Windykacja
Dochodzenie zaległych należności przez wierzyciela lub firmę windykacyjną: polubownie, przed sądem i przez komornika.
Windykacja to działania wierzyciela zmierzające do odzyskania zaległego długu. Etap polubowny obejmuje wezwania do zapłaty, telefony, propozycje rozłożenia na raty i ugody. Etap sądowy zaczyna się od pozwu, zwykle zakończonego nakazem zapłaty, a egzekucyjny prowadzi już komornik. Firma windykacyjna nie ma uprawnień komornika: nie może zająć wynagrodzenia, rachunku ani rzeczy bez tytułu wykonawczego.
Bank albo firma pożyczkowa może windykować dług sam, zlecić to firmie windykacyjnej albo sprzedać wierzytelność, na przykład funduszowi sekurytyzacyjnemu. Od 19 lutego 2025 r. obsługę i nabywanie kredytów reguluje ustawa z 20 grudnia 2024 r. o podmiotach obsługujących kredyty i nabywcach kredytów, a kredytodawca musi przed egzekucją wezwać konsumenta do spłaty z terminem co najmniej 14 dni roboczych i poinformować o możliwości restrukturyzacji (art. 21a ustawy o kredycie konsumenckim, art. 75c Prawa bankowego). Zbycie wierzytelności nie pogarsza położenia dłużnika: nabywca wchodzi w prawa sprzedającego, a dłużnikowi przysługują wobec niego te same zarzuty.
Koszty windykacji są ograniczone. W kredycie konsumenckim suma opłat za zaległość i odsetek za opóźnienie nie może przekroczyć odsetek maksymalnych za opóźnienie od zaległej kwoty (art. 33a UKK). Przykład: zaległość 2 000 zł utrzymująca się 90 dni przy hipotetycznych odsetkach maksymalnych za opóźnienie 19% pozwala naliczyć łącznie najwyżej około 94 zł odsetek i opłat.
Po upływie terminu przedawnienia nie można domagać się zaspokojenia roszczenia przeciwko konsumentowi (art. 117 § 21 KC). Dane o zadłużeniu mogą trafić do biura informacji gospodarczej po spełnieniu warunków z ustawy.
Windykator nie może grozić, podawać się za komornika ani informować osób trzecich o długu, a takie działania mogą stanowić praktykę naruszającą zbiorowe interesy konsumentów, którą zajmuje się Prezes UOKiK. Uznanie długu, na przykład podpisanie ugody ratalnej, przerywa bieg przedawnienia (art. 123 § 1 pkt 2 KC), dlatego przy starych długach przed podpisaniem sprawdza się, czy roszczenie nie jest już przedawnione. Najbezpieczniej prowadzić rozmowy z windykatorem na piśmie lub e-mailem, aby mieć dowód ustaleń i wpłat.
Źródła
Najczęściej zadawane pytania
- Czy windykator może zająć wynagrodzenie?
- Nie. Zajęcie wynagrodzenia, rachunku czy majątku może przeprowadzić tylko komornik na podstawie tytułu wykonawczego, czyli na przykład prawomocnego nakazu zapłaty z klauzulą wykonalności.
- Czy bank może sprzedać mój dług firmie windykacyjnej?
- Tak, wierzytelność można zbyć, a od 19 lutego 2025 r. obsługę i nabywanie kredytów reguluje ustawa o podmiotach obsługujących kredyty i nabywcach kredytów. Nabywca ma te same prawa co bank, a dłużnik zachowuje wobec niego swoje zarzuty.