Kwota wolna od podatku

30 000 zł rocznie - tyle wynosi kwota wolna od podatku w 2026 r. dla osób rozliczających się według skali podatkowej. Ustawa nie wyłącza tej kwoty z dochodu wprost, tylko obniża podatek o kwotę zmniejszającą: 30 000 zł x 12% = 3600 zł rocznie (art. 27 ust. 1 ustawy o PIT). Efekt jest ten sam: od pierwszych 30 000 zł dochodu podatek wynosi zero.

Pracownik korzysta z kwoty wolnej co miesiąc, jeśli złoży pracodawcy PIT-2. Pracodawca obniża wtedy każdą zaliczkę o 300,00 zł (1/12 kwoty zmniejszającej). Bez PIT-2 zaliczki są wyższe, a nadpłatę odzyskuje się w zeznaniu rocznym. Emeryci dostają kwotę zmniejszającą od ZUS bez oświadczenia.

Przykład: osoba z rocznym dochodem 30 000 zł po odliczeniu składek nie zapłaci podatku, bo 12% od tej kwoty to dokładnie 3600 zł, czyli tyle, ile wynosi kwota zmniejszająca. Przy dochodzie 40 000 zł podatek wyniesie 1200 zł: 12% od nadwyżki ponad 30 000 zł.

Kwota wolna nie przysługuje na podatku liniowym ani na ryczałcie. W odróżnieniu od przepisów sprzed 2022 r. nie maleje też przy wyższych dochodach: każdy podatnik na skali odlicza tę samą kwotę 3600 zł, także po przekroczeniu progu podatkowego.

Kwota wolna działa w skali roku, a nie miesiąca. Kto pracował tylko część roku, np. od września, i osiągnął łącznie mniej niż 30 000 zł dochodu, odzyska w zeznaniu rocznym całą pobraną zaliczkę, nawet jeśli w miesiącach pracy pracodawca ją potrącał. PIT-2 nie zmniejsza więc podatku rocznego, tylko rozkłada ulgę na 12 miesięcy. Przy kilku źródłach dochodu kwota wolna przysługuje raz: w zeznaniu sumuje się dochody ze skali i odejmuje kwotę zmniejszającą 3600 zł tylko jeden raz. Dlatego osoba z dwoma etatami, która złożyła pełny PIT-2 u obu pracodawców, zwykle dopłaca podatek w kwietniu.

Wpływ kwoty wolnej na pensję pokazuje kalkulator wynagrodzenia netto z przełącznikiem PIT-2.