Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Forma opodatkowania działalności i najmu prywatnego, w której podatek liczy się od przychodu, bez odliczania kosztów, według stawki zależnej od rodzaju działalności.
Na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych podatek to procent przychodu, a nie dochodu: kosztów firmy się nie odlicza (ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym). Stawki z art. 12 ust. 1 wynoszą od 2% do 17%: m.in. 17% dla wolnych zawodów, 15% dla części usług doradczych i finansowych, 14% dla usług opieki zdrowotnej, architektonicznych i inżynierskich, 12% dla usług IT, w tym programistycznych (PKWiU 62.01), 8,5% dla większości pozostałych usług, 5,5% dla produkcji i robót budowlanych, 3% dla handlu i gastronomii. O stawce decyduje klasyfikacja usługi, nie nazwa stanowiska.
Ryczałt można wybrać, jeśli przychód z działalności w poprzednim roku nie przekroczył 2 000 000 euro (art. 6 ust. 4). Oświadczenie składa się do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu pierwszego przychodu w roku albo we wniosku do CEIDG (art. 9 ust. 1). Ryczałtu nie stosują m.in. apteki, kantory i handel częściami do pojazdów (art. 8 ust. 1), a traci go podatnik świadczący usługi dla byłego lub obecnego pracodawcy w zakresie pracy z etatu z bieżącego lub poprzedniego roku (art. 8 ust. 2). Według ustawy uchwalonej przez Sejm 22 października 2026 r. (druk sejmowy nr 3147) limit wejścia od 2027 r. ma spaść do 250 000 euro. Ustawa jeszcze nie obowiązuje: czeka na Senat i podpis prezydenta.
Od przychodu odejmuje się zapłacone składki społeczne, 50% zapłaconej składki zdrowotnej (art. 11 ust. 1a) i kilka ulg, np. IKZE, internetową czy termomodernizacyjną. Przykład: programista z przychodem 15 000 zł miesięcznie, pełnym ZUS (1926,76 zł) i zdrowotną 830,58 zł (przychód roczny od 60 000 zł do 300 000 zł) płaci 12% od 12 657,95 zł, czyli ok. 1519 zł ryczałtu miesięcznie.
Ryczałt opłaca się przy niskich kosztach i stawce niższej niż efektywna stawka na skali lub liniowym. Nie daje kwoty wolnej, wspólnego rozliczenia ani ulgi na dzieci (poza podatkiem z innych źródeł). Rozlicza się go w PIT-28, z ewidencją przychodów zamiast KPiR. Wynik dla swoich liczb policzysz w kalkulatorze ryczałtu i porównasz z innymi formami w kalkulatorze formy opodatkowania.
Źródła
Najczęściej zadawane pytania
- Jaka stawka ryczałtu dla programisty?
- 12% przychodów z usług związanych z oprogramowaniem, m.in. PKWiU 62.01 (art. 12 ust. 1 pkt 2b ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym). O stawce decyduje klasyfikacja konkretnej usługi.
- Czy na ryczałcie odlicza się koszty?
- Nie. Od przychodu odejmuje się tylko składki społeczne, 50% zapłaconej składki zdrowotnej i kilka ulg ustawowych.