Rozliczenie samotnego rodzica
Preferencja dla osoby samotnie wychowującej dziecko: podatek liczy się jako podwojony podatek od połowy jej dochodów, tak jak przy wspólnym rozliczeniu małżonków.
Rodzic samotnie wychowujący dziecko może obliczyć podatek tak, jakby rozliczał się z małżonkiem: od połowy swoich dochodów liczy podatek według skali i mnoży go przez dwa (art. 6 ust. 4c-4d ustawy o PIT). Preferencja daje korzyść dopiero wtedy, gdy dochód przekracza dwukrotność kwoty wolnej, a największą przy dochodach powyżej progu 120 000 zł.
Z rozliczenia skorzysta panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba rozwiedziona lub w separacji orzeczonej przez sąd, a także osoba, której małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności. Dziecko musi być małoletnie, pełnoletnie pobierające zasiłek pielęgnacyjny lub rentę socjalną albo uczyć się do 25. roku życia i mieć dochody nie wyższe niż dwunastokrotność renty socjalnej. Preferencja nie przysługuje, gdy rodzice wychowują dziecko wspólnie, również przy opiece naprzemiennej z podzielonym świadczeniem 800 plus (art. 6 ust. 4f).
Przykład dla 2026 r.: samotna matka z dochodem 150 000 zł. Rozliczając się sama, zapłaci 20 400 zł podatku. Jako samotny rodzic zapłaci 2 x podatek od 75 000 zł, czyli 10 800 zł. Oszczędność wynosi 9600 zł. Przy dochodzie 50 000 zł korzyść jest mniejsza: 2400 zł, bo połowa dochodu wpada w kwotę wolną.
Preferencja nie przysługuje, gdy rodzic rozlicza działalność podatkiem liniowym lub ryczałtem (art. 6 ust. 8). Ryczałt od najmu prywatnego jej nie wyklucza, ale tych przychodów nie wlicza się do sumy dochodów. Wniosek o takie rozliczenie składa się w zeznaniu rocznym (PIT-37 lub PIT-36), a niezależnie od niego można odliczyć ulgę na dzieci, dla której limit dochodu osoby samotnej przy jednym dziecku wynosi 56 000 zł.
Preferencja wymaga faktycznego samotnego wychowywania dziecka w roku podatkowym, a nie tylko formalnego stanu cywilnego. Rodzic, który mieszka z drugim rodzicem dziecka w nieformalnym związku, z niej nie skorzysta, bo dziecko jest wychowywane wspólnie (art. 6 ust. 4f). Wniosek wyraża się w zeznaniu rocznym, zaznaczając sposób opodatkowania przewidziany dla osoby samotnie wychowującej dziecko i podając dane dziecka.
Oba warianty policzysz w kalkulatorze PIT-37.
Źródła
Najczęściej zadawane pytania
- Czy rozwiedziony rodzic przy opiece naprzemiennej rozliczy się z dzieckiem?
- Nie, jeśli obojgu rodzicom ustalono świadczenie wychowawcze w związku z opieką naprzemienną. Art. 6 ust. 4f ustawy o PIT wyłącza wtedy preferencję.
- Do jakiego wieku dziecka można się z nim rozliczyć?
- Do 18 lat bez dodatkowych warunków, do 25 lat przy nauce w szkole lub na studiach i bez limitu wieku, gdy dziecko pobiera zasiłek pielęgnacyjny lub rentę socjalną.