Amortyzacja środków trwałych

Środek trwały o wartości początkowej powyżej 10 000 zł, używany w firmie dłużej niż rok, nie trafia do kosztów od razu: przedsiębiorca wpisuje go do ewidencji i co miesiąc, co kwartał albo raz w roku zalicza do kosztów odpis amortyzacyjny (art. 22d ust. 2 i art. 22h ustawy o PIT). Składniki do 10 000 zł można zaliczyć do kosztów jednorazowo w miesiącu oddania do używania (art. 22d ust. 1). To pojęcie podatkowe, inne niż amortyzacja kredytu.

Podstawowa metoda to liniowa: stała roczna stawka z Wykazu stawek amortyzacyjnych, np. 30% dla zespołów komputerowych, 20% dla samochodów osobowych, 2,5% dla budynków niemieszkalnych (art. 22i). Dla części maszyn i urządzeń dostępna jest metoda degresywna (art. 22k ust. 1). Mali podatnicy i firmy w roku rozpoczęcia działalności mogą jednorazowo zamortyzować środki z grup 3-8 KŚT, bez samochodów osobowych, do równowartości 50 000 euro rocznie, czyli 213 000 zł (art. 22k ust. 7).

Przykład: laptop za 12 000 zł netto przy stawce 30% daje odpis roczny 3 600 zł, czyli 300 zł miesięcznie przez 40 miesięcy. Na podatku liniowym 19% każdy miesięczny odpis obniża podatek o 57 zł. Przy samochodzie osobowym odpisy liczy się tylko do limitu wartości (100 000 zł dla aut spalinowych od 2026 r.).

Wartość początkowa to cena nabycia powiększona o koszty transportu, montażu i nieodliczony VAT (art. 22g). Odpisy zaczyna się od miesiąca następującego po miesiącu wprowadzenia środka do ewidencji i kończy, gdy ich suma zrówna się z wartością początkową albo środek zostanie sprzedany lub zlikwidowany (art. 22h ust. 1 pkt 1). Używane środki trwałe można amortyzować stawkami indywidualnymi, szybciej niż według Wykazu (art. 22j).

Amortyzacji nie podlegają grunty, dzieła sztuki, a od 2023 r. także budynki i lokale mieszkalne, również wynajmowane (art. 22c). Amortyzacja nie ma znaczenia na ryczałcie, bo tam kosztów się nie odlicza. Alternatywą dla zakupu jest leasing. Plan odpisów policzysz w kalkulatorze amortyzacji.