Poręczenie kredytu
Zobowiązanie osoby trzeciej, że spłaci kredyt, jeśli kredytobiorca tego nie zrobi; poręczyciel odpowiada jak współdłużnik solidarny.
Przez umowę poręczenia poręczyciel zobowiązuje się wobec wierzyciela wykonać zobowiązanie na wypadek, gdyby dłużnik go nie wykonał (art. 876 § 1 Kodeksu cywilnego). Oświadczenie poręczyciela musi być złożone na piśmie pod rygorem nieważności (§ 2). Poręczyć można także za dług przyszły do wysokości z góry oznaczonej (art. 878 § 1).
Jeśli umowa nie stanowi inaczej, poręczyciel odpowiada jak współdłużnik solidarny (art. 881 KC). Bank nie musi najpierw prowadzić egzekucji od kredytobiorcy i może od razu żądać zapłaty od poręczyciela. Zakres odpowiedzialności wyznacza każdoczesny dług kredytobiorcy, ale umowa zawarta później między dłużnikiem a bankiem nie może zwiększyć zobowiązania poręczyciela (art. 879). Bank musi niezwłocznie zawiadomić poręczyciela o opóźnieniu dłużnika (art. 880 KC, art. 76a Prawa bankowego), a przy stopie zmiennej informować go o każdej zmianie oprocentowania (art. 76 pkt 2 Prawa bankowego). Poręczyciel może podnieść wszystkie zarzuty przysługujące dłużnikowi (art. 883).
Przykład: poręczenie kredytu gotówkowego 40 000 zł. Po spłacie połowy kredytobiorca przestaje płacić, a bank wypowiada umowę. Poręczyciel odpowiada za pozostałe 20 000 zł z odsetkami i kosztami, a po zapłacie może żądać zwrotu od kredytobiorcy. Poręczenie trafia do raportu BIK poręczyciela i jest wliczane przez banki do jego zobowiązań przy ocenie zdolności kredytowej.
Poręczenie różni się od współkredytobiorstwa: współkredytobiorca od początku jest stroną umowy i spłaca kredyt razem z kredytobiorcą, a poręczyciel płaci dopiero, gdy dłużnik nie wykonuje zobowiązania. Banki przy kredytach konsumenckich częściej zabezpieczają się wekslem in blanco albo ubezpieczeniem niż poręczeniem.
Gdy termin płatności długu nie jest oznaczony albo zależy od wypowiedzenia, poręczyciel może po 6 miesiącach od poręczenia żądać, aby wierzyciel wezwał dłużnika do zapłaty albo wypowiedział umowę, a jeśli wierzyciel tego nie zrobi, zobowiązanie poręczyciela wygasa (art. 882 KC). Bezterminowe poręczenie za dług przyszły można odwołać w każdym czasie przed powstaniem długu (art. 878 § 2). Po zapłacie poręczyciel może dochodzić zwrotu od dłużnika.
Źródła
Najczęściej zadawane pytania
- Czy poręczyciel musi spłacić cały kredyt?
- Odpowiada za dług w zakresie, w jakim nie spłacił go kredytobiorca, wraz z odsetkami i kosztami, chyba że poręczenie ograniczono kwotowo. Bez innego zastrzeżenia odpowiada jak współdłużnik solidarny (art. 881 KC).
- Czy poręczenie kredytu wpływa na zdolność kredytową poręczyciela?
- Tak. Poręczenie jest widoczne w BIK i banki wliczają je do zobowiązań poręczyciela, co obniża kwotę kredytu, jaką może on sam otrzymać.