Wspólne rozliczenie małżonków

Wspólne rozliczenie polega na tym, że małżonkowie sumują dochody, dzielą je na pół, liczą podatek od połowy według skali i mnożą go przez dwa (art. 6 ust. 2 ustawy o PIT). Dzięki temu każde z nich wykorzystuje własną kwotę wolną i własny próg 120 000 zł, nawet jeśli jedno zarabia mało albo wcale.

Warunki: związek małżeński i wspólność majątkowa przez cały rok podatkowy albo od dnia ślubu do końca roku, jeśli ślub odbył się w trakcie roku. Oboje muszą rozliczać dochody według skali; wspólnie nie rozliczy się małżonek, który w danym roku opłacał podatek liniowy lub ryczałt od działalności (art. 6 ust. 8); ryczałt od najmu prywatnego nie przeszkadza. Rozdzielność majątkowa lub separacja wykluczają tę preferencję. Wniosek składa się w zeznaniu (PIT-37 lub PIT-36) i może go wyrazić jeden z małżonków.

Przykład dla 2026 r.: mąż ma 160 000 zł dochodu, żona 20 000 zł. Osobno zapłacą łącznie 23 600 zł podatku, bo dochód żony mieści się w kwocie wolnej, a mąż przekracza próg. Wspólnie podatek wyniesie 2 x podatek od 90 000 zł, czyli 14 400 zł. Różnica to 9200 zł na korzyść rodziny.

Gdy oboje zarabiają podobnie i żadne nie przekracza progu, wspólne rozliczenie zwykle nic nie zmienia. Zysk pojawia się w dwóch sytuacjach: jeden z małżonków ma dochód poniżej 30 000 zł (niewykorzystana kwota wolna) albo drugi przekracza próg podatkowy. Osoba samotnie wychowująca dziecko korzysta z podobnego mechanizmu, opisanego w haśle rozliczenie samotnego rodzica.

Wspólne rozliczenie jest możliwe także wtedy, gdy jeden z małżonków nie miał w roku żadnych dochodów albo miał dochody niewymagające zapłaty podatku (art. 6 ust. 3). Mogą z niego skorzystać również małżonkowie mieszkający w innym państwie UE, EOG lub w Szwajcarii, jeśli co najmniej 75% ich łącznych przychodów pochodzi z Polski i mają certyfikat rezydencji (art. 6 ust. 3a). Ulgi odliczane od dochodu każdy z małżonków odlicza najpierw od własnego dochodu, a dopiero potem dochody się sumuje.

Oba warianty porównasz w kalkulatorze PIT-37.