Lexitor (zwrot prowizji przy wcześniejszej spłacie)
Wyrok TSUE C-383/18 z 11 września 2019 r., według którego wcześniejsza spłata kredytu konsumenckiego obniża wszystkie koszty, także prowizję pobraną z góry.
Lexitor to nazwa wyroku Trybunału Sprawiedliwości UE z 11 września 2019 r. w sprawie C-383/18. Trybunał orzekł, że prawo konsumenta do obniżenia całkowitego kosztu kredytu przy spłacie przed terminem obejmuje wszystkie koszty nałożone na konsumenta, także te niezależne od czasu trwania umowy, na przykład prowizję za udzielenie kredytu. Wcześniej banki zwracały tylko odsetki i opłaty okresowe.
W prawie polskim zasadę tę wyraża art. 49 ustawy o kredycie konsumenckim: przy spłacie całości kredytu przed terminem całkowity koszt kredytu ulega obniżeniu o koszty dotyczące okresu, o który skrócono umowę, chociażby konsument poniósł je przed spłatą, a przy spłacie części stosuje się to odpowiednio. Kredytodawca rozlicza się z konsumentem w ciągu 14 dni od spłaty całości (art. 52). Dla kredytów hipotecznych analogiczny przepis zawiera art. 39 ustawy o kredycie hipotecznym.
Przykład: kredyt gotówkowy na 48 miesięcy z prowizją 2 400 zł i ubezpieczeniem 960 zł pobranymi z góry, spłacony w całości po 12 miesiącach. Przy rozliczeniu liniowym umowa skróciła się o 36 z 48 miesięcy, czyli o 75%, więc zwrot wynosi 1 800 zł prowizji i 720 zł ubezpieczenia, razem 2 520 zł. Sposób proporcjonalnego wyliczenia bywa przedmiotem sporów, a metoda liniowa jest najprostsza do sprawdzenia.
Roszczenie o zwrot kosztów przedawnia się na zasadach ogólnych Kodeksu cywilnego. Jeśli bank nie zwrócił prowizji, konsument składa reklamację, a po odmowie może zwrócić się do Rzecznika Finansowego albo sądu. Kwotę zwrotu wyliczysz w kalkulatorze zwrotu prowizji, a samą procedurę opisuje hasło wcześniejsza spłata.
Zasada dotyczy także kredytów spłaconych przed wydaniem wyroku TSUE, bo wyrok wyjaśnia znaczenie przepisów obowiązujących od 2011 r. Przy kredycie hipotecznym spłaconym przed terminem bank może pobrać rekompensatę tylko na zasadach art. 40 ustawy o kredycie hipotecznym, a przy oprocentowaniu zmiennym wyłącznie przy spłacie w ciągu 36 miesięcy od zawarcia umowy. Wraz z prowizją bank zwraca proporcjonalną część innych kosztów pobranych z góry, w tym składki ubezpieczenia i opłaty przygotowawczej, a zwrot dotyczy także kredytów spłaconych częściowo przed terminem, odpowiednio do spłaconej kwoty.
Źródła
Najczęściej zadawane pytania
- Ile prowizji wraca przy wcześniejszej spłacie kredytu?
- Część proporcjonalna do okresu, o który skrócono umowę (art. 49 UKK). Przy kredycie na 60 miesięcy spłaconym po 24 miesiącach rozliczenie liniowe daje zwrot 60% prowizji i innych kosztów pobranych z góry.
- Ile bank ma czasu na zwrot prowizji?
- 14 dni od dnia wcześniejszej spłaty całego kredytu (art. 52 ustawy o kredycie konsumenckim). Po tym terminie konsument może złożyć reklamację i żądać odsetek za opóźnienie.