się według art. 112 Kodeksu cywilnego: przy obliczaniu wieku osoby fizycznej termin upływa z początkiem ostatniego dnia, czyli wiek emerytalny osiąga się w dniu 60. lub 65. urodzin, a nie dzień później. Osoba urodzona 29 lutego w roku nieprzestępnym kończy lata 28 lutego, bo kodeks każe wtedy przyjąć ostatni dzień miesiąca.

Przejście na emeryturę nie jest obowiązkiem. Kto pracuje dłużej, dopisuje do konta kolejne składki, a kapitał dzieli się przez krótsze średnie dalsze trwanie życia z tablic GUS, więc miesięczna emerytura rośnie. Ile może wynieść przy Twojej pensji, policzysz w kalkulatorze emerytury ZUS. Emeryt, który pracuje dalej u tego samego pracodawcy bez rozwiązania umowy, ma emeryturę zawieszoną (art. 103a ustawy o FUS).

Okresy składkowe to przede wszystkim praca na etacie, zlecenie ze składkami emerytalnymi i prowadzenie działalności. Okresy nieskładkowe, np. zasiłek chorobowy i wynagrodzenie za czas choroby, liczą się najwyżej do jednej trzeciej udowodnionych okresów składkowych (art. 5 ust. 2 i art. 7). Miesiące, w których składki liczono od podstawy niższej niż płaca minimalna, wchodzą do stażu proporcjonalnie (art. 87 ust. 3). Podwyższenie do kwoty najniższej nie przysługuje, gdy emeryt osiąga przychód z pracy wyższy od kwoty podwyższenia (art. 87 ust. 5).

Najniższa emerytura rośnie co roku od 1 marca razem z waloryzacją. Aktualną kwotę i podwyżkę emerytury po waloryzacji pokazuje strona waloryzacja emerytur.

Projekt: Druk nr 3205 (projekt poselski, wpłynął 18 września 2026 r.): dodatkowy warunek podwyższenia do najniższej emerytury: składki na koncie w ZUS co najmniej 25-krotność minimalnego wynagrodzenia. Stan: skierowany do pierwszego czytania w komisjach (22 października 2026 r.).

Od 1 stycznia 2024 r. nie trzeba udowadniać pracy w szczególnych warunkach przed 1 stycznia 1999 r. Ten warunek uchyliła ustawa z 28 lipca 2023 r. (Dz.U. 2023 poz. 1667), więc emerytura pomostowa przestała wygasać razem z pokoleniem, które zaczęło pracę przed reformą emerytalną. Listy prac w szczególnych warunkach i o szczególnym charakterze są w załącznikach do ustawy.

Część zawodów ma niższe progi: pracownicy wykonujący prace na statkach powietrznych, maszyniści pojazdów trakcyjnych i członkowie zawodowych ekip ratownictwa górskiego mogą przejść na emeryturę pomostową w wieku 50 lat (kobiety) i 55 lat (mężczyźni), pracownicy portów morskich i hutnictwa w wieku 55 lat (art. 5-11 ustawy). Emerytura pomostowa wypłacana jest do dnia 60. albo 65. urodzin, a jej kwota nie może być niższa od najniższej emerytury (art. 14 ust. 3).

Do czasu uchwalenia ustawy i jej publikacji w Dzienniku Ustaw jedyną drogą na emeryturę bez względu na wiek pozostają szczególne przepisy, na przykład emerytura nauczycielska z art. 88 Karty Nauczyciela. Status obu projektów sprawdzamy w systemie informacyjnym Sejmu i zmienimy opis, gdy projekt przejdzie kolejny etap.

Świadczenie kompensacyjne wypłaca ZUS do dnia osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego. Osobną drogę daje art. 88a Karty Nauczyciela: nauczyciel, który zaczął pracę w szkole przed 1 stycznia 1999 r. i ma 30 lat okresu składkowego, w tym 20 lat pracy nauczyciela w wymiarze co najmniej połowy pensum, może po rozwiązaniu stosunku pracy przejść na emeryturę w niższym wieku, jeśli wyliczona emerytura nie jest niższa od najniższej.

Wysokość emerytury zależy od składek na koncie i subkoncie w ZUS, kapitału początkowego i średniego dalszego trwania życia w dniu wniosku. Prognozę policzysz w kalkulatorze emerytury ZUS, a różnicę między emeryturą a obecną pensją możesz uzupełnić oszczędzaniem w IKE i IKZE.