Nakaz zapłaty
Orzeczenie sądu wydawane bez rozprawy, nakazujące zapłatę długu albo wniesienie sprzeciwu lub zarzutów w krótkim terminie.
Nakaz zapłaty sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym, gdy powód dochodzi roszczenia pieniężnego (art. 4801 i 4804 Kodeksu postępowania cywilnego). Nakazuje w nim pozwanemu, aby w określonym terminie zapłacił całą kwotę z kosztami albo wniósł środek zaskarżenia (art. 4802 § 1). Nakaz, od którego nie wniesiono środka zaskarżenia, ma skutki prawomocnego wyroku i po nadaniu klauzuli wykonalności może trafić do komornika.
Są dwa rodzaje. W postępowaniu upominawczym środkiem zaskarżenia jest sprzeciw (art. 505), a termin wynosi dwa tygodnie od doręczenia, gdy doręczenie następuje w kraju (art. 4802 § 2 pkt 1). Wniesienie sprzeciwu powoduje utratę mocy nakazu i sprawa toczy się na zasadach ogólnych. W postępowaniu nakazowym, opartym na dokumentach takich jak weksel, środkiem są zarzuty (art. 493), a termin wynosi miesiąc od doręczenia przy doręczeniu na terytorium UE (art. 4802 § 2 pkt 3). Nakaz z postępowania nakazowego od razu jest tytułem zabezpieczenia (art. 492). Wiele pozwów firm windykacyjnych trafia do elektronicznego postępowania upominawczego (e-sąd).
Przykład: firma windykacyjna pozywa o 7 800 zł z tytułu pożyczki sprzed 5 lat. Sąd wydaje nakaz w postępowaniu upominawczym. W sprzeciwie, złożonym w ciągu dwóch tygodni, pozwany podnosi przedawnienie i zawyżone koszty. Nakaz traci moc, a sąd bada sprawę. Brak reakcji oznacza, że nakaz się uprawomocni, nawet jeśli dług był przedawniony.
W piśmie zawierającym sprzeciw albo zarzuty trzeba wskazać, czy nakaz zaskarża się w całości czy w części, i podać zarzuty, które pod rygorem utraty zgłasza się przed wdaniem się w spór (art. 4803 § 2). Po prawomocnym nakazie dalszym etapem jest egzekucja komornicza.
Termin liczy się od dnia doręczenia, także zastępczego, czyli od dnia, w którym awizowaną przesyłkę uznaje się za doręczoną. Pozwany, który uchybił terminowi bez swojej winy, może w ciągu tygodnia od ustania przyczyny wnieść o jego przywrócenie (art. 168-169 KPC). Przy doręczeniu zastępczym pozwany, który nie mieszkał pod adresem z pozwu, może wykazać to w sądzie i żądać ponownego doręczenia nakazu.
Źródła
Najczęściej zadawane pytania
- Ile dni jest na sprzeciw od nakazu zapłaty?
- Dwa tygodnie od doręczenia nakazu w postępowaniu upominawczym, gdy doręczenie następuje w Polsce (art. 480² § 2 pkt 1 KPC). W postępowaniu nakazowym zarzuty wnosi się w ciągu miesiąca od doręczenia.
- Co się stanie, jeśli nie odpowiem na nakaz zapłaty?
- Nakaz uprawomocni się i będzie miał skutki prawomocnego wyroku (art. 480² § 4 KPC). Po nadaniu klauzuli wykonalności wierzyciel może skierować sprawę do komornika.