Akcja
Papier wartościowy oznaczający udział w kapitale spółki akcyjnej i prawa akcjonariusza, m.in. do dywidendy i głosu.
Akcja to papier wartościowy reprezentujący część kapitału zakładowego spółki akcyjnej, który dzieli się na akcje o równej wartości nominalnej (art. 302 Kodeksu spółek handlowych). Akcjonariusz staje się współwłaścicielem spółki w proporcji do liczby posiadanych akcji. Ma prawo do udziału w zysku przeznaczonym przez walne zgromadzenie do wypłaty (dywidendy, art. 347 § 1) i co do zasady jeden głos na walnym zgromadzeniu na każdą akcję (art. 411 § 1).
Akcjonariusz zarabia na dwa sposoby: na wzroście ceny akcji i na dywidendach. Przykład na hipotetycznych liczbach: inwestor kupuje 100 akcji po 40 zł (4 000 zł). Po roku spółka wypłaca 2 zł dywidendy na akcję (200 zł brutto, 162 zł po podatku 19%), a kurs rośnie do 44 zł. Sprzedaż daje 400 zł zysku kapitałowego, od którego należy się 19% podatku w PIT-38. Łączna stopa zwrotu przed podatkiem wynosi 15%.
Ryzyko jest proporcjonalne do potencjalnego zysku. Cena akcji może spaść o kilkadziesiąt procent, a przy upadłości spółki akcjonariusze są zaspokajani na samym końcu, po wierzycielach. Spółka nie ma obowiązku wypłacania dywidendy. Dlatego akcje traktuje się jako inwestycję długoterminową, a ryzyko pojedynczej spółki ogranicza dywersyfikacja, na przykład przez fundusz indeksowy.
Akcje spółek publicznych są notowane na giełdzie, w Polsce na GPW, i kupuje się je przez rachunek maklerski. Wartość wszystkich akcji spółki według kursu to kapitalizacja rynkowa, a relację ceny do zysku pokazuje wskaźnik C/Z.
Akcje mogą być imienne albo na okaziciela, zwykłe albo uprzywilejowane, na przykład co do głosu lub dywidendy. Akcje spółek notowanych na giełdzie są zdematerializowane: nie istnieją w formie papierowej, tylko jako zapisy na rachunkach papierów wartościowych prowadzonych przez domy maklerskie i rejestrowanych w Krajowym Depozycie Papierów Wartościowych. Spółka może emitować nowe akcje, co bez udziału w emisji zmniejsza procentowy udział dotychczasowych akcjonariuszy.
Notowania spółek z GPW i ich podstawowe wskaźniki zbiera strona spółki giełdowe. Opis ma charakter informacyjny i nie stanowi rekomendacji inwestycyjnej.
Źródła
Najczęściej zadawane pytania
- Jakie prawa daje akcja?
- Prawo do udziału w zysku przeznaczonym do wypłaty akcjonariuszom (art. 347 KSH), prawo głosu na walnym zgromadzeniu (co do zasady jeden głos na akcję, art. 411 KSH) i prawo do części majątku przy likwidacji spółki.
- Jak zarabia się na akcjach?
- Na wzroście kursu (zysk przy sprzedaży, podatek Belki w PIT-38) i na dywidendach (podatek pobierany przy wypłacie). Spółka nie musi wypłacać dywidendy, a kurs może spaść.