Ekwiwalent za niewykorzystany urlop

Ekwiwalent przysługuje, gdy pracownik nie wykorzystał urlopu w całości lub w części z powodu rozwiązania albo wygaśnięcia stosunku pracy (art. 171 § 1 Kodeksu pracy). W trakcie zatrudnienia urlopu nie wolno zamienić na pieniądze. Pracodawca nie musi wypłacać ekwiwalentu, jeśli strony uzgodnią wykorzystanie urlopu u tego samego pracodawcy w ramach kolejnej umowy zawartej zaraz po poprzedniej (art. 171 § 3).

Ekwiwalent liczy się według rozporządzenia o urlopach wypoczynkowych z 8 stycznia 1997 r. Miesięczne wynagrodzenie (składniki stałe z miesiąca wypłaty plus średnia zmiennych z 3 miesięcy) dzieli się przez współczynnik urlopowy, który dla pełnego etatu wynosi w 2026 r. 20,92. Współczynnik to liczba dni roboczych w roku podzielona przez 12. Wynik to ekwiwalent za 1 dzień urlopu; dzieląc go przez 8, otrzymuje się ekwiwalent za godzinę. Przy niepełnym etacie współczynnik obniża się proporcjonalnie.

Przykład dla 2026 r.: pensja 8000 zł brutto, 5 niewykorzystanych dni urlopu. Ekwiwalent za dzień to 8000 zł / 20,92 = 382,41 zł, a za 5 dni 1912,05 zł brutto. Kwota podlega składkom ZUS i PIT tak jak zwykłe wynagrodzenie.

Ekwiwalent wypłaca się w dniu rozwiązania umowy, a roszczenie o niego przedawnia się po 3 latach (art. 291 § 1 Kodeksu pracy). Niewykorzystany urlop nie przechodzi do nowego pracodawcy: rozlicza go dotychczasowy, a nowy udziela urlopu proporcjonalnie do okresu zatrudnienia w danym roku.

Wymiar urlopu, od którego zależy liczba dni do ekwiwalentu, wynosi 20 dni przy stażu krótszym niż 10 lat i 26 dni przy co najmniej 10 latach (art. 154 § 1); do stażu wlicza się m.in. okres nauki. W roku odejścia urlop u dotychczasowego pracodawcy przysługuje proporcjonalnie do przepracowanego okresu. Pracodawca może też polecić wykorzystanie urlopu w okresie wypowiedzenia (art. 167¹), co zmniejsza ekwiwalent. Kwotę policzysz w kalkulatorze ekwiwalentu za urlop, a wymiar urlopu w kalkulatorze wymiaru urlopu.