Podatek Belki
Zryczałtowany podatek 19% od zysków kapitałowych: odsetek, dywidend i dochodu ze sprzedaży papierów wartościowych.
Podatek Belki to potoczna nazwa zryczałtowanego podatku dochodowego od zysków kapitałowych, wprowadzonego w 2001 r., gdy ministrem finansów był Marek Belka. Stawka wynosi 19% (art. 30a ust. 1 ustawy o PIT). Podatek obejmuje m.in. odsetki od lokat i rachunków bankowych (art. 30a ust. 1 pkt 3), odsetki od obligacji (pkt 2), dywidendy (pkt 4) oraz, na podstawie art. 30b, dochód ze sprzedaży akcji, obligacji, jednostek funduszy i instrumentów pochodnych.
Przy lokatach, kontach oszczędnościowych i obligacjach skarbowych podatek pobiera bank albo emitent w chwili wypłaty odsetek, więc oszczędzający nic nie rozlicza. Przykład na hipotetycznych liczbach: 800 zł odsetek z lokaty to 152 zł podatku i 648 zł netto. Zysk ze sprzedaży akcji czy jednostek funduszy rozlicza się samodzielnie w zeznaniu PIT-38 na podstawie informacji PIT-8C od domu maklerskiego albo TFI. Strata z jednego roku może obniżyć dochód z tych samych źródeł w kolejnych pięciu latach.
Podstawą jest dochód, czyli przychód minus koszty. Przy sprzedaży papierów wartościowych kosztem jest cena zakupu i prowizje. Przy odsetkach bankowych podstawą jest cała kwota odsetek, bez kosztów. Dochodu ze sprzedaży kryptowalut nie łączy się z zyskami z akcji i funduszy (art. 30b ust. 5d), choć stawka jest taka sama.
Legalne sposoby na brak podatku Belki to konta z ulgą. Na IKE zysk jest zwolniony przy wypłacie po spełnieniu warunków wieku (art. 21 ust. 1 pkt 58a ustawy o PIT). IKZE zastępuje go 10% ryczałtem od wypłaty po 65. roku życia. Od 2027 r. OKI zastępuje podatek od zysku podatkiem od wartości aktywów ponad kwotę zwolnienia. W PPK wypłata po 60. roku życia w co najmniej 120 ratach jest wolna od podatku.
Podatek Belki pobierany od odsetek bankowych jest naliczany od każdej kwoty odsetek osobno, w chwili ich wypłaty lub dopisania do kapitału. Przy kapitalizacji dziennej i bardzo małych kwotach odsetki mogą być zaokrąglane, co bywa przedmiotem pytań klientów, ale nie zmienia stawki. Przy obligacjach skarbowych z kapitalizacją podatek pobiera się raz, przy wykupie, od całego zysku, co jest korzystniejsze dla oszczędzającego niż pobieranie go co roku.
Wpływ podatku na wynik lokaty pokazuje kalkulator lokaty, a na wynik długoterminowy kalkulator IKE i IKZE.
Źródła
Najczęściej zadawane pytania
- Ile wynosi podatek Belki?
- 19% od dochodu kapitałowego: odsetek, dywidend i zysku ze sprzedaży papierów wartościowych (art. 30a i 30b ustawy o PIT). Od odsetek z lokat pobiera go bank automatycznie.
- Jak legalnie nie płacić podatku Belki?
- Oszczędzać na IKE (zwolnienie przy wypłacie po 60. roku życia), IKZE (zamiast niego ryczałt od wypłaty), OKI (od 2027 r., zwolnienie do limitu aktywów) albo w PPK z wypłatą ratalną po 60. roku życia.