PPE (pracowniczy program emerytalny)

Pracowniczy program emerytalny (PPE) to forma oszczędzania na emeryturę organizowana przez pracodawcę na podstawie umowy z pracownikami i instytucją finansową: funduszem inwestycyjnym, zakładem ubezpieczeń albo pracowniczym funduszem emerytalnym. Udział jest dobrowolny. Program tworzy pracodawca, który wcześniej musi uzgodnić jego warunki z przedstawicielami pracowników i zarejestrować go w KNF.

Składkę podstawową finansuje pracodawca (art. 24 ust. 1 ustawy o PPE), a jej kwota nie może przekroczyć 7% wynagrodzenia uczestnika (art. 24 ust. 2). Może być ustalona procentowo, w jednakowej kwocie dla wszystkich albo procentowo z kwotowym limitem (art. 24 ust. 3). Składka podstawowa nie jest wliczana do podstawy składek na ubezpieczenia społeczne (art. 24 ust. 5), ale jest przychodem pracownika w PIT. Pracownik może dopłacać składkę dodatkową z własnego wynagrodzenia.

Przykład na hipotetycznych liczbach: pracodawca opłaca 5% wynagrodzenia 9 000 zł brutto, czyli 450 zł miesięcznie i 5 400 zł rocznie. Przez 20 lat, przy 5% rocznie, daje to około 178 556 zł kapitału finansowanego w całości przez firmę. Pracownik nie płaci od tej składki ZUS, ale doliczana jest do przychodu do opodatkowania.

Wypłata następuje na wniosek po ukończeniu 60 lat albo po ukończeniu 55 lat z decyzją o prawie do emerytury, a z urzędu po ukończeniu 70 lat (art. 42 ust. 1). Może być jednorazowa albo w ratach i jest wolna od podatku dochodowego (art. 21 ust. 1 pkt 58 lit. b ustawy o PIT). Wcześniejsza wypłata jest możliwa w formie zwrotu, z podatkiem od dochodu (art. 30a ust. 1 pkt 11 ustawy o PIT). Środki można też przenieść na IKE. W razie śmierci uczestnika wypłatę otrzymuje osoba uprawniona.

PPE uchodzi za jedno z najkorzystniejszych świadczeń pracowniczych, bo składka podstawowa jest finansowana w całości przez pracodawcę. Program może zostać zawieszony lub zlikwidowany na zasadach z umowy zakładowej, a środki zgromadzone do tego czasu pozostają własnością uczestnika. Przy zmianie pracy środki z PPE można przenieść do programu nowego pracodawcy albo na IKE wypłatą transferową.

Pracodawca prowadzący PPE ze składką podstawową na odpowiednim poziomie i z udziałem odpowiedniej części załogi może nie tworzyć PPK. Porównanie PPK z innymi formami oszczędzania pokazuje kalkulator PPK.