Waloryzacja emerytur
Coroczne podwyższenie emerytur i rent od 1 marca o wskaźnik oparty na inflacji i wzroście płac.
Waloryzacja emerytur to coroczne podwyższenie wypłacanych emerytur i rent od 1 marca (art. 88 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS). Polega na pomnożeniu kwoty świadczenia i podstawy jego wymiaru przez wskaźnik waloryzacji, a jej wynik nie może obniżyć świadczenia (art. 88 ust. 2).
Wskaźnik waloryzacji to średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych z poprzedniego roku, zwiększony o co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia (art. 89 ust. 1). Jako wskaźnik cen przyjmuje się ten dla gospodarstw domowych emerytów i rencistów albo ogólny, jeśli jest wyższy (art. 89 ust. 2). Udział wzrostu płac jest negocjowany w Radzie Dialogu Społecznego, a przy braku porozumienia ustala go rozporządzenie Rady Ministrów. GUS publikuje dane do końca stycznia i do 7. dnia roboczego lutego, a minister ogłasza wskaźnik w ciągu 3 dni roboczych.
Od 1 marca 2026 r. wskaźnik waloryzacji wynosi 105,3%, czyli świadczenia wzrosły o 5,3% (komunikat Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 11 lutego 2026 r.). Przykład na hipotetycznych liczbach: emerytura 3 200 zł brutto przy wskaźniku 105% rośnie do 3 360 zł, czyli o 160 zł. Waloryzacja procentowa daje wyższe podwyżki kwotowo osobom z wyższym świadczeniem, dlatego w niektórych latach ustawodawca stosował gwarantowaną minimalną kwotę podwyżki.
Razem ze świadczeniami rośnie kwota najniższej emerytury, a od niej zależy wysokość 13. emerytury i pełnej 14. emerytury. Waloryzacja świadczeń różni się od waloryzacji składek zapisanych na koncie osób, które jeszcze pracują, przeprowadzanej od 1 czerwca.
Waloryzacji podlegają także renty z tytułu niezdolności do pracy, renty rodzinne, renty socjalne i świadczenia przedemerytalne, a razem z nimi dodatki, na przykład dodatek pielęgnacyjny. ZUS przelicza świadczenia automatycznie, a decyzję o nowej wysokości otrzymuje się pocztą lub w PUE ZUS. Dla emerytów pracujących waloryzacja dotyczy świadczenia, a składki z bieżącej pracy mogą je dodatkowo podwyższyć po złożeniu wniosku o przeliczenie. Waloryzacja odbywa się bez wniosku, a podwyższone świadczenie trafia do emeryta w pierwszym terminie płatności przypadającym w marcu. Wskaźnik na dany rok ogłasza minister w komunikacie w Monitorze Polskim.
Wskaźniki z kolejnych lat i przeliczenie dowolnej kwoty świadczenia pokazuje strona waloryzacja emerytur.
Źródła
Najczęściej zadawane pytania
- Od kiedy obowiązuje waloryzacja emerytur?
- Co roku od 1 marca (art. 88 ust. 1 ustawy o FUS). Wskaźnik ogłasza minister w lutym, po danych GUS o inflacji i płacach.
- Jak oblicza się wskaźnik waloryzacji emerytur?
- Średnioroczna inflacja z poprzedniego roku (dla gospodarstw emerytów albo ogólna, jeśli wyższa) plus co najmniej 20% realnego wzrostu przeciętnego wynagrodzenia (art. 89 ustawy o FUS).