Wskaźnik C/Z (cena do zysku)
Stosunek ceny akcji do zysku netto przypadającego na jedną akcję; mówi, ile lat zysków płaci się za spółkę.
Wskaźnik C/Z (cena do zysku, ang. P/E) to jedna z najczęściej używanych miar wyceny spółki giełdowej. Liczy się go, dzieląc cenę jednej akcji przez zysk netto na akcję z ostatnich czterech kwartałów, albo równoważnie kapitalizację rynkową przez roczny zysk netto spółki. Wynik mówi, ile złotych inwestorzy płacą za każdą złotówkę rocznego zysku.
Przykład na hipotetycznych liczbach: spółka ma 50 mln akcji, a jej zysk netto za ostatnie 12 miesięcy wyniósł 200 mln zł, czyli 4 zł na akcję. Przy kursie 48 zł C/Z wynosi 12. Odwrotność wskaźnika, 1/12, czyli około 8,3%, to stopa zysku: gdyby zyski się nie zmieniały i w całości trafiały do akcjonariuszy, tyle wynosiłby roczny zwrot z inwestycji.
Niskie C/Z bywa interpretowane jako tania wycena, a wysokie jako oczekiwanie szybkiego wzrostu zysków albo przewartościowanie. Wskaźnik trzeba jednak porównywać w ramach tej samej branży i z historią spółki. Banki, spółki energetyczne i technologiczne mają typowo różne poziomy C/Z. Jednorazowe zdarzenia, na przykład sprzedaż majątku czy odpis, mogą zniekształcić zysk i wskaźnik. Przy stracie netto C/Z jest ujemne i traci sens.
Pokrewne wskaźniki to C/WK (cena do wartości księgowej), stosowany zwłaszcza przy bankach, oraz EV/EBITDA, uwzględniający zadłużenie. C/Z można liczyć też dla całego indeksu, na przykład WIG20, żeby porównać wycenę rynku z historią lub z innymi giełdami. Wskaźnik opisuje przeszłość, a cena akcji odzwierciedla oczekiwania co do przyszłości.
Wyróżnia się C/Z historyczne, liczone od zysków z ostatnich czterech kwartałów, i prognozowane, liczone od oczekiwanych zysków na kolejny rok. Wersja prognozowana zależy od założeń analityków, więc może się szybko zmieniać. Popularną odmianą jest też wskaźnik CAPE, czyli cena do średnich zysków skorygowanych o inflację z dziesięciu lat, który wygładza wpływ cyklu koniunktury na zyski. Dla banków i ubezpieczycieli analitycy częściej stosują C/WK.
Kursy spółek z GPW, z których liczy się wskaźnik, pokazuje strona spółki giełdowe. Opis ma charakter informacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
Źródła
Najczęściej zadawane pytania
- Jak obliczyć wskaźnik C/Z?
- Cenę akcji dzieli się przez zysk netto na akcję z ostatnich 12 miesięcy. Przykład: kurs 48 zł i zysk 4 zł na akcję dają C/Z równe 12.
- Co oznacza niskie C/Z?
- Że rynek płaci niewiele za każdą złotówkę zysku. Może to oznaczać niską wycenę, ale też oczekiwany spadek zysków albo ryzyko. Wskaźnik porównuje się w obrębie branży.