Umowa o pracę

Umowa o pracę nawiązuje stosunek pracy: pracownik zobowiązuje się wykonywać pracę określonego rodzaju na rzecz pracodawcy, pod jego kierownictwem, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym, a pracodawca do zatrudniania go za wynagrodzeniem (art. 22 § 1 Kodeksu pracy). Jeśli praca spełnia te cechy, jest zatrudnieniem pracowniczym bez względu na nazwę umowy (art. 22 § 1¹), więc zastąpienie etatu zleceniem lub B2B przy tych samych warunkach jest niedozwolone.

Kodeks zna trzy rodzaje umów: na okres próbny (do 3 miesięcy), na czas określony i na czas nieokreślony. Umowy terminowe są limitowane: łączny okres zatrudnienia na czas określony u jednego pracodawcy nie może przekroczyć 33 miesięcy, a liczba takich umów trzech (art. 25¹). Po przekroczeniu limitu pracownik jest traktowany jak zatrudniony na czas nieokreślony.

Etat daje prawa niedostępne na innych umowach: płacę minimalną (4806 zł brutto w 2026 r.), urlop wypoczynkowy 20 lub 26 dni, wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy, dodatki za nadgodziny, okres wypowiedzenia zależny od stażu, urlop macierzyński i rodzicielski, odprawę przy zwolnieniach z przyczyn pracodawcy. Wszystkie składki ZUS są obowiązkowe, łącznie z chorobową.

Umowę zawiera się w postaci papierowej lub elektronicznej, a pracodawca w ciągu 7 dni od dopuszczenia do pracy przekazuje pracownikowi informację o warunkach zatrudnienia (art. 29). Okres próbny trwa najwyżej 3 miesiące, a przed umową na czas określony krótszy niż rok odpowiednio krócej (art. 25). Rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika jest możliwe tylko w przypadkach z art. 52, np. przy ciężkim naruszeniu podstawowych obowiązków.

Przykład kosztu: pensja 8000 zł brutto daje pracownikowi 5783,91 zł netto, a pracodawcę kosztuje 9638,40 zł miesięcznie. Ta sama kwota na fakturze B2B oznacza inny podział obciążeń: przedsiębiorca płaci sam ZUS, składkę zdrowotną i podatek, ale traci urlop i ochronę przed wypowiedzeniem. Obie formy porównasz w kalkulatorze B2B na UoP i porównaniu UoP i B2B.