Subkonto w ZUS

Subkonto to wydzielona część konta ubezpieczonego w ZUS (art. 40a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Ewidencjonuje się na nim część składki emerytalnej oraz środki przekazane z OFE w ramach suwaka bezpieczeństwa, gdy ubezpieczonemu zostaje 10 lat do wieku emerytalnego. Subkonto istnieje od 2011 r., a po reformie OFE z 2014 r. stało się głównym miejscem zapisu tej części składki.

Na subkonto trafia 7,3% podstawy wymiaru składki, jeśli ubezpieczony nie przekazuje składek do OFE, albo 4,38%, jeśli wybrał OFE (art. 22 ust. 3). Przykład na hipotetycznych liczbach: przy wynagrodzeniu 10 000 zł brutto i braku OFE na subkonto zapisuje się miesięcznie 730 zł, czyli 8760 zł rocznie, a na konto podstawowe 1222 zł miesięcznie.

Różnica między subkontem a kontem podstawowym dotyczy waloryzacji. Subkonto waloryzuje się co roku od 1 czerwca wskaźnikiem równym średniorocznej dynamice produktu krajowego brutto w cenach bieżących za ostatnie 5 lat (art. 40c ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Konto podstawowe waloryzuje się wskaźnikiem opartym na inflacji i realnym wzroście przypisu składek (waloryzacja składek). Stan subkonta nie może spaść w wyniku waloryzacji.

Środki z subkonta wchodzą do podstawy obliczenia emerytury razem z kontem i kapitałem początkowym (art. 25 ust. 1 ustawy o FUS). Inaczej niż w przypadku konta podstawowego, środki z subkonta mogą zostać wypłacone po śmierci ubezpieczonego wskazanej przez niego osobie albo spadkobiercom, a ustawa o PIT reguluje opodatkowanie takich wypłat (art. 30a ust. 1 pkt 6 lit. b).

Wysokość waloryzacji subkonta i konta różni się z roku na rok. W latach wysokiej inflacji wskaźnik dla konta, oparty na cenach i przypisie składek, bywa wyższy niż wskaźnik dla subkonta, który opiera się na średniej dynamice PKB z pięciu lat i reaguje wolniej. W latach spowolnienia może być odwrotnie. Oba wskaźniki ogłasza się w komunikatach w Monitorze Polskim, a stan po waloryzacji widać na koncie w PUE ZUS.

Stan subkonta widać w Platformie Usług Elektronicznych ZUS. Wpływ wyboru między OFE a ZUS opisuje hasło OFE, a prognozę emerytury liczy kalkulator emerytury ZUS.