Upadłość konsumencka
Postępowanie sądowe dla niewypłacalnej osoby prywatnej, które kończy się planem spłaty i umorzeniem pozostałych długów.
Upadłość konsumencka to upadłość osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, uregulowana w art. 4911-49121 Prawa upadłościowego. Wniosek może złożyć osoba niewypłacalna, czyli taka, która utraciła zdolność do wykonywania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się ją, gdy opóźnienie w spłacie przekracza 3 miesiące (art. 11 ust. 1a). Opłata od wniosku wynosi 30 zł.
Po ogłoszeniu upadłości majątek dłużnika przejmuje syndyk, który go sprzedaje i dzieli pieniądze między wierzycieli, a egzekucje komornicze zostają zawieszone. Wierzyciele zgłaszają wierzytelności w ciągu 30 dni od obwieszczenia w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Następnie sąd ustala plan spłaty, zwykle na najwyżej 36 miesięcy, a gdy dłużnik doprowadził do niewypłacalności umyślnie albo przez rażące niedbalstwo, na 36-84 miesięcy (art. 49115). Po wykonaniu planu pozostałe długi zostają umorzone. Gdy dłużnik trwale nie jest w stanie nic spłacać, sąd może umorzyć długi bez planu, warunkowo na 5 lat (art. 49116).
Przykład: długi 180 000 zł z kilku kredytów gotówkowych i kart, dochód pozwalający przeznaczyć 600 zł miesięcznie na spłatę. Przy planie na 36 miesięcy dłużnik spłaci 21 600 zł, a reszta, około 158 400 zł, zostanie umorzona. Jeśli dłużnik spłaci co najmniej 70% zobowiązań, plan może trwać najwyżej 12 miesięcy.
Umorzenie nie obejmuje między innymi alimentów i grzywien (art. 49121 ust. 2). Po upadłości dane o zwłoce ponad 60 dni mogą pozostać w BIK do 5 lat od wygaśnięcia zobowiązania, a ponowne umorzenie jest zablokowane na 10 lat. Przebieg postępowania i koszty opisuje strona upadłość konsumencka.
Wniosek składa się do sądu upadłościowego właściwego dla miejsca zamieszkania dłużnika, a postępowanie prowadzi się w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. We wniosku podaje się majątek, listę wierzycieli i przyczyny niewypłacalności. Umyślne lub rażąco niedbałe doprowadzenie do niewypłacalności nie blokuje ogłoszenia upadłości, tylko wydłuża plan spłaty. Ogłoszenie upadłości jest widoczne w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, a kredytodawcy biorą je pod uwagę przy ocenie wniosków przez kolejne lata.
Źródła
Najczęściej zadawane pytania
- Ile kosztuje wniosek o upadłość konsumencką?
- 30 zł opłaty sądowej (art. 76a pkt 1 i art. 14 ust. 3 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych). Koszty postępowania, w tym wynagrodzenie syndyka, pokrywa się z majątku dłużnika, a przy jego braku tymczasowo Skarb Państwa.
- Na ile lat ustala się plan spłaty w upadłości konsumenckiej?
- Zwykle na najwyżej 36 miesięcy, a przy umyślnym lub rażąco niedbałym doprowadzeniu do niewypłacalności na 36-84 miesięcy (art. 491¹⁵ Prawa upadłościowego).