Lokata progresywna
Lokata, której oprocentowanie rośnie w kolejnych okresach trwania umowy.
Lokata progresywna to depozyt, w którym bank z góry ustala rosnące oprocentowanie dla kolejnych okresów, na przykład osobną stawkę dla każdego miesiąca albo kwartału. Klient może zwykle wypłacić pieniądze na koniec każdego okresu i zachować odsetki naliczone do tego momentu. Konstrukcja ma nagradzać cierpliwość: najwyższa stawka obowiązuje dopiero pod koniec umowy.
Reklama takiej lokaty eksponuje najczęściej stawkę z ostatniego okresu, a realny wynik zależy od średniej ze wszystkich okresów. Przykład na hipotetycznych liczbach: lokata 12-miesięczna na 10 000 zł z oprocentowaniem 3% w pierwszym kwartale, 4% w drugim, 5% w trzecim i 6% w czwartym daje średnio 4,5% w skali roku. Odsetki brutto wyniosą około 450 zł (bez kapitalizacji między kwartałami), a po 19% podatku Belki około 364,5 zł. Lokata zwykła na 12 miesięcy z oprocentowaniem 5% dałaby w tym samym czasie więcej.
Przewaga lokaty progresywnej to elastyczność. Wypłata po pierwszym albo drugim okresie nie oznacza utraty odsetek, co odróżnia ją od standardowej lokaty terminowej, przy której zerwanie umowy zwykle kosztuje całość albo większość odsetek. Dla osoby, która nie wie, czy pieniądze nie będą potrzebne wcześniej, liczy się ta opcja wyjścia.
Przy porównaniu ofert należy przeliczyć średnią stawkę ważoną czasem i sprawdzić, czy odsetki z poprzednich okresów są dopisywane do kapitału (kapitalizacja). Lokata progresywna jest depozytem bankowym, więc obejmuje ją gwarancja BFG na tych samych zasadach co inne lokaty.
Odmianą lokaty progresywnej jest lokata z rosnącym oprocentowaniem i miesięczną kapitalizacją, w której odsetki z każdego okresu powiększają kapitał. Bywa też lokata z odnawialnym okresem, w której po każdym kwartale bank proponuje nową stawkę. Przed założeniem należy sprawdzić w tabeli oprocentowania regulaminu, jaka stawka obowiązuje w każdym okresie, czy wypłata części kwoty jest możliwa bez zerwania całej umowy oraz czy po ostatnim okresie lokata odnawia się automatycznie i na jakich warunkach.
Alternatywą o podobnej elastyczności jest konto oszczędnościowe, gdzie oprocentowanie bywa zmienne, ale wypłata jest możliwa w każdej chwili. Bieżące stawki lokat i kont zestawia ranking lokat.
Źródła
Najczęściej zadawane pytania
- Czy lokata progresywna się opłaca?
- Opłaca się wtedy, gdy liczy się możliwość wcześniejszej wypłaty bez utraty odsetek. W pełnym okresie zwykle zarabia mniej niż lokata o stałej stawce równej najwyższemu progowi, bo średnia stawka jest niższa od reklamowanej.
- Jak policzyć oprocentowanie lokaty progresywnej?
- Należy uśrednić stawki z kolejnych okresów, ważąc je długością okresu. Przykład: 3%, 4%, 5% i 6% w czterech kwartałach to średnio 4,5% w skali roku.