Upadłość konsumencka 2026: koszt, plan spłaty, skutki
30 zł wynosi opłata od wniosku o upadłość konsumencką (art. 76a ustawy o kosztach sądowych), a wynagrodzenie syndyka sąd ustala w 2026 r. od 2307 zł do 18 457 zł (art. 491^9 Prawa upadłościowego). Plan spłaty wierzycieli trwa najwyżej 36 miesięcy, a przy długach powstałych umyślnie albo z rażącego niedbalstwa do 84 miesiące. Po jego wykonaniu sąd umarza pozostałe długi.
- 30 zł opłata od wniosku
- 36 mies. najdłuższy zwykły plan
- 1515 zł dochód poza masą upadłości
- 12 miesięcySpłata co najmniej 70% długów10%12 000 zł wpłatpróg 70% niespełniony · art. 491^15 ust. 1b
- 24 miesiąceSpłata co najmniej 50% długów20%24 000 zł wpłatpróg 50% niespełniony · art. 491^15 ust. 1c
- 36 miesięcyNajdłuższy zwykły plan30%36 000 zł wpłatbez progu · art. 491^15 ust. 1 pkt 4
- 84 miesiąceNajdłuższy plan przy winie dłużnika70%84 000 zł wpłatniedostępny w tym scenariuszu · art. 491^15 ust. 1a
Ustawa nie podaje wzoru raty planu: sąd bierze pod uwagę zarobki, koszty utrzymania i potrzeby mieszkaniowe (art. 491^15 ust. 4), a do planu wlicza też koszty postępowania pokryte tymczasowo przez Skarb Państwa (ust. 2). Rachunek przyjmuje całą nadwyżkę jako ratę, bez kosztów postępowania.
Ile kosztuje upadłość konsumencka?
30 zł to opłata od wniosku osoby, która nie prowadzi działalności gospodarczej (opłata podstawowa, art. 14 ust. 3 i art. 76a pkt 1 ustawy o kosztach sądowych). Wynagrodzenie syndyka to od jednej czwartej do dwukrotności przeciętnej płacy w sektorze przedsiębiorstw za IV kwartał 2025, czyli od 2307 zł do 18 457 zł, a w szczególnie uzasadnionych przypadkach do 36 913 zł.
| Pozycja | Kwota | Podstawa |
|---|---|---|
| Opłata od wniosku | 30 zł | art. 76a pkt 1, art. 14 ust. 3 u.k.s.c. |
| Wynagrodzenie syndyka, minimum | 2307,08 zł | art. 491^9 ust. 2 (1/4 kwoty bazowej) |
| Wynagrodzenie syndyka, maksimum | 18 456,60 zł | art. 491^9 ust. 2 (2-krotność) |
| Syndyk w szczególnie uzasadnionych przypadkach | 36 913,20 zł | art. 491^9 ust. 3 (4-krotność) |
| Kwota bazowa: płaca w sektorze przedsiębiorstw bez nagród z zysku, IV kwartał 2025 | 9228,30 zł | obwieszczenie Prezesa GUS |
Syndyk nie pobiera wynagrodzenia od dłużnika z góry. Gdy majątek nie wystarcza na koszty postępowania albo brakuje gotówki, koszty pokrywa tymczasowo Skarb Państwa, a sąd przy ogłoszeniu upadłości przyznaje syndykowi zaliczkę z tych środków (art. 491^7 ust. 1 i 3). Te kwoty wracają w planie spłaty w pełnej wysokości, chyba że zarobki i koszty utrzymania rodziny na to nie pozwalają (art. 491^15 ust. 2). Koszty, których plan nie pokryje, ponosi ostatecznie Skarb Państwa (ust. 3). Kwotę wynagrodzenia sąd ustala, biorąc pod uwagę fundusze masy, stopień zaspokojenia wierzycieli, nakład pracy i czas trwania sprawy (art. 491^9 ust. 1).
Postępowanie prowadzi się w systemie teleinformatycznym Krajowego Rejestru Zadłużonych, ale dłużnik może złożyć wniosek i pisma także poza nim, wtedy wniosek składa na urzędowym formularzu (art. 491^2 ust. 3 i art. 216aa). Honorarium pełnomocnika, jeśli dłużnik go wybierze, wynika z umowy i nie jest częścią kosztów postępowania opisanych wyżej.
Kto może ogłosić upadłość konsumencką?
3 miesiące opóźnienia w płaceniu długów to próg, od którego ustawa domniemywa niewypłacalność (art. 11 ust. 1a Prawa upadłościowego). Wniosek o upadłość konsumencką składa osoba fizyczna, która nie prowadzi działalności gospodarczej i utraciła zdolność spłaty wymagalnych zobowiązań; wystarczy jeden wierzyciel (art. 491^1 i 491^2 ust. 2).
Wniosek musi zawierać pełny wykaz majątku z szacunkową wyceną, spis wierzycieli z kwotami i terminami zapłaty, listę zabezpieczeń, informację o dochodach i kosztach utrzymania z ostatnich 6 miesięcy oraz o sprzedaży nieruchomości, udziałów i rzeczy wartych ponad 10 000 zł w ostatnich 12 miesiącach (art. 491^2 ust. 4). Dłużnik podpisuje oświadczenie o prawdziwości danych, a nieprawdziwe albo niepełne dane są podstawą do umorzenia postępowania (art. 491^10 ust. 2a).
Sąd odmówi ustalenia planu i umorzenia długów, jeśli dłużnik celowo doprowadził do niewypłacalności, np. trwonił majątek albo celowo nie płacił wymagalnych rachunków, albo jeśli w ciągu 10 lat przed wnioskiem miał już umorzone długi w innej upadłości (art. 491^14a ust. 1). Nawet wtedy sąd może umorzyć długi ze względów słuszności albo humanitarnych. Rażące niedbalstwo nie jest podstawą odmowy z art. 491^14a, ale gdy sąd je stwierdzi, plan spłaty trwa od 36 do 84 miesięcy (art. 491^15 ust. 1a).
To w oczywisty sposób obciąża sądy i wydłuża czas rozpoznawania spraw znacznie powyżej ustawowego terminu sześciu miesięcy. System wymaga więc zmian, które usprawnią postępowania upadłościowe.
Ile trwa upadłość konsumencka?
30 dni od obwieszczenia w Krajowym Rejestrze Zadłużonych mają wierzyciele na zgłoszenie wierzytelności (art. 491^5 ust. 1 pkt 3). Potem syndyk sprzedaje majątek i składa projekt planu spłaty, który trwa do 36 miesięcy. Okres od 6 miesięcy po ogłoszeniu upadłości do ustalenia planu zalicza się do planu (art. 491^15 ust. 1d).
Postępowanie ma trzy etapy: ogłoszenie upadłości przez sąd, sprzedaż majątku przez syndyka i plan spłaty wierzycieli. Ustawa nie podaje łącznego czasu, bo zależy on od tego, czy jest majątek do sprzedaży, ilu jest wierzycieli i jak szybko pracuje sąd. Gdy nikt nie zgłosi wierzytelności, sąd umarza długi bez planu spłaty zaraz po upływie terminu na zgłoszenia, o ile koszty postępowania zostały pokryte (art. 491^14 ust. 5).
Plan spłaty można przedłużyć najwyżej o 18 miesięcy, jeśli upadły nie daje rady płacić rat, a przy trwałej utracie możliwości spłaty z przyczyn od niego niezależnych sąd może uchylić plan i umorzyć resztę długów (art. 491^19 ust. 1 i 2). Co roku do końca kwietnia upadły składa sądowi sprawozdanie z wykonania planu z kopią zeznania podatkowego (art. 491^18 ust. 3).
Jak wygląda plan spłaty wierzycieli?
36 miesięcy to najdłuższy zwykły plan spłaty wierzycieli (art. 491^15 ust. 1 pkt 4). Plan trwa najwyżej rok, gdy spłacisz co najmniej 70% długów, i najwyżej 2 lata przy co najmniej 50% (ust. 1b i 1c). Ustawa nie podaje wzoru raty: sąd bierze pod uwagę zarobki, koszty utrzymania rodziny i potrzeby mieszkaniowe (ust. 4).
| Sytuacja | Okres planu | Podstawa |
|---|---|---|
| Spłata co najmniej 70% długów | do 12 miesięcy | ust. 1b |
| Spłata co najmniej 50% długów | do 24 miesiące | ust. 1c |
| Zwykły plan | do 36 miesięcy | ust. 1 pkt 4 |
| Długi powstałe umyślnie albo z rażącego niedbalstwa | 36-84 mies. | ust. 1a |
| Trwała niezdolność do spłat | bez planu | art. 491^16 ust. 1 |
| Przejściowa niezdolność do spłat | warunkowo 5 lat | art. 491^16 ust. 2a |
Plan określa, jaką część długów i przez ile miesięcy upadły spłaca oraz ile zostanie umorzone po jego wykonaniu. Sąd nie jest związany propozycjami upadłego ani wierzycieli (art. 491^15 ust. 4). W czasie planu wierzyciele nie mogą wszcząć egzekucji długów sprzed planu (ust. 6), a upadły nie może bez zgody sądu dokonywać czynności dotyczących majątku, które mogłyby pogorszyć jego zdolność do wykonania planu (art. 491^18 ust. 1-2).
Po wykonaniu planu sąd umarza długi sprzed ogłoszenia upadłości (art. 491^21 ust. 1). Umorzenie nie obejmuje alimentów, rent odszkodowawczych, grzywien, nawiązek, obowiązku naprawienia szkody z przestępstwa ani długów, które upadły umyślnie zataił, jeśli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu (ust. 2). Przy warunkowym umorzeniu bez planu przez 5 lat upadły co roku raportuje sądowi dochody i majątek, a po tym czasie długi wygasają same, jeśli nikt nie złoży wniosku o plan spłaty (art. 491^16 ust. 2e i 2i).
Co upadłość konsumencka oznacza dla mieszkania, majątku i BIK?
1515 zł miesięcznie dochodu osoby samotnej nie wchodzi do masy upadłości, czyli 150% kryterium pomocy społecznej (art. 63 ust. 1a Prawa upadłościowego). Resztę majątku syndyk sprzedaje; po sprzedaży mieszkania, w którym mieszkasz, sąd wydziela kwotę na najem na 12-24 miesięcy (art. 342a).
Majątek
Z dniem ogłoszenia upadłości cały majątek staje się masą upadłości i służy spłacie wierzycieli; wchodzi do niej też to, co upadły nabędzie w trakcie (art. 61-62). Poza masą zostają rzeczy wyłączone spod egzekucji i część pensji wolna od zajęcia (art. 63 ust. 1). Ile komornik może zająć z wynagrodzenia, policzysz w kalkulatorze kwoty wolnej od zajęcia.
Dochód w czasie postępowania
Do masy nie wchodzi co najmniej 1515 zł miesięcznie u osoby samotnej, czyli 150% kryterium 1010 zł, a w rodzinie 150% kryterium 823 zł na każdą osobę, np. 3704 zł przy dwóch osobach na utrzymaniu (art. 63 ust. 1a-1b). Sędzia-komisarz może ustalić tę kwotę inaczej, np. przy chorobie (ust. 1c).
Mieszkanie
Mieszkanie albo dom, w którym mieszka upadły, syndyk sprzedaje. Z ceny sędzia-komisarz wydziela kwotę na najem lokalu w tej samej lub sąsiedniej miejscowości na 12-24 miesięcy, biorąc pod uwagę liczbę domowników i zarobki (art. 342a ust. 1-2). Kwotę określa na wniosek upadłego, a jeśli pozwalają na to fundusze masy, może przyznać zaliczkę przed sprzedażą (ust. 3).
BIK i rejestr
Postanowienia sądu są jawne w Krajowym Rejestrze Zadłużonych (art. 491^14 ust. 7). Kredyty spłacane z opóźnieniem ponad 60 dni bank może przetwarzać bez zgody klienta do 5 lat od wygaśnięcia zobowiązania (art. 105a ust. 3 i 5 Prawa bankowego). Ocena przyszłego kredytu należy do banku.
Upadłość konsumencka czy konsolidacja kredytów?
10 lat musi minąć od poprzedniego umorzenia długów w upadłości, zanim sąd umorzy je ponownie (art. 491^14a ust. 1 pkt 2). Konsolidacja nie blokuje przyszłych decyzji, ale wymaga zdolności kredytowej i rat, które zmieszczą się w budżecie; upadłość jest dla tych, którzy tej zdolności już nie mają.
Kalkulator powyżej pokazuje, ile długów spłaciłaby Twoja nadwyżka w okresach z ustawy. Jeśli nadwyżka spłaca całość w 36 miesięcy albo szybciej, sąd może uznać, że zdolność do spłaty istnieje, a konsolidacja, ugoda z wierzycielami albo rozłożenie zaległości na raty będą tańsze i nie dadzą wpisu w rejestrze. Jeśli nie spłaca nawet połowy długów, a kolejne pożyczki idą na raty poprzednich, ogłoszenie upadłości zawiesza z mocy prawa egzekucje komornicze z majątku, a po uprawomocnieniu je umarza (art. 146 ust. 1). Zanim weźmiesz kolejną pożyczkę, sprawdź pożyczkodawcę w rejestrze KNF.
Rząd przyjął 2 września 2026 r. projekt zmian Prawa upadłościowego; do jego uchwalenia obowiązują przepisy opisane na tej stronie.
(...) Największymi beneficjentami tych zmian będą jednak sami obywatele - osoby, które znalazły się w trudnej sytuacji życiowej i przechodzą proces upadłości konsumenckiej. Dzięki nowym przepisom cała procedura stanie się bardziej przejrzysta, odzyskiwanie płynności finansowej - szybsze, a powrót do pełnej aktywności społecznej i gospodarczej zdecydowanie łatwiejszy.
Czy konsolidacja zmieści raty w budżecie?
Decyzjomat porówna obecne raty z jedną ratą po konsolidacji i powie, czy to się opłaca. Ranking pokaże oferty z kosztem i RRSO.
Najczęstsze pytania
- Ile kosztuje upadłość konsumencka?
- 30 zł kosztuje wniosek (art. 76a ustawy o kosztach sądowych). Wynagrodzenie syndyka sąd ustala od 2307 zł do 18 457 zł, wyjątkowo do 36 913 zł (art. 491^9 Prawa upadłościowego). Gdy majątku brakuje, koszty tymczasowo pokrywa Skarb Państwa (art. 491^7), a potem wchodzą one do planu spłaty.
- Co to jest upadłość konsumencka?
- 36 miesięcy trwa najdłuższy zwykły plan spłaty w upadłości konsumenckiej, czyli sądowym oddłużeniu osoby nieprowadzącej działalności. Syndyk sprzedaje majątek, sąd ustala plan spłaty wierzycieli, a po jego wykonaniu umarza resztę długów (art. 491^1 i 491^21 Prawa upadłościowego).
- Ile trwa upadłość konsumencka?
- 30 dni na zgłoszenia wierzycieli, potem sprzedaż majątku i plan spłaty do 36 miesięcy, przy winie dłużnika do 84 miesiące. Ustawa nie określa łącznego czasu postępowania; zależy od majątku, liczby wierzycieli i obciążenia sądu.
- Kto może ogłosić upadłość konsumencką?
- 3 miesiące opóźnienia w spłacie długów pozwalają domniemywać niewypłacalność (art. 11 ust. 1a). Wniosek składa osoba fizyczna nieprowadząca działalności; sąd odmówi umorzenia, gdy dłużnik celowo doprowadził do niewypłacalności albo w ciągu 10 lat miał już umorzone długi (art. 491^14a), chyba że przemawiają za tym względy słuszności lub humanitarne.
- Czy po upadłości konsumenckiej stracę mieszkanie?
- 12-24 miesięcy czynszu najmu w tej samej lub sąsiedniej miejscowości sąd wydziela z ceny sprzedanego mieszkania, w którym mieszka upadły (art. 342a Prawa upadłościowego). Mieszkanie wchodzi do masy upadłości i syndyk je sprzedaje; kwotę na najem określa sędzia-komisarz na wniosek upadłego.
- Jak długo upadłość konsumencka jest widoczna w BIK?
- 5 lat od wygaśnięcia zobowiązania bank może przetwarzać bez Twojej zgody dane o kredycie spłacanym z opóźnieniem ponad 60 dni (art. 105a ust. 3 i 5 Prawa bankowego). Umorzenie długu w upadłości wygasza zobowiązanie, a postanowienia sądu są jawne w Krajowym Rejestrze Zadłużonych.
- Jakich długów nie umorzy upadłość konsumencka?
- 0 zł umorzenia dla alimentów, rent odszkodowawczych, grzywien, nawiązek, obowiązku naprawienia szkody z przestępstwa i długów, które dłużnik umyślnie zataił, gdy wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu (art. 491^21 ust. 2 Prawa upadłościowego).
- Ile pieniędzy zostaje mi w czasie upadłości?
- 1515 zł miesięcznie dla osoby samotnej i 2469 zł dla dwóch osób (upadły i jedna osoba na utrzymaniu) nie wchodzi do masy upadłości, licząc razem z częścią pensji wolną od zajęcia (art. 63 ust. 1a-1b). Sędzia-komisarz może ustalić tę kwotę inaczej, np. ze względu na stan zdrowia (ust. 1c).
- Upadłość konsumencka czy konsolidacja?
- 36 miesięcy planu spłaty to górna granica, której konsolidacja nie ma, ale konsolidacja wymaga zdolności kredytowej. Gdy nadwyżka po kosztach utrzymania spłaca długi w kilka lat, konsolidacja albo ugoda zwykle wystarczą; gdy nie spłaca ich nawet w 3 lata, sąd może oddłużyć w upadłości.
Źródła: Prawo upadłościowe, Dz.U. 2026 poz. 913 (art. 11, 61-63, 342a, 491^1-491^21); Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, Dz.U. 2025 poz. 1228 (art. 14, 76a); Prawo bankowe, Dz.U. 2026 poz. 38 (art. 105a); GUS, wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez nagród z zysku za IV kwartał 2025; Kryteria dochodowe pomocy społecznej, Dz.U. 2024 poz. 1044. Strona ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną. O ogłoszeniu upadłości, planie spłaty i umorzeniu długów decyduje sąd.
Wyniki kalkulatora mają charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowią porady finansowej ani kredytowej w rozumieniu ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o doradztwie kredytowym. Ostateczne warunki kredytu, zdolność kredytową i ofertę ustala bank indywidualnie na podstawie złożonego wniosku.
