Podatek od spadków i darowizn

Podatek od spadków i darowizn płaci nabywca majątku. Jego wysokość zależy od grupy podatkowej, czyli osobistego stosunku do zmarłego lub darczyńcy (art. 14 ustawy). Grupa I to małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, zięć, synowa, rodzeństwo, ojczym, macocha i teściowie. Grupa II to m.in. zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców i małżonkowie rodzeństwa. Grupa III to pozostali, w tym osoby obce.

Podatek płaci się od nadwyżki ponad kwotę wolną, liczoną łącznie od nabyć od tej samej osoby w danym roku i pięciu poprzednich latach (art. 9). Kwoty wolne wynoszą: 36 120 zł w grupie I, 27 090 zł w grupie II i 5733 zł w grupie III. Skala jest progresywna z progami 11 833 zł i 23 665 zł: stawki 3%, 5%, 7% w grupie I, 7%, 9%, 12% w grupie II i 12%, 16%, 20% w grupie III.

Przykład: siostrzeniec dostaje od ciotki 60 000 zł (grupa II). Po odjęciu kwoty wolnej do opodatkowania zostaje 32 910 zł, a podatek wynosi ok. 3003 zł. Znajomy obdarowany kwotą 20 000 zł (grupa III) zapłaci ok. 1809 zł.

Najbliższa rodzina z tzw. grupy zerowej: małżonek, zstępni, wstępni, pasierb, rodzeństwo, ojczym i macocha, jest zwolniona całkowicie, jeśli zgłosi nabycie w urzędzie skarbowym w 6 miesięcy (SD-Z2). Pozostali składają zeznanie SD-3 w ciągu miesiąca, a urząd wydaje decyzję z kwotą podatku. Przy przekroczeniu terminu członkowie grupy zerowej płacą podatek jak grupa I.

Wynik dla swojej grupy i kwoty sprawdzisz w kalkulatorze podatku od spadków i darowizn.

Podstawą opodatkowania jest czysta wartość nabytego majątku, czyli wartość rynkowa rzeczy i praw po potrąceniu długów i ciężarów, ustalona według stanu z dnia nabycia i cen z dnia powstania obowiązku podatkowego. Urząd skarbowy może zakwestionować zaniżoną wartość i powołać biegłego. Niektóre nabycia są zwolnione niezależnie od grupy, np. nabycie w drodze dziedziczenia przez osoby z grupy I i II lokalu mieszkalnego do określonej powierzchni przy spełnieniu warunków ustawy. Zwolnienia mają warunki dodatkowe, jak zamieszkanie w lokalu, dlatego przed złożeniem zeznania trzeba przeczytać art. 4 i 16 ustawy.