Podwyżka czynszu najmu

Przy zwykłej umowie najmu właściciel może podnieść czynsz, wypowiadając jego dotychczasową wysokość. Wypowiedzenie składa się na piśmie pod rygorem nieważności, najpóźniej na koniec miesiąca kalendarzowego, z zachowaniem trzymiesięcznego terminu (art. 8a ust. 1-3 ustawy o ochronie praw lokatorów). Strony mogą umówić się na dłuższy termin.

Podwyżek nie wolno wprowadzać częściej niż co 6 miesięcy, licząc od dnia, w którym poprzednia zaczęła obowiązywać (art. 9 ust. 1b). Podwyżka do poziomu średniorocznej inflacji z poprzedniego roku jest uznawana za uzasadnioną (art. 8a ust. 4e). Wyższą właściciel musi na pisemne żądanie najemcy uzasadnić w 14 dni, jeśli roczny czynsz przekracza 3% wartości odtworzeniowej lokalu.

Najemca ma 2 miesiące od wypowiedzenia na odmowę przyjęcia podwyżki, co prowadzi do rozwiązania umowy, albo na zakwestionowanie jej w sądzie (art. 8a ust. 5). Przykład: czynsz 3 000 zł, średnioroczna inflacja z ubiegłego roku 4%. Podwyżka do 3 120 zł mieści się w progu z art. 8a ust. 4e; propozycja 3 400 zł wymaga uzasadnienia na żądanie najemcy.

Przy najmie okazjonalnym i instytucjonalnym art. 8a i 9 nie obowiązują: czynsz zmienia się wyłącznie na warunkach z umowy, np. przez klauzulę waloryzacji o wskaźnik inflacji GUS. Opłat niezależnych od właściciela, jak media, nie wypowiada się, ale właściciel musi przedstawić ich zestawienie z przyczyną wzrostu (art. 9 ust. 2).

Próg inflacyjny na bieżący rok i terminy dla Twojej umowy wylicza kalkulator podwyżki czynszu.

Wartość odtworzeniowa, od której liczy się próg 3%, to iloczyn powierzchni użytkowej lokalu i wskaźnika kosztu odtworzenia 1 m² budynku mieszkalnego (art. 9 ust. 8), ogłaszanego przez wojewodów co pół roku. Przy mieszkaniu 50 m² i hipotetycznym wskaźniku 6 000 zł/m² wartość odtworzeniowa wynosi 300 000 zł, a 3% to 9 000 zł rocznie, czyli 750 zł miesięcznie. Czynsz rynkowy w dużych miastach zwykle przekracza ten poziom, więc przy zwykłym najmie podwyżki powyżej inflacji trzeba umieć uzasadnić kosztami utrzymania lokalu i zwrotem kapitału. Spory o podwyżki rozstrzyga sąd na powództwo najemcy, a ciężar wykazania zasadności podwyżki spoczywa na właścicielu.