Koszty uzyskania przychodu

Koszty uzyskania przychodu (KUP) to kwota odejmowana od przychodu przed obliczeniem podatku: dochód = przychód - koszty. Ustawa o PIT przewiduje dla różnych źródeł różne zasady. Pracownik nie dokumentuje wydatków, tylko korzysta z kosztów ryczałtowych: 250 zł miesięcznie albo 300 zł, gdy mieszka w innej miejscowości niż zakład pracy i nie dostaje dodatku za dojazdy (art. 22 ust. 2).

Przy umowie zlecenia i umowie o dzieło koszty wynoszą 20% przychodu pomniejszonego o składki ZUS (art. 22 ust. 9 pkt 4), a przy przeniesieniu praw autorskich 50%, opisane w haśle autorskie koszty 50%. Przedsiębiorca na skali lub liniowym odlicza faktycznie poniesione wydatki służące osiągnięciu przychodu lub zabezpieczeniu źródła przychodów (art. 22 ust. 1), z wyjątkiem wydatków z katalogu art. 23.

Przykład etatu: przy pensji 8000 zł brutto i kosztach 250 zł podstawa opodatkowania wynosi ok. 6653 zł. Koszty podwyższone 300 zł obniżają zaliczkę o 6,00 zł miesięcznie (12% x 50 zł). Przykład zlecenia: 5 000 zł brutto minus składki ZUS zleceniobiorcy daje podstawę, od której 20% stanowi koszt.

Pracownik z kilkoma etatami może w zeznaniu rocznym odliczyć koszty ryczałtowe od każdego stosunku pracy, ale łącznie najwyżej do ustawowego limitu (art. 22 ust. 2 pkt 3-4). Na ryczałcie kosztów nie ma w ogóle. Wydatki firmowe zapłacone przelewem na rachunek spoza białej listy przy transakcji powyżej 15 000 zł nie stanowią kosztu (art. 22p).

W działalności gospodarczej kosztem jest wydatek związany z przychodem lub zabezpieczeniem jego źródła i właściwie udokumentowany, np. fakturą. Nie są nim m.in. grzywny i kary, odsetki od zaległości podatkowych, wydatki na reprezentację ani sam podatek dochodowy (art. 23 ust. 1). Środki trwałe o wartości powyżej 10 000 zł trafiają do kosztów stopniowo, przez amortyzację.

Wpływ kosztów na pensję pokazuje kalkulator wynagrodzenia netto, a na zlecenie kalkulator umowy zlecenia.