Podatek liniowy

Podatek liniowy to 19% od dochodu z pozarolniczej działalności gospodarczej (art. 30c ustawy o PIT), bez względu na jego wysokość. Dochód liczy się tak samo jak na skali: przychody minus koszty, pomniejszone o składki społeczne. Formę wybiera się oświadczeniem do 20. dnia miesiąca po pierwszym przychodzie w roku albo we wniosku do CEIDG (art. 9a ust. 2) i obowiązuje ona także w kolejnych latach, dopóki podatnik jej nie zmieni.

Za stałą stawkę płaci się brakiem preferencji: liniowiec nie ma kwoty wolnej, wspólnego rozliczenia z małżonkiem ani ulgi na dzieci. Składka zdrowotna wynosi 4,9% dochodu, nie mniej niż 432,54 zł miesięcznie, i można ją odliczyć od dochodu do rocznego limitu. Liniowy traci podatnik, który świadczy dla byłego lub obecnego pracodawcy usługi odpowiadające pracy wykonywanej w tym samym roku na etacie (art. 9a ust. 3).

Przykład dla 2026 r.: dochód 200 000 zł rocznie po składkach społecznych. Na liniowym podatek wynosi 38 000 zł, a zdrowotna ok. 9800 zł. Na skali podatek wyniósłby 36 400 zł, a zdrowotna 18 000 zł. Przy niższych dochodach skala wygrywa dzięki kwocie wolnej i stawce 12%: przy 80 000 zł dochodu daje 6000 zł podatku wobec 15 200 zł na liniowym.

Z liniowego można przejść na inną formę od nowego roku, składając oświadczenie w tym samym terminie co przy wyborze, czyli do 20. dnia miesiąca po pierwszym przychodzie w roku. W trakcie roku formy zmienić nie można. Liniowiec, który ma też etat, rozlicza pensję osobno na skali i od podatku z etatu odlicza kwotę zmniejszającą i ulgę na dzieci.

Granica opłacalności zależy od kosztów, ulg rodzinnych i składki zdrowotnej, więc najlepiej porównać obie formy na własnych liczbach w kalkulatorze formy opodatkowania. Zeznanie roczne liniowca to PIT-36L, a dochody powyżej 1 000 000 zł obciąża dodatkowo danina solidarnościowa 4%.