Emerytura minimalna (najniższa emerytura)

Najniższa emerytura, nazywana też emeryturą minimalną, to kwota gwarantowana przez państwo. Jeśli emerytura obliczona ze składek jest niższa, ZUS podwyższa ją do tego poziomu, o ile ubezpieczony osiągnął wiek emerytalny i ma okres składkowy i nieskładkowy wynoszący co najmniej 20 lat (kobieta, wiek 60 lat) albo 25 lat (mężczyzna, wiek 65 lat) (art. 87 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS).

Od 1 marca 2026 r. najniższa emerytura wynosi 1978,49 zł brutto miesięcznie (komunikat Prezesa ZUS z 17 lutego 2026 r.). Kwota rośnie co roku od 1 marca wraz z waloryzacją, a jej nową wysokość ogłasza Prezes ZUS w komunikacie co najmniej 7 dni roboczych przed 1 marca. Od najniższej emerytury zależą też inne świadczenia, na przykład wysokość 13. emerytury i pełnej 14. emerytury.

Przykład na hipotetycznych liczbach: kobieta w wieku 60 lat z 22-letnim stażem ma emeryturę wyliczoną ze składek na 1 400 zł brutto. ZUS podwyższa ją do 1978,49 zł, czyli o 578,49 zł miesięcznie. Gdyby jej staż wynosił 18 lat, dostałaby świadczenie wyliczone ze składek, bez dopłaty, bo nie spełnia warunku stażu.

Najniższa emerytura jest kwotą brutto, od której potrąca się składkę zdrowotną i ewentualną zaliczkę na podatek. Prawo do dopłaty nie przysługuje osobom, które nie mają wymaganego stażu, nawet jeśli osiągnęły wiek emerytalny. W takiej sytuacji pomocą bywają świadczenia z pomocy społecznej. Do stażu wlicza się okresy składkowe, na przykład zatrudnienie i działalność gospodarczą, oraz w ograniczonym zakresie nieskładkowe, na przykład okresy zasiłku chorobowego.

Do stażu potrzebnego do najniższej emerytury wliczają się też okresy pracy za granicą w państwach, z którymi Polska ma umowy o zabezpieczeniu społecznym, w tym w UE. Dopłata jest finansowana z budżetu państwa, a nie z konta ubezpieczonego. Kwotę najniższej emerytury trzeba odróżnić od minimalnego wynagrodzenia, które ustala co roku Rada Ministrów i które jest wyższe. W praktyce wysokość najniższej emerytury wpływa też na limity innych świadczeń, na przykład renty wdowiej, której suma jest ograniczona wielokrotnością tej kwoty.

Sposób waloryzacji kwoty opisuje strona waloryzacja emerytur, a moment osiągnięcia wieku i stażu policzy kalkulator „kiedy na emeryturę".