Stopa referencyjna NBP 3,75% plus 5,5 pkt proc. (art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego)
Kalkulator odsetek ustawowych 2026 - za opóźnienie i kapitałowych
9,25% rocznie wynoszą odsetki ustawowe za opóźnienie od 5 marca 2026 r., a odsetki ustawowe 7,25%: to stopa referencyjna NBP 3,75% plus 5,5 albo 3,5 pkt proc. (art. 481 i 359 Kodeksu cywilnego). Od 10 000 zł zapłaconych 30 dni po terminie należy się 76 zł odsetek. Kalkulator liczy je od dnia po terminie do dnia zapłaty i dzieli okres, gdy stopa NBP się zmieniała.
Stopa referencyjna plus 3,5 pkt proc. (art. 359 § 2 KC)
Gdy dług ma być oprocentowany, ale nikt nie ustalił stawki.
Limit odsetek z umowy; za opóźnienie 18,50%
Od 4 grudnia 2025 r. do dnia przed 5 marca 2026 r.
Ile odsetek za opóźnienie należy się od Twojego długu?
9,25% rocznie to dziś stawka odsetek za opóźnienie, ale dług sprzed zmiany stopy NBP liczy się według stawek z tamtych dni. Wpisz kwotę, termin zapłaty i dzień zapłaty: kalkulator podzieli okres na odcinki stawek od 1 stycznia 2016 r. i zsumuje odsetki z każdego z nich.
| Okres | Dni | Stawka | Odsetki |
|---|---|---|---|
| 27.10.2025 - 05.11.2025 | 10 | 10,00% | 27,40 zł |
| 06.11.2025 - 03.12.2025 | 28 | 9,75% | 74,79 zł |
| 04.12.2025 - 04.03.2026 | 91 | 9,50% | 236,85 zł |
| 05.03.2026 - 26.10.2026 | 236 | 9,25% | 598,08 zł |
Okres długu na wykresie: 27.10.2025 - 26.10.2026
Jak zmieniały się odsetki ustawowe od 2016 roku?
23 razy zmieniała się stawka odsetek ustawowych od 1 stycznia 2016 r., bo każda decyzja RPP o stopie referencyjnej NBP przesuwa ją o tyle samo. Najwyżej odsetki za opóźnienie sięgnęły 12,25% od 8 września 2022 r. Niebieskie pole na wykresie to okres z kalkulatora.
| Od | Do | Stopa referencyjna NBP | Za opóźnienie | Ustawowe |
|---|---|---|---|---|
| 05.03.2026 | obecnie | 3,75% | 9,25% | 7,25% |
| 04.12.2025 | 04.03.2026 | 4,00% | 9,50% | 7,50% |
| 06.11.2025 | 03.12.2025 | 4,25% | 9,75% | 7,75% |
| 09.10.2025 | 05.11.2025 | 4,50% | 10,00% | 8,00% |
| 04.09.2025 | 08.10.2025 | 4,75% | 10,25% | 8,25% |
| 03.07.2025 | 03.09.2025 | 5,00% | 10,50% | 8,50% |
Źródło: NBP, podstawowe stopy procentowe, daty "obowiązuje od". Stawki odsetek: wzór z Kodeksu cywilnego.
Kiedy należą się odsetki ustawowe za opóźnienie?
Art. 481 § 1 Kodeksu cywilnego daje wierzycielowi odsetki za każdy dzień spóźnionej zapłaty, nawet gdy nie poniósł szkody i nawet gdy dłużnik nie zawinił opóźnienia. Jeśli umowa nie ustala innej stawki, obowiązuje 9,25% rocznie. Najczęstsze sprawy prywatne:
Czym różnią się odsetki ustawowe, za opóźnienie i maksymalne?
3,5 i 5,5 pkt proc. ponad stopę referencyjną NBP - tyle wynoszą marże odsetek ustawowych i ustawowych za opóźnienie. Odsetki maksymalne to 2 razy jedne i drugie. Zaległości wobec urzędu skarbowego i faktury między firmami mają osobne stawki i osobne kalkulatory.
| Rodzaj odsetek | Stawka roczna | Wzór | Kiedy |
|---|---|---|---|
| Ustawowe za opóźnienie | 9,25% | stopa referencyjna + 5,5 pkt proc. | spóźniona zapłata długu: kaucja, faktura od osoby prywatnej, odszkodowanie po terminie, zaległe alimenty, pożyczka bez ustalonych odsetek |
| Ustawowe (kapitałowe) | 7,25% | stopa referencyjna + 3,5 pkt proc. | oprocentowanie długu, gdy umowa mówi o odsetkach bez podania stawki, np. pożyczka między znajomymi |
| Maksymalne | 14,50% | 2 × ustawowe | górna granica odsetek umownych, np. w umowie pożyczki |
| Maksymalne za opóźnienie | 18,50% | 2 × ustawowe za opóźnienie | górna granica umownych odsetek za spóźnioną zapłatę |
| Podatkowe (za zwłokę) | Kalkulator odsetek podatkowych | Ordynacja podatkowa | zaległość wobec urzędu skarbowego |
| W transakcjach handlowych | Kalkulator odsetek B2B | ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom | faktura między firmami (B2B) |
Jak samodzielnie policzyć odsetki za opóźnienie?
Odsetki = kwota × stawka roczna × liczba dni / 365. Dla 10 000 zł i 30 dni przy 9,25% wychodzi 76,03 zł. Dni liczy się od dnia następnego po terminie zapłaty do dnia zapłaty. Od zaległych odsetek kolejne odsetki należą się dopiero od dnia wniesienia pozwu (art. 482 § 1 KC).
Odzyskasz dług z odsetkami albo sam masz zaległości?
Odzyskaną kwotę można od razu ulokować, a kilka zaległych rat bywa taniej spłacić jednym kredytem. Decyzjomaty policzą oba warianty na aktualnych ofertach banków.
Najczęstsze pytania o odsetki ustawowe
- Ile wynoszą odsetki ustawowe za opóźnienie?
- 9,25% w skali roku od 5 marca 2026 r.: stopa referencyjna NBP 3,75% plus 5,5 pkt proc. (art. 481 § 2 Kodeksu cywilnego). Wcześniej, od 4 grudnia 2025 r., było to 9,50%. Stawka zmienia się razem ze stopą referencyjną, a Minister Sprawiedliwości ogłasza ją obwieszczeniem w Monitorze Polskim.
- Czym różnią się odsetki ustawowe od odsetek za opóźnienie?
- 3,5 i 5,5 pkt proc. ponad stopę referencyjną NBP - to różnica w Kodeksie cywilnym. Odsetki ustawowe (7,25%) stosuje się, gdy dług ma być oprocentowany, ale nikt nie ustalił stawki (art. 359). Odsetki za opóźnienie (9,25%) należą się za każdy dzień spóźnionej zapłaty, nawet gdy wierzyciel nie poniósł szkody (art. 481).
- Jak obliczyć odsetki ustawowe za opóźnienie?
- 76,03 zł - tyle wynoszą odsetki od 10 000 zł za 30 dni przy stawce 9,25%: 10 000 × 9,25% × 30/365. Dni liczy się od dnia następnego po terminie zapłaty do dnia zapłaty. Gdy w tym czasie zmieniła się stopa NBP, każdy okres liczy się osobno według stawki z tamtych dni.
- Od kiedy liczyć odsetki od kaucji, odszkodowania albo alimentów?
- Od dnia następnego po terminie zapłaty. Termin wynika z umowy (zwrot kaucji, zapłata faktury), z wyroku lub ugody (alimenty, zasądzone odszkodowanie), a gdy nikt go nie ustalił, dłużnik ma zapłacić niezwłocznie po wezwaniu (art. 455 KC). Przy alimentach każda zaległa rata ma własny termin, więc odsetki liczy się od każdej raty osobno.
- Ile wynoszą odsetki maksymalne?
- 14,50% rocznie mogą wynieść najwyżej odsetki z umowy, czyli 2 razy odsetki ustawowe (art. 359 § 2¹ KC). Umowne odsetki za opóźnienie mają limit 18,50% (art. 481 § 2¹ KC). Wyższa stawka w umowie nie działa: należą się wtedy odsetki maksymalne.
- Jak zmieniały się odsetki ustawowe za opóźnienie od 2016 roku?
- 23 razy zmieniła się stawka od 1 stycznia 2016 r., kiedy weszła w życie obecna zasada "stopa referencyjna NBP plus marża ustawowa". Najwyżej, 12,25%, była od 8 września 2022 r. Pełną listę okresów pokazuje tabela pod wykresem.
- Czy od zaległych odsetek należą się kolejne odsetki?
- Od dnia wytoczenia powództwa - dopiero wtedy wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie od zaległych odsetek (art. 482 § 1 KC). Wcześniej jest to możliwe tylko wtedy, gdy po powstaniu zaległości strony zgodziły się doliczyć odsetki do długu.
Powiązane kalkulatory i dane
Podstawa prawna: Kodeks cywilny, art. 359 i 481 (Dz.U. 2026 poz. 795); obecny wzór od 1 stycznia 2016 r.: Ustawa z 9 października 2015 r. (Dz.U. 2015 poz. 1830). Stopa referencyjna: NBP, odczyt codzienny.
Wyniki kalkulatora mają charakter informacyjny i edukacyjny. Nie stanowią porady finansowej ani kredytowej w rozumieniu ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o doradztwie kredytowym. Ostateczne warunki kredytu, zdolność kredytową i ofertę ustala bank indywidualnie na podstawie złożonego wniosku.