Emerytura pomostowa
Świadczenie przed wiekiem emerytalnym dla osób z co najmniej 15 latami pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
Emerytura pomostowa to świadczenie dla osób, które pracowały w szczególnych warunkach lub w pracy o szczególnym charakterze, na przykład pod ziemią, w wysokiej temperaturze, przy pracach wymagających szczególnej sprawności psychofizycznej. Ma umożliwić zakończenie pracy przed powszechnym wiekiem emerytalnym. Zasady określa ustawa z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych, a wykaz prac stanowią jej załączniki.
Warunki ogólne z art. 4 ustawy to: urodzenie po 31 grudnia 1948 r., co najmniej 15 lat pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, ukończenie 55 lat przez kobietę albo 60 lat przez mężczyznę, okres składkowy i nieskładkowy co najmniej 20 lat (kobieta) albo 25 lat (mężczyzna), wykonywanie takiej pracy także po 31 grudnia 2008 r. oraz rozwiązanie stosunku pracy. Dla części prac ustawa przewiduje niższy wiek (art. 5-11). Od 1 stycznia 2024 r. nie jest już wymagane, by praca w szczególnych warunkach trwała także przed 1999 r.
Emerytura pomostowa jest świadczeniem przejściowym. Prawo do niej ustaje z dniem osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego, czyli 60 lat przez kobietę i 65 lat przez mężczyznę (art. 16), a ZUS przyznaje wtedy zwykłą emeryturę. Przykład na hipotetycznych liczbach: mężczyzna, który ma 60 lat, 27 lata stażu, w tym 18 lat pracy w szczególnym charakterze, może pobierać emeryturę pomostową przez 5 lat, do 65. urodzin.
Wysokość emerytury pomostowej oblicza się według zasad dla emerytury z FUS, na podstawie zapisanych składek i kapitału początkowego. Pracodawca zatrudniający w szczególnych warunkach opłaca za pracownika dodatkową składkę na Fundusz Emerytur Pomostowych. Pobieranie świadczenia wiąże się z ograniczeniami dorabiania.
Pracodawca ma obowiązek prowadzić ewidencję pracowników wykonujących prace w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze i zgłaszać ich do ZUS, co ułatwia potem udokumentowanie stażu. Wykaz prac w załącznikach do ustawy jest zamknięty, więc praca uciążliwa, ale niewymieniona w wykazie, nie daje prawa do emerytury pomostowej. Spory o kwalifikację pracy rozstrzyga sąd pracy i ubezpieczeń społecznych.
Datę osiągnięcia wieku i stażu, także w wariancie pomostowym, policzy kalkulator „kiedy na emeryturę".
Źródła
Najczęściej zadawane pytania
- Kto może przejść na emeryturę pomostową?
- Osoba urodzona po 1948 r. z co najmniej 15 latami pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, wiekiem co najmniej 55 lat (kobieta) lub 60 lat (mężczyzna) i stażem 20 lub 25 lat, pracująca w tych warunkach także po 2008 r.
- Do kiedy wypłacana jest emerytura pomostowa?
- Do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego: 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn (art. 16 ustawy o emeryturach pomostowych).