Suma ubezpieczenia
Górna granica odpowiedzialności ubezpieczyciela przy ubezpieczeniu mienia lub osób.
Suma ubezpieczenia to kwota, do której ubezpieczyciel odpowiada za szkodę w ubezpieczonym mieniu lub za zdarzenie w ubezpieczeniu osobowym. Odszkodowanie nie może być wyższe od sumy ubezpieczenia (art. 824 § 1 Kodeksu cywilnego) ani od poniesionej szkody (art. 824¹ § 1). W ubezpieczeniach odpowiedzialności cywilnej jej odpowiednikiem jest suma gwarancyjna.
W razie wypłaty suma ubezpieczenia zmniejsza się o wypłaconą kwotę, chyba że umowa stanowi inaczej (art. 824 § 2). Po dużej szkodzie warto ją uzupełnić, żeby kolejne zdarzenie w okresie polisy nie zostało niedoubezpieczone.
Zbyt niska suma to niedoubezpieczenie. Wiele OWU stosuje wtedy zasadę proporcji: odszkodowanie maleje w takim stosunku, w jakim suma ubezpieczenia ma się do rzeczywistej wartości mienia. Przykład: mieszkanie warte do odtworzenia 400 000 zł ubezpieczone na 200 000 zł, szkoda 40 000 zł. Przy zasadzie proporcji wypłata to 20 000 zł. Polisy na pierwsze ryzyko nie stosują proporcji i płacą do sumy.
Nadubezpieczenie nie daje wyższej wypłaty, bo odszkodowanie nie przekroczy szkody, a podnosi składkę. Przy ubezpieczeniu mieszkania pod kredyt bank wymaga sumy co najmniej równej kwocie kredytu lub wartości z wyceny, a w AC sumą jest zwykle wartość rynkowa auta z dnia zawarcia umowy, która spada z jego wiekiem.
Mienie można ubezpieczyć w wartości rzeczywistej, czyli z uwzględnieniem zużycia, albo w wartości odtworzeniowej, czyli kosztu odbudowy lub zakupu nowej rzeczy tego samego rodzaju. Przy mieszkaniu wartość odtworzeniowa murów to koszt odbudowy, a nie cena rynkowa, która obejmuje też grunt i lokalizację. Dlatego suma ubezpieczenia mieszkania za 600 000 zł w dużym mieście może być niższa od jego ceny. Ruchomości, jak sprzęt elektroniczny, ubezpiecza się często osobną sumą z limitem na pojedynczy przedmiot. Przy zakupie polisy pod kredyt hipoteczny bank wymaga cesji praw z polisy na swoją rzecz, a przy szkodzie całkowitej odszkodowanie trafia najpierw na spłatę kredytu.
Raz w roku, przy odnowieniu polisy, warto porównać sumę z aktualnymi kosztami remontu i wartością wyposażenia.
Źródła
Najczęściej zadawane pytania
- Co to jest niedoubezpieczenie?
- Sytuacja, gdy suma ubezpieczenia jest niższa od wartości mienia. Przy zasadzie proporcji z OWU odszkodowanie maleje proporcjonalnie, np. o połowę przy sumie równej połowie wartości.
- Czy suma ubezpieczenia zmniejsza się po wypłacie odszkodowania?
- Tak, o wypłaconą kwotę, chyba że umowa stanowi inaczej (art. 824 § 2 Kodeksu cywilnego).