Składki ZUS pracownika i pracodawcy
Składki na ubezpieczenia społeczne od wynagrodzenia: pracownik płaci 13,71% brutto (emerytalna, rentowa, chorobowa), pracodawca dodatkowo emerytalną, rentową, wypadkową, Fundusz Pracy i FGŚP.
Od każdej pensji naliczane są składki na ubezpieczenia społeczne, podzielone między pracownika i pracodawcę (art. 16 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Pracownik finansuje 13,71% brutto: emerytalną 9,76%, rentową 1,5% i chorobową 2,45%. Pracodawca płaci ponad brutto emerytalną 9,76%, rentową 6,5%, wypadkową (stawka zależna od branży i liczby ubezpieczonych, często 1,67%), Fundusz Pracy 2,45% i FGŚP 0,1%.
Przykład dla 8000 zł brutto w 2026 r.: pracownikowi potrąca się 1096,80 zł składek społecznych, a pracodawca dokłada 1638,40 zł. Całkowity koszt etatu wynosi 9638,40 zł. Do tego dochodzi składka zdrowotna 9%, płacona wyłącznie przez pracownika, i zaliczka PIT. Razem tworzą klin podatkowy.
Składki emerytalna i rentowa mają roczny limit: po przekroczeniu podstawy równej trzydziestokrotności prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia, czyli 282 600 zł w 2026 r., przestaje się je naliczać do końca roku (art. 19 ust. 1). Pensja netto osób zarabiających więcej rośnie wtedy w ostatnich miesiącach roku. Składki chorobowej, wypadkowej i zdrowotnej limit nie dotyczy.
Składki pracownika zmniejszają podstawę opodatkowania: od brutto odejmuje się je przed obliczeniem zaliczki PIT, a składki pracodawcy nie są przychodem pracownika. Emerytalna trafia na konto i subkonto w ZUS, a rentowa i chorobowa finansują świadczenia na wypadek niezdolności do pracy i choroby. Przy umowie zlecenia część składek jest dobrowolna, a przy umowie o dzieło z obcą firmą nie ma ich wcale. Każdy ubezpieczony sprawdzi odprowadzone składki na swoim profilu w eZUS, co pozwala wychwycić pracodawcę, który ich nie opłaca.
Pracodawca rozlicza składki co miesiąc w deklaracji ZUS DRA i raportach imiennych. Większość firm płaci je do 15. dnia następnego miesiąca, a osoby opłacające składki wyłącznie za siebie do 20. dnia (art. 47 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).
Fundusz Pracy pracodawca płaci tylko za osoby, których podstawa składek w przeliczeniu na miesiąc wynosi co najmniej płacę minimalną (4806 zł w 2026 r.). Pełny podział kosztu pokazuje kalkulator kosztu pracodawcy.
Źródła
Najczęściej zadawane pytania
- Ile składek ZUS płaci pracownik?
- 13,71% wynagrodzenia brutto: emerytalna 9,76%, rentowa 1,5% i chorobowa 2,45%. Osobno płaci składkę zdrowotną 9%.
- Co to jest limit 30-krotności?
- Roczny limit podstawy składek emerytalnej i rentowej: 282 600 zł w 2026 r. Po jego przekroczeniu te dwie składki nie są pobierane do końca roku.